CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA :HOÀNG CÔNG NGỰ (1948)

Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam, người đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước, luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho các thế hệ người Việt. Tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" mà Người hun đúc đã trở thành ngọn lửa soi sáng con đường gian khổ mà những người con ưu tú như Hoàng Công Ngự đã đi qua trong những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất.

Năm 1967, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, đất nước đang gồng mình gánh chịu những tổn thất nặng nề, thì ở phương Bắc xa xôi, tại Nam Định, chàng thanh niên Hoàng Công Ngự tròn 19 tuổi đã nén chặt nỗi nhớ nhà, gác lại những dự định tương lai để hòa mình vào dòng chảy lịch sử. Tuổi mười chín ấy, trong mắt Ngự và thế hệ thanh niên cả nước, không phải là tuổi để mơ mộng, mà là tuổi để cống hiến. Khẩu hiệu "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người" đã biến thành hành động cụ thể: xung phong lên đường nhập ngũ với tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Ông Hoàng Công Ngự, nay đã là một người cao tuổi, vẫn giữ nguyên vẹn ký ức về những ngày tháng đầu tiên ấy khi chia sẻ với chúng tôi tại huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu, nơi ông đã chọn an cư lạc nghiệp sau chiến tranh. Ông nhớ lại: "Chúng tôi hành quân đi bộ rất vất vả. Đơn vị tôi đi 8 tháng trời từ Hòa Bình mới đến mũi Cà Mau". Tám tháng ròng rã, đôi chân người lính phải vượt qua bao đèo cao, suối sâu, len lỏi qua những cánh rừng bạt ngàn, bom đạn tưởng chừng có thể rải xuống bất cứ lúc nào. Hành trình đó không chỉ là thử thách về thể lực mà còn là cuộc rèn luyện ý chí sắt đá. Trong suốt chặng đường gian khổ ấy, hành trang tinh thần của họ lại vô cùng phong phú: "quá trình đi vừa chiến đấu vừa học tập." Họ học về chiến thuật, học về đồng đội, và trên hết, họ học cách giữ vững niềm tin. Ông Ngự khắc họa rõ nét không khí sục sôi của những người trẻ: "Lúc ấy toàn thể anh em đều hừng hực khí thế, trong lòng chỉ có một niềm tin đất nước phải độc lập, Bắc - Nam phải sum họp một nhà." Niềm tin ấy, giản dị mà thiêng liêng, là mạch nguồn sức mạnh giúp họ vượt qua cái chết cận kề.

Được biên chế vào Đại đội thông tin, thuộc Trung đoàn 10, trách nhiệm đặt lên vai Hoàng Công Ngự mang một ý nghĩa sống còn: đảm bảo thông tin liên lạc. Trên chiến trường Tây Nam Bộ và Campuchia, nơi giao tranh diễn ra liên tục và ác liệt, tiếng nói của người lính thông tin còn quan trọng hơn cả mệnh lệnh trực tiếp. Họ là sợi dây liên kết giữa các mũi tiến công, là tai mắt của đơn vị. Mỗi mét dây thông tin được kéo căng qua địa hình hiểm trở, mỗi tín hiệu Morse được gõ ra trong đêm tối đều có thể định đoạt sinh mạng của đồng đội và kết quả của cả một trận đánh.

Thời gian trôi qua trong tiếng súng và tiếng gió rừng, và rồi, một tin sét đánh ngang tai ập đến vào năm 1969: Bác Hồ đã đi xa. Ông Ngự vẫn không quên được khoảnh khắc ấy. Cả Đại đội chìm trong nỗi đau thương tột cùng. "Dù cả Đại đội đều rất buồn và đeo băng tang trên ngực để tưởng nhớ Người," nhưng điều kỳ diệu đã xảy ra: nỗi đau biến thành sức mạnh lớn lao hơn. Thay vì chùn bước, họ lại càng quyết tâm hơn cho trận đánh phía trước, như một lời thề son sắt với Người Cha già dân tộc.

Chiến trường khốc liệt không tha thứ cho bất kỳ ai. Ông Ngự lặng đi khi kể về những mất mát không thể bù đắp: "Đơn vị ông có người đã hy sinh khi chưa kịp gọi điện về quê lần nào; có người thì vĩnh viễn nằm lại trong rừng già". Những người bạn đồng cam cộng khổ, cùng nhau chia sẻ những mẩu bánh khô và hơi ấm giữa đêm lạnh, giờ đây chỉ còn là những khoảng trống lạnh lẽo. Mỗi lần nhắc đến, dù đã bao nhiêu năm, giọng ông Ngự vẫn nghẹn ngào, bởi ký ức về những người đã ngã xuống vì lý tưởng cao đẹp vẫn còn nguyên vẹn như hôm qua.

Trận chiến đầu tiên mà ông Ngự trực tiếp tham gia là cuộc đọ sức kinh hoàng tại một đồn bốt biên giới Campuchia. Đó là địa ngục trần gian: "trên bom, dưới đạn". Trong làn khói lửa mịt mù, khốc liệt ấy, ba người đồng đội thân thiết của ông - đại đội trưởng và hai chiến sĩ - đã anh dũng hy sinh. Riêng ông Hoàng Công Ngự, bản thân cũng trọng thương, nằm đó giữa sự sống và cái chết. Ông chỉ biết rằng mình đã ngã gục, và tỉnh dậy khi đồng đội tìm thấy, đưa về đơn vị. Chỉ đến lúc đó, ông mới nhận ra mình đã may mắn sống sót. Sự sống sót ấy không phải là sự may mắn ngẫu nhiên, mà là trách nhiệm phải gánh vác những gì đồng đội đã gửi gắm.

Nhiều năm tiếp nối, ông Ngự cùng đồng đội vẫn miệt mài chiến đấu. Cuối cùng, thời khắc lịch sử cũng đến. Khi đơn vị ông đang tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh và có mặt tại Cần Thơ, niềm vui vỡ òa lan tỏa khắp chiến trường.

Ông Hoàng Công Ngự bồi hồi kể lại khoảnh khắc lịch sử: "Đúng 11h30 trưa ngày 30/4/1975, tôi nghe thấy đồng đội la lên là Dương Văn Minh đã đầu hàng rồi thì anh em ai cũng vỗ tay và hô lên là giải phóng rồi, giải phóng rồi." Đó không chỉ là tiếng reo vui của người lính đã nếm trải đủ mùi vị của chiến tranh, mà là sự thăng hoa của khát vọng độc lập, tự do đã được ấp ủ qua bao thế hệ. Sự phấn khích lan tỏa ra ngoài chiến hào. "Người dân ở thành phố Cần Thơ tràn ra đường, từ già đến trẻ, ai cũng phấn khởi nhảy lên múa và vỗ tay vui mừng." Cảnh tượng ấy, những khuôn mặt rạng ngời niềm hạnh phúc, đã xóa nhòa mọi vết thương, mọi mất mát mà người lính đã trải qua. "Chúng tôi ai nấy đều rất phấn khởi, vỗ tay hô lên là hòa bình rồi, hòa bình rồi". Đó là âm thanh ngọt ngào nhất, là phần thưởng xứng đáng nhất cho những hy sinh thầm lặng.

Ký ức về ngày thống nhất không chỉ đọng lại trong tâm trí những người lính trực tiếp cầm súng chiến đấu như ông Ngự. Dù là người cán bộ hậu phương âm thầm đóng góp sức người, sức của tại vùng Tây Bắc, hay người dân chỉ cần mẫn lao động sản xuất ở Lai Châu, thì "ký ức hào hùng của ngày giải phóng, đất nước thống nhất mãi còn nguyên, như mới ngày hôm qua." Tinh thần chung của cả dân tộc đã được tôi luyện trong lửa đạn, tạo nên một sợi dây vô hình gắn kết mọi người, từ chiến trường Cà Mau nắng cháy đến núi rừng Lai Châu mây phủ.

Câu chuyện của bác Hoàng Công Ngự là một lát cắt chân thực, xúc động về thế hệ thanh niên Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Họ mang trong mình lý tưởng cao đẹp, sự kiên cường phi thường và tình yêu Tổ quốc nồng nàn, được hun đúc từ tấm gương đạo đức và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cuộc hành quân tám tháng, những đêm gác thông tin giữa rừng sâu, nỗi đau mất mát đồng đội và niềm hạnh phúc vỡ òa ngày giải phóng đã khắc họa nên một bức tranh bi tráng nhưng đầy tự hào về tinh thần Việt Nam. Những câu chuyện như thế này cần được lưu giữ và truyền tải để thế hệ trẻ hôm nay hiểu rõ giá trị của hòa bình, độc lập mà cha ông đã đánh đổi bằng xương máu.