CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: KÝ ỨC THÁNG TƯ CỦA NGƯỜI LÍNH GIÀ
Tác giả: Nguyễn Ngọc Ánh Lớp: K13G.GDTH Trường Đại học Hải Dương
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng đối với những người từng trực tiếp chiến đấu, ký ức về những năm tháng bom đạn dường như chưa bao giờ phai nhạt. Với Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, nguyên Tham mưu trưởng Quân khu 7, những ngày tháng Tư năm 1975 vẫn là một phần ký ức đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ. Đó là những ngày ông cùng đồng đội hành quân về phía Sài Gòn, trực tiếp tham gia những trận đánh cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh, chứng kiến thời khắc đất nước đi đến ngày toàn thắng.
Từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam
Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ nhập ngũ ngày 30/9/1966. Sau thời gian huấn luyện, ông được đưa vào chiến trường và từng công tác tại Sư đoàn 320, sau đó được điều động về Sư đoàn 308 – đơn vị có truyền thống lâu đời của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Những năm tháng chiến đấu đã đưa người lính trẻ từ miền Bắc vào với chiến trường miền Nam. Ở đó, ông không chỉ đối mặt với bom đạn mà còn nhận được sự chở che, đùm bọc của nhân dân.
Trong cuộc đời binh nghiệp, ông nhớ nhất là những ngày tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh. Khi ấy, các lực lượng của ta được tổ chức thành nhiều hướng tiến công, đồng loạt đánh vào các mục tiêu quan trọng, tiến về Sài Gòn.
Ông đảm nhiệm cương vị Tham mưu phó, Trưởng ban Tác chiến của cánh quân thứ 5, thực hiện nhiệm vụ cùng đơn vị tiến công từ hướng Gò Công, phối hợp với các lực lượng khác tiến vào Sài Gòn.
Những ngày thần tốc tiến về Sài Gòn
Cuối tháng 4/1975, không khí chiến trường trở nên khẩn trương hơn bao giờ hết. Các đơn vị liên tục hành quân, vượt sông, vượt qua những tuyến phòng thủ và lần lượt tiến về các mục tiêu đã được xác định.
Theo hồi ức của Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, lực lượng của ông phải di chuyển qua nhiều địa bàn ở Tiền Giang, Long An rồi tiến về khu vực phía nam Sài Gòn. Trên đường hành quân, các đơn vị lần lượt đánh chiếm hoặc làm tan rã những vị trí phòng thủ của đối phương, mở đường tiến về thành phố.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng là đưa lực lượng vượt qua các tuyến sông để tiếp cận Sài Gòn. Có những đoạn sông rộng, trong khi lực lượng đối phương vẫn còn tàu chiến hoạt động. Trong hoàn cảnh ấy, sự giúp đỡ của nhân dân địa phương có ý nghĩa vô cùng quan trọng.
Người dân đã huy động ghe thuyền, hỗ trợ bộ đội vượt sông và vận chuyển lực lượng. Có những người trực tiếp tham gia phục vụ chiến đấu, góp phần giúp bộ đội hoàn thành nhiệm vụ.
Những chuyến ghe giữa dòng nước, những người dân âm thầm hỗ trợ bộ đội và những đoàn quân gấp rút tiến về phía trước đã tạo nên một hình ảnh khó quên của những ngày cuối tháng 4 năm 1975.
Tình quân dân trong những ngày cuối chiến tranh
Trong ký ức của Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, bên cạnh những trận đánh khốc liệt còn có hình ảnh những người mẹ Nam Bộ đã hết lòng che chở, nuôi dưỡng bộ đội.
Ông nhớ những người mẹ từng chia sẻ với bộ đội từng bữa cơm, từng nắm gạo, từng chút lương thực dù cuộc sống của chính họ còn vô cùng khó khăn.
Có người mẹ phải rời khỏi nơi ở nhưng trước khi đi vẫn tìm cách chôn giấu lương thực để dành cho bộ đội. Có người mẹ nghèo đã bán lúa, dành tiền và lương thực để giúp những người lính có thêm điều kiện hành quân.
Đặc biệt, ông luôn nhớ má Tư Bún ở Tiền Giang, người từng nhận ông làm con nuôi và gọi ông bằng cái tên thân mật “Tám Thổ” theo cách gọi quen thuộc của người Nam Bộ.
Tình cảm ấy không chỉ đơn thuần là sự giúp đỡ giữa người dân và bộ đội. Trong những năm chiến tranh, nhiều người mẹ, người chị, người dân miền Nam đã coi những người lính từ miền Bắc vào chiến đấu như những người con trong gia đình.
Những ngày cuối tháng Tư
Những ngày cuối tháng 4/1975, các đơn vị của ta tiếp tục tiến nhanh về Sài Gòn.
Theo hồi ức của ông Thổ, trên đường hành quân, người dân hai bên đường thường để sẵn nước cho bộ đội. Có người chặt dừa cho chiến sĩ uống, có người dùng xe đạp, xe máy giúp chở những người lính bị đuối sức.
Những hành động giản dị ấy trở thành nguồn động viên lớn đối với người lính trong những giờ phút quyết định.
Ngày 30/4/1975, các cánh quân của ta tiếp tục tiến vào Sài Gòn. Đến 11 giờ 30 phút, Tổng thống chính quyền Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng. Tin tức ấy nhanh chóng lan truyền, báo hiệu sự kết thúc của chiến tranh ở Việt Nam.
Với những người trực tiếp chiến đấu, đó là khoảnh khắc không thể nào quên.
Sau nhiều năm chiến đấu, hy sinh và chờ đợi, ngày hòa bình cuối cùng cũng đến.
Một ký ức đặc biệt ở cửa ngõ Sài Gòn
Những ngày cuối chiến tranh không chỉ có tiếng súng và những trận đánh. Trong hồi ức của Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ còn có những câu chuyện rất đời thường.
Tại một vị trí phòng thủ ở khu vực Cần Giuộc, Long An, lực lượng của ông từng tổ chức bao vây nhưng hai bên chưa lập tức nổ súng.
Trong khi bộ đội chuẩn bị cơm nước, từ phía bên kia vọng ra lời nhắc nhở rằng nếu nấu cơm thì nên hạn chế khói để tránh trở thành mục tiêu của hỏa lực.
Sau này, ông mới hiểu rằng nhiều người ở bên trong vị trí phòng thủ cũng không còn muốn tiếp tục chiến đấu. Họ mong muốn chiến tranh sớm kết thúc để được trở về với gia đình.
Câu chuyện ấy cho thấy những ngày cuối cùng của cuộc chiến không chỉ là cuộc đối đầu giữa các lực lượng vũ trang, mà còn là thời điểm nhiều con người ở cả hai phía đều mong chiến tranh chấm dứt.
Những câu chuyện phía sau ngày toàn thắng
Khi tiến vào khu vực Nhà Bè, lực lượng của ông tiếp tục kiểm tra từng khu vực để bảo đảm an toàn. Trong một căn nhà, các chiến sĩ phát hiện một số cô gái đang sợ hãi trốn dưới gầm giường.
Trước sự lo lắng của họ, những người lính đã giải thích, trấn an để họ hiểu rằng mình không bị đối xử như những điều họ từng lo sợ.
Sau khi bình tĩnh trở lại, những cô gái ấy còn nấu cơm cho bộ đội.
Đó là một kỷ niệm giản dị nhưng khiến ông nhớ mãi. Bởi trong những thời khắc chuyển giao của lịch sử, giữa những con người từng đứng ở hai phía vẫn có thể xuất hiện sự chân thành và tình người.
Ông cũng nhớ hình ảnh những cụ già ở Nhà Bè tò mò nhìn những người lính giải phóng. Sau phút ban đầu e dè, họ nhận ra những người lính trước mặt cũng là những con người bình thường, rồi vui vẻ trò chuyện.
Những khoảnh khắc ấy khiến ký ức về ngày 30/4 trong ông không chỉ có hình ảnh của chiến thắng mà còn có tình người trong những ngày chiến tranh khép lại.
Điều còn lại sau chiến tranh
Chiến tranh đã kết thúc, nhưng những người từng đi qua cuộc chiến vẫn mang theo ký ức về đồng đội.
Có người trở về, có người đã hy sinh, có người đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt. Đối với Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, những kỷ niệm quý giá nhất không nằm ở những tấm huân chương hay những danh hiệu, mà chính là tình đồng đội và tình cảm của nhân dân đã dành cho người lính trong những năm tháng gian khổ.
Đó là những người mẹ Nam Bộ coi bộ đội như con ruột. Là những người dân sẵn sàng dành từng bát cơm, ngụm nước, chiếc ghe để giúp bộ đội hành quân. Là những đồng đội đã cùng nhau vượt qua bom đạn và cùng hướng về một ngày đất nước hòa bình.
Những tình cảm ấy trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, góp phần giúp người lính vượt qua những năm tháng khốc liệt của chiến tranh.
Ký ức tháng Tư còn mãi
Đã nhiều năm trôi qua kể từ mùa xuân năm 1975, nhưng ký ức về những ngày tháng Tư vẫn sống động trong tâm trí người lính già.
Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ từng trải qua chiến trường, chứng kiến đồng đội hy sinh và trực tiếp tham gia những ngày cuối cùng của cuộc chiến. Vì thế, mỗi khi nhắc đến ngày 30/4, trong ký ức của ông không chỉ có niềm vui chiến thắng mà còn có hình bóng của những người đã không thể đi đến ngày toàn thắng.
Ngày hôm nay, khi đất nước sống trong hòa bình, những câu chuyện của ông và những người lính năm xưa càng có ý nghĩa đối với thế hệ trẻ.
Bởi lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh lớn, mà còn được viết nên từ sự hy sinh của người lính, sự chở che của nhân dân, tình đồng đội và niềm khát vọng hòa bình.
Tháng Tư đã đi qua, nhưng ký ức về tháng Tư vẫn còn đó. Để mỗi thế hệ hôm nay hiểu hơn giá trị của hòa bình, biết trân trọng những gì đang có và ghi nhớ những con người đã dành cả tuổi trẻ của mình cho độc lập, thống nhất của Tổ quốc.


