Câu chuyện thời hoa lửa – khí phách của người con Quảng Bình ( Đề đốc Lê Trực).

Giữa những năm tháng cuối thế kỷ XIX, khi dải đất miền Trung oằn mình dưới gót giày viễn chinh, cái tên Đề đốc Lê Trực đã trở thành nỗi khiếp nhược của quân thù và là biểu tượng bất khuất của vùng đất Quảng Bình nắng gió. Câu chuyện về ông không chỉ là những trận đánh, mà là bản hùng ca về lòng trung nghĩa giữa thời hoa lửa.

Khi kinh thành Huế thất thủ năm 1885, vua Hàm Nghi chạy ra Quảng Trạch, ban dụ Cần Vương kêu gọi sĩ phu và nhân dân kháng Pháp. Đang ở đỉnh cao binh nghiệp với chức Đề đốc Hà Nội, Lê Trực không một chút do dự. Ông cởi bỏ áo quan, từ giã vinh hoa để về quê nhà Tuyên Hóa, chiêu mộ nghĩa binh.

Dưới chân núi Răng Bàn hùng vĩ, ông dựng căn cứ, huấn luyện dân binh thành những chiến sĩ quả cảm. Với lối đánh xuất quỷ nhập thần, dựa vào địa thế hiểm trở của vùng rừng núi phía Tây Quảng Bình, nghĩa quân của Lê Trực đã khiến quân Pháp nhiều phen bạt vía tại các trận đánh dọc sông Gianh.

Đỉnh điểm của "thời hoa lửa" là những ngày tháng quân Pháp điên cuồng vây quét. Để dụ ông ra hàng, thực dân Pháp đã dùng đến những thủ đoạn tàn độc nhất: chúng đào mồ mả tổ tiên ông, bắt giữ mẹ già và người thân để gây áp lực. Đứng trước sự lựa chọn giữa chữ "hiếu" và chữ "trung", giữa gia đình và vận mệnh dân tộc, Lê Trực đã gạt nước mắt, hướng về phía kẻ thù mà tuyên bố rằng ông thà hy sinh tất cả chứ không bao giờ phản bội quê hương.

Câu chuyện kể lại rằng, có những đêm bên bếp lửa rừng, ông cùng binh sĩ ăn củ mài, rau măng nhưng tinh thần luôn rực cháy. Dù sau này phong trào Cần Vương bị đàn áp, ông phải sống ẩn dật để chờ thời cơ, nhưng khí tiết của một vị "Võ Tiến sĩ" yêu nước vẫn luôn sừng sững như rặng núi đá vôi quê hương.