Câu chuyện thời hoa lửa Hồ Đắc Di

HỒ ĐẮC DI (1900-1984)

Giáo sư Hồ Đắc Di sinh năm 1900. Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình trâm anh, thế phiệt ở Huế.

Hồi nhỏ, ông học tiểu học ở Huế, sau học trung học tại Trường Anbe Xarô ở Hà Nội.

Năm 1918, sang Pháp du học; ông học nốt chương trình trung học ở Boócđô, thi vào khoa Y - Trường Đại học Y Pari.

Ông tốt nghiệp bác sĩ với luận văn về một phương pháp mới trong - tá tràng để phẫu thuật dạ dày điều trị chứng hẹp môn vị mà không phải cắt bỏ dạ dày như trước. Cách điều trị mới do Hồ Đắc Di đề xướng được ứng dụng ở nhiều nước trong suốt mấy chục năm liền.

Năm 1931, ông về nước và lập gia đình. Sau đó ra Hà Nội, vừa giảng dạy ở Trường Y, vừa làm bác sĩ phẫu thuật thường trú tại Bệnh viện Phủ Doãn (Bệnh viện Việt Đức ngày nay).

Ngay từ trước Cách mạng tháng Tám 1945, Hội đồng giáo sư Trường Đại học Y – Dược Hà Nội đã bầu ông làm Giáo sư, ông là người Việt Nam đầu tiên được bổ nhiệm giáo sư Đại học thời thuộc Pháp.

Sau Cách mạng tháng Tám, Giáo sư Hồ Đắc Di được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ rất mực tín nhiệm, giao cho nhiều trọng trách : vừa làm Giám đốc Trường Đại học Y Dược ở Chiến khu Việt Bắc, Tổng Giám đốc Đại học vụ, vừa giữ chức Tổng thanh tra Y tế, Giám đốc Bệnh viện Đồn Thuỷ.

Trong kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954), Trường Y phải di chuyển nhiều lần, mỗi lần di chuyển là một lần phải xây dựng lại cơ sở, nhưng vẫn không ngừng đào tạo cán bộ y tế có trình độ cao cho đất nước, kịp thời phục vụ cho các chiến trường, chiến dịch. Những sinh viên Trường Y học tập ở Việt Bắc, nhiều người đã trở thành viện sĩ, giáo sư, bộ trưởng, viện trưởng của ngành y tế trong cả nước. Có được những kết quả trên là nhờ ở một phần lớn lao đóng góp của Giáo sư Hồ Đắc Di.

Sau ngày giải phóng Thủ đô (1954), ông còn viết nhiều luận văn về y học dưới ánh sáng của chủ nghĩa duy vật biện chứng, về cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật. Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Y dược (1996).