Anh hùng Lực lượng vũ trang

🔥 CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA ĐẶNG VĂN NGỮ – NGƯỜI ĐƯA KHOA HỌC VÀO GIỮA TUYẾN LỬA

Giáo sư, bác sĩ Đặng Văn Ngữ là nhà khoa học đã dành cả cuộc đời nghiên cứu penicillin và phòng, chống sốt rét, góp phần bảo vệ sức khỏe bộ đội và nhân dân trong những năm tháng chiến tranh. Câu chuyện của ông nhắc thế hệ trẻ hôm nay rằng tri thức cũng là một sức mạnh để cống hiến cho đất nước

Huế12/08/2026Xã Mậu Duệ (Đoàn xã Mậu Duệ)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Có những người ra chiến trường với súng trên tay.

Có những người làm nhiệm vụ trên những cung đường, trong những căn cứ giữa bom đạn.

Nhưng cũng có những người mang theo kiến thức, phòng thí nghiệm và khát vọng cứu người đến tận nơi chiến tranh khốc liệt nhất.

Giáo sư, bác sĩ Đặng Văn Ngữ là một người như thế.

Đặng Văn Ngữ sinh ngày 4/4/1910 tại Huế, trong một gia đình nhà nho nghèo nhưng coi trọng việc học. Năm 1937, ông tốt nghiệp Y khoa Đại học Đông Dương và trở thành trợ giảng người Việt đầu tiên tại Trường Đại học Y-Dược. Đến năm 1942, ông là Trưởng phòng thí nghiệm Ký sinh trùng và đã thực hiện nhiều công trình nghiên cứu có giá trị.

Trong những năm tu nghiệp tại Nhật Bản, Đặng Văn Ngữ tiếp tục nghiên cứu về ký sinh trùng và vi sinh vật. Khi trở về Việt Nam, ông lựa chọn con đường phục vụ nền y học của đất nước thay vì chỉ theo đuổi sự nghiệp khoa học trong điều kiện thuận lợi.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, ông cùng các cộng sự nghiên cứu và tổ chức sản xuất penicillin, loại thuốc kháng sinh có vai trò quan trọng trong điều trị nhiễm khuẩn, đặc biệt đối với thương binh. Nguồn tư liệu của Báo Nhân Dân cho biết nhóm nghiên cứu đã có những cách làm sáng tạo, tận dụng điều kiện sẵn có trong kháng chiến để nuôi cấy nấm và sản xuất penicillin.

Đó là một công việc không có tiếng súng.

Nhưng phía sau mỗi mẻ thuốc là những người đang chờ được cứu chữa.

Một vết thương nếu không được điều trị đúng cách có thể trở thành mối đe dọa tính mạng.

Vì vậy, đối với Đặng Văn Ngữ, nghiên cứu khoa học không phải là công việc tách rời khỏi cuộc chiến.

Khoa học phải phục vụ con người.

Sau năm 1954, ông trở thành người sáng lập và là Viện trưởng đầu tiên của Viện Sốt rét, Ký sinh trùng và Côn trùng Việt Nam. Ông cùng đồng nghiệp nghiên cứu các biện pháp phòng, chống sốt rét và góp phần khống chế căn bệnh này ở miền Bắc.

Nhưng khi chiến tranh tiếp tục diễn ra ở miền Nam, một vấn đề khác lại xuất hiện.

Sốt rét trở thành mối đe dọa lớn đối với bộ đội trên những tuyến đường Trường Sơn.

Đặng Văn Ngữ không chỉ nghiên cứu từ phòng thí nghiệm.

Ông quyết định đưa nghiên cứu đến tận chiến trường.

Năm 1967, ông dẫn một đoàn cán bộ vượt Trường Sơn vào miền Tây Thừa Thiên, lập trạm nghiên cứu để tìm vaccine phòng sốt rét ngay giữa vùng chiến sự.

Đó là một lựa chọn đầy gian khó.

Phòng nghiên cứu khi ấy không phải một tòa nhà đầy đủ trang thiết bị.

Đó là một trạm nghiên cứu giữa rừng.

Xung quanh là chiến tranh.

Nhưng những người làm khoa học vẫn tiếp tục công việc.

Họ nghiên cứu.

Họ thử nghiệm.

Họ tìm cách bảo vệ những người đang chiến đấu.

Theo tư liệu của Báo Nhân Dân, trong quá trình nghiên cứu vaccine, các cán bộ nghiên cứu đã trực tiếp tham gia thử nghiệm; Đặng Văn Ngữ là người tiên phong thực hiện mũi thử nghiệm đầu tiên.

Ngày 1/4/1967, khi công việc nghiên cứu vaccine phòng sốt rét còn dang dở, trạm nghiên cứu tại chiến trường bị bom B-52 đánh phá. Giáo sư, bác sĩ Đặng Văn Ngữ hy sinh khi mới 57 tuổi.

Ông ra đi khi công trình chưa hoàn thành.

Nhưng những gì ông để lại không dừng lại ở một công trình khoa học.

Đó là một quan niệm về trách nhiệm của người trí thức:

Khi đất nước cần, tri thức cũng phải đi vào nơi khó khăn nhất.

MỘT BÀI HỌC TỪ NGƯỜI THẦY MẶC ÁO BLOUSE

Câu chuyện về Đặng Văn Ngữ cho thấy chiến tranh không chỉ được nhìn từ những trận đánh.

Có những cuộc chiến khác diễn ra âm thầm:

Cuộc chiến chống bệnh tật.

Cuộc chiến giành lại sự sống cho thương binh.

Cuộc chiến bảo vệ sức khỏe của những người đang làm nhiệm vụ.

Và trong những cuộc chiến ấy, tri thức cũng là một sức mạnh.

Ngày hôm nay, thế hệ trẻ không còn phải nghiên cứu thuốc giữa bom đạn.

Nhưng đất nước vẫn cần những người trẻ biết học tập, nghiên cứu và sử dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề của xã hội.

Có thể là y học.

Có thể là khoa học công nghệ.

Có thể là chuyển đổi số.

Có thể là nông nghiệp, môi trường hay giáo dục.

Mỗi thời đại có một “tuyến lửa” riêng.

Điều quan trọng là khi đứng trước những vấn đề của đất nước, chúng ta có sẵn sàng đem kiến thức và năng lực của mình để góp phần giải quyết hay không.

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA – ĐẶNG VĂN NGỮ

Một người thầy.

Một bác sĩ.

Một nhà khoa học.

Một trí thức đã mang phòng thí nghiệm đến gần chiến trường và dành những năm tháng cuối đời cho cuộc chiến chống bệnh tật.

Câu chuyện về Đặng Văn Ngữ nhắc chúng ta rằng: có những người không cầm súng nhưng vẫn góp phần bảo vệ sự sống; không đứng trong chiến hào nhưng vẫn ở giữa tuyến lửa của dân tộc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn