Câu chuyện thời hoa lửa: Kiên cường bám trụ, vá "chảo lửa" Khe Sanh

Cựu thanh niên xung phong (TNXP) Nguyễn Thị Rẩy

Trong kháng chiến, địa bàn Khe

Sanh (Quảng Trị) được ví như "chảo lửa". Thế nhưng, sức tàn phá của

bom đạn không đẩy lùi được ý chí mở đường để xe ra tiền tuyến của thanh niên

xung phong, trong đó có bà Nguyễn Thị Rẩy.

Cựu thanh niên xung phong (TNXP) Nguyễn Thị

Rẩy năm nay 75 tuổi, hiện sống tại xã Nhơn Ái, TP.Cần Thơ. Tóc đã bạc và bị

lãng tai, nhưng bà còn rất minh mẫn. Bà nhớ rõ 3 năm (1968-1971) làm nhiệm vụ mở

đường ở Đường 9 - Khe Sanh (Quảng Trị) để những đoàn xe vào Nam chiến đấu. Hơn

50 năm trôi qua, nhưng mỗi khi nhắc lại bà vẫn rất xúc động và tự hào, bởi những

năm tháng đó là ký ức tươi đẹp nhất của tuổi thanh xuân.

Vào đất lửa Quảng Trị,

đơn vị của bà Rẩy đóng bí mật ở bìa rừng, cách Đường 9 - Khe Sanh khoảng 4 km.

Tuy không nằm trên trục đường chính nhưng máy bay địch vẫn thường xuyên lượn lờ

do thám, thả bom. "Trước sự oanh tạc của địch, Khe Sanh như vùng đất dữ,

tiềm ẩn nhiều cái bẫy chết người. Không bao lâu chúng tôi lại nghe tin thường

dân đi làm rẫy đạp trúng bom, mìn mà chết", bà Rẩy bồi hồi.

Trong

rừng sâu, khe suối tự nhiên giúp đơn vị có nguồn nước uống. Về phần lương thực,

ngoài nhận tiếp tế từ miền Bắc, những nam nữ TNXP còn tự nuôi hươu, trồng rau

để cải thiện bữa ăn. Bên cạnh đó, dù thiếu thốn, họ còn nhường cơm sẻ áo cho

đồng bào các dân tộc sống trong khu vực khi nương rẫy tan hoang vì bom

đạn.

Tuy

ngụy trang kín đáo nhưng đơn vị cũng từng bị địch đánh phá. Từ làn khói mờ bay

lên, máy bay đã ném bom trúng vào nhà bếp. May mắn lúc đó ngoài giờ ăn nên

không thiệt hại về người. Đường 9 - Khe Sanh là đường huyết mạch nên địch càng

bắn phá dữ dội, để lại những "vết thương" sâu hoắm; những đồi xanh

hai bên đường bị rải chất độc biến thành đồi trọc để dễ quan sát từ trên cao.

Công

việc vá đường không thể triển khai vào ban ngày. Khi màn đêm buông xuống, đơn

vị mới băng rừng ra làm nhiệm vụ. Mỗi người một tay mang theo cuốc, xẻng để mở

lại đường. "Đơn vị tôi có khoảng 300 người, trong đó hơn 200 là nữ. Tranh

thủ thời gian, hễ ra đường là mọi người làm một mạch tới lúc về. Có lúc 2 người

cùng khiêng một bao đá. Nặng nhọc và vất vả, nhưng địch phá tới đâu chúng tôi

vá tới đó. Sức mạnh của bom đạn không khuất phục được ý chí của con

người", bà Rẩy kể.

Với

công việc này, mối hiểm nguy không chỉ từ bắn phá của địch, mà còn do địa hình

hiểm trở nơi núi rừng. Bà Rẩy xúc động: "Để có đá vá đường, chúng tôi phải

cho nổ mìn. Đá to phải đập ra nhỏ để xe dễ chạy. Dốc núi cheo leo nên có lần đá

lăn sai hướng. Hai người chạy thoát thân không kịp đã bị đá đè hy sinh".

Sau lần đó, mọi người càng quyết tâm hơn giữ lời hứa với đồng đội. Đường 9 -

Khe Sang "lở loét" rồi lại được chữa lành. Nhờ vậy, những chiếc xe

chở bộ đội, vũ khí, lương thực, thuốc men của ta vẫn tiến vào miền Nam ruột

thịt.

Thời

gian ở Khe Sanh, bà Rẩy nỗ lực hết mình với nhiệm vụ mở đường. Năm 1971, bà

được đơn vị cho về nhà an dưỡng, lúc này mới nghĩ đến việc lập gia đình. Chồng

bà từng là bạn học hồi lớp 9, cũng là người Thanh Hóa. Trước đây, hai người đã

hẹn ước nhưng rồi gác lại hạnh phúc riêng tư để lên đường chiến đấu. Kể từ khi

bà Rẩy về, ngày đoàn tụ chưa bao lâu thì họ lại chia ly để thực hiện ước mơ nối

liền Bắc - Nam một dải.

"Chúng

tôi đám cưới xong là ngày sau ông ấy đi bộ đội vào chiến trường B (miền Nam).

Từ đó tới ngày đất nước thống nhất (30.4.1975) không có tin tức gì cả. Mãi đến

năm 1976, tôi mới nhận được vài khúc vải may đồ và lá thư ông ấy gửi về. Sau

đó, tôi vào Cần Thơ sống cùng, đến nay đã hơn 30 năm", bà Rẩy kể. Theo bà,

khi hai người có cùng lý tưởng bảo vệ Tổ quốc thì thử thách "anh tiền

tuyến - em hậu phương" trong thời chiến càng làm đẹp hơn mối tình trong

thời bình.

Tên

báo: Đoàn Thanh Niên

Tác

Giả: Theo TNO