Câu chuyện thời hoa lửa của Nguyễn Văn Bảy - Huyền Thoại Mig-17

Trong lịch sử thế giới nói chung và lịch sử Việt Nam nói riêng, có những con người đã trở thành huyền thoại, để lại dấu ấn sâu đậm khiến kẻ thù phải khiếp sợ. Một trong số đó chính là phi công huyền thoại MiG-17 – Nguyễn Văn Bảy.

Đại tá Nguyễn Văn Bảy (1936–2019), còn gọi là Bảy A, tên khai sinh Nguyễn Văn Hoa, sinh tại ấp Hậu Thành, xã Tân Dương, huyện Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc Đồng Tháp). Xuất thân từ một gia đình nghèo đông con, ông là con thứ bảy nên được gọi thân mật là Bảy. Tuổi thơ của ông gắn liền với bùn đất, con trâu, cánh đồng và cả những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Năm 17 tuổi, khi gia đình muốn ông lập gia đình, với tính cách mạnh mẽ, không muốn bị ràng buộc, ông đã rời quê hương, đăng ký tham gia quân đội để hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Năm 1954, ông được cử ra miền Bắc. Từ một chàng trai chân lấm tay bùn, ông lọt vào “mắt xanh” của các nhà tuyển chọn phi công nhờ sức khỏe dẻo dai và phản xạ nhanh nhạy.

Hành trình từ người nông dân đến phi công chiến đấu của Nguyễn Văn Bảy là một câu chuyện đầy kỳ diệu. Khi bước vào trường hàng không với trình độ văn hóa chỉ lớp 3, ông phải đối mặt với khối kiến thức phức tạp tương đương cấp phổ thông. Thế nhưng, bằng ý chí phi thường và tinh thần học tập bền bỉ, ông đã hoàn thành chương trình trong thời gian ngắn đáng kinh ngạc.

Không chỉ giỏi lý thuyết, ông còn nổi bật bởi khả năng thực hành. Ông hiểu rõ từng bộ phận của máy bay, sử dụng và bảo dưỡng vũ khí một cách thuần thục. Với quan niệm giản dị mà sâu sắc: “Muốn đánh thắng địch, phải hiểu máy bay như hiểu con trâu của mình”, ông đã làm chủ hoàn toàn khí tài. Chính điều đó giúp ông biến những chiếc MiG-17 tưởng chừng lạc hậu thành vũ khí lợi hại trên bầu trời.

Năm 1965, khi không quân Mỹ ồ ạt đánh phá miền Bắc với các loại máy bay hiện đại như F-4 Phantom hay F-105 Thunderchief, Nguyễn Văn Bảy bước vào những trận không chiến đầy cam go. Trong khi đối phương sở hữu tên lửa tầm xa và thiết bị hiện đại, MiG-17 của ông chỉ trang bị pháo và phụ thuộc vào quan sát trực tiếp. Tuy nhiên, chính sự “thua kém” ấy lại trở thành lợi thế khi ông áp dụng chiến thuật linh hoạt.

Ông vận dụng xuất sắc chiến thuật “nắm thắt lưng địch mà đánh”, chủ động áp sát ở cự ly gần – nơi tên lửa đối phương kém hiệu quả nhưng pháo của ông phát huy tối đa sức mạnh. Ông thường bay luồn lách qua địa hình, bất ngờ xuất hiện phía sau đối phương và tung đòn quyết định.

Trong giai đoạn 1965–1967, ông đã bắn rơi 7 máy bay Mỹ. Đặc biệt, trong suốt quá trình chiến đấu, ông chưa từng phải nhảy dù hay bị thương. Có lần, máy bay của ông trúng đạn dày đặc như tổ ong, nhưng ông vẫn bình tĩnh điều khiển hạ cánh an toàn.

Sau khi nghỉ hưu năm 1990 với quân hàm Đại tá, ông không chọn cuộc sống nơi đô thị. Ông trở về quê hương Lai Vung, sống giản dị bên ao cá, gắn bó với ruộng vườn.

Hình ảnh người anh hùng những năm cuối đời khiến nhiều người xúc động:
“Đầu đội mũ tai bèo, mặc áo bà ba, chân đất, tay cầm cuốc, miệng ngậm tẩu thuốc.”

Nhiều phi công Mỹ từng là đối thủ khi trở lại Việt Nam đã không khỏi bất ngờ khi gặp lại “đối thủ đáng gờm” năm xưa trong dáng vẻ một lão nông hiền hậu. Họ kính phục ông không chỉ bởi tài năng, mà còn bởi nhân cách khiêm nhường, không màng danh lợi.

Sự ra đi của Đại tá Nguyễn Văn Bảy năm 2019 để lại niềm tiếc thương sâu sắc, nhưng cuộc đời ông vẫn mãi là biểu tượng sáng ngời về ý chí và nhân cách. Ông chứng minh rằng trong mọi cuộc chiến, con người mới là yếu tố quyết định – trí tuệ, lòng dũng cảm và sự kiên trì chính là chìa khóa dẫn đến chiến thắng, chứ không phải vũ khí hiện đại.

Cuộc đời ông là sự hòa quyện giữa hai hình ảnh tưởng chừng đối lập: một chiến binh quả cảm trên bầu trời và một người nông dân giản dị giữa đời thường. Huyền thoại về “ace chân đất” Nguyễn Văn Bảy sẽ mãi được lưu truyền, như đóa sen thanh khiết của Đồng Tháp, tỏa hương bền bỉ trong dòng chảy lịch sử dân tộc.