CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: GIÁNG ĐÔNG – BẢN HÙNG CA KIÊN TRUNG

Giữa lòng phường Hòa Xuân hiện đại đang từng ngày đổi mới, có một khoảng lặng linh thiêng luôn nhắc nhớ về một thời hoa lửa đau thương nhưng vô cùng oanh liệt. Nhà bia chứng tích tội ác Giáng Đông không chỉ là nơi hương khói cho 126 linh hồn vô tội, mà còn là biểu tượng bất diệt của lòng dân kiên cường, nơi những trái tim sắt son đã chọn cái chết vinh quang để giữ trọn lời thề với non sông.

Vành đai thép và ý chí quật cường của lòng dân

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ngọn lửa kháng chiến chống Pháp bùng lên mạnh mẽ trên khắp dải đất Đà Nẵng. Với mưu đồ siết chặt gọng kìm và dập tắt phong trào cách mạng, thực dân Pháp đã thiết lập một "vành đai sắt" tàn khốc với hệ thống 9 đồn bốt và lô cốt dày đặc, trải dài từ Hòa Châu, Hòa Phước qua Hòa Tiến và áp sát phường Hòa Xuân.

Trong đó, đồn Lệ Sơn và đồn Quá Giáng trở thành hai "mắt xích" quân sự then chốt, trực tiếp kìm kẹp và khủng bố tinh thần nhân dân địa phương. Thế nhưng, quân thù đã lầm khi muốn dùng gông cùm để khuất phục ý chí. Thôn Giáng Đông và thôn Hà Thanh khi ấy đã trở thành những "pháo đài của lòng dân". Dưới những đêm trăng sáng, mặc cho hiểm nguy rình rập, du kích và nhân dân vẫn âm thầm đào phá con đường Hà Thanh, cắt đứt tuyến tiếp tế bằng xe quân sự của địch, khiến chúng lâm vào tình cảnh khó khăn chồng chất.

Thảm kịch đau thương ngày mồng 6 tháng 5 định mệnh

Sự điên cuồng vì bị bẻ gãy đường tiếp vận đã dẫn đến một tội ác tột cùng của thực dân Pháp. Sáng ngày 12-6-1948 (nhằm ngày mồng 6 tháng 5 âm lịch), quân địch lồng lộn mở cuộc càn quét quy mô lớn từ hai hướng đồn Lệ Sơn và Quá Giáng đổ về.

Khi lực lượng thanh niên đã kịp thời di tản để bảo toàn lực lượng chiến đấu, tại làng chỉ còn lại phụ nữ, người già và trẻ em. Khoảng 10 giờ sáng, quân thù lùa toàn bộ người dân bắt được đến mạch nước Cửu Nhung thuộc thôn Hà Đông. Tại đây, sau khi dùng súng liên thanh bao vây và uy hiếp, chúng đã dùng thủ đoạn xảo quyệt nhất: giả vờ tuyên bố tha cho mọi người trở về.

Trong khoảnh khắc hy vọng vừa nhen nhóm, khi những người dân vô tội vừa đứng dậy tìm đường sống, giặc Pháp đã bất ngờ xả súng liên hồi vào đám đông. 126 sinh linh đã ngã xuống trong sự bàng hoàng và phẫn uất. Chỉ một vài em nhỏ may mắn sống sót nhờ sự che chắn bằng thân mình và hơi ấm cuối cùng của cha mẹ. Chưa dừng lại ở đó, chiều cùng ngày, quân Pháp còn quay lại đốt sạch nhà cửa, triệt hạ hoàn toàn thôn Giáng Đông với dã tâm xóa sổ một mảnh đất kiên trung.

Niềm đau hóa sức mạnh – Khắc ghi đạo lý "Uống nước nhớ nguồn"

Vết thương Giáng Đông dù rỉ máu nhưng không làm người dân nơi đây chùn bước. Ngay khi tiếng súng vừa dứt, chính quyền địa phương cùng lực lượng vũ trang đã sát cánh bên nhân dân để lo hậu sự, an táng tập thể cho các nạn nhân. Trong suốt những năm tháng kháng chiến trường kỳ, nhân dân Giáng Đông vẫn lặng lẽ chăm sóc bia tưởng niệm như giữ gìn ngọn lửa thù hận và lòng yêu nước cho thế hệ mai sau.

Đến ngày 07-8-2010, nơi đây chính thức được UBND thành phố Đà Nẵng công nhận là Di tích lịch sử cấp thành phố, trở thành "địa chỉ đỏ" linh thiêng ghi dấu tội ác quân thù và lòng quả cảm của tiền nhân. Hằng năm, cứ vào ngày mồng 5 tháng 5 âm lịch (trước ngày xảy ra thảm sát một ngày), người dân lại tổ chức lễ truy điệu trọng thể. Đó là "ngày giỗ chung" của cả làng, nơi mỗi nén nhang dâng lên đều chứa đựng lời thề giữ trọn vẹn mảnh đất quê hương.

Tượng đài bất tử trong lòng thế hệ trẻ

Ngày nay, Di tích lịch sử Nhà bia chứng tích tội ác Giáng Đông đã trở thành nơi hội tụ của tinh thần dân tộc. Với thế hệ trẻ, mỗi chuyến hành quân về nguồn, mỗi lần dâng hoa tại đây là một bài học lịch sử sống động về trách nhiệm và lòng biết ơn. Câu chuyện về mạch nước Cửu Nhung năm xưa vẫn mãi là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình, độc lập được đổi bằng xương máu và nước mắt.