Câu Chuyện Thời Hoa Lửa: Ký ức Vị Xuyên qua những bức tượng đài sống
Câu Chuyện Thời Hoa Lửa: Ký ức Vị Xuyên qua những bức tượng đài sống
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những vết thương và cả những khúc tráng ca hào hùng của một thời máu lửa vẫn còn vang vọng mãi giữa những dốc đá tai mèo nơi biên cương Tổ quốc. Mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) trong giai đoạn bảo vệ biên giới phía Bắc là một bản thiên thu tuyệt bút về lòng yêu nước, nơi chứng kiến sự hy sinh vô bờ bến của hàng vạn người lính trẻ. Đọc lại trang sử vàng ấy, ta không chỉ thấy khói lửa đạn bom mà còn ngời sáng lên những "bức tượng đài sống" – những cựu chiến binh không chỉ anh dũng trong chiến đấu mà còn vẹn nguyên tấm lòng nhân ái, thủy chung giữa thời bình. Ba gương mặt: Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, cựu chiến binh Nguyễn Văn Kim và cựu chiến binh Cù Văn Thanh chính là những minh chứng sống động nhất cho phẩm chất rạng ngời của Bộ đội Cụ Hồ.
Mở đầu cho bức tranh tráng liệt ấy là hình ảnh của vị tướng dày dạn phong trần – Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy. Sinh năm 1931 tại mảnh đất Hưng Yên, cuộc đời ông là một bản trường ca gắn liền với ba cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc: chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới.
Đặc biệt tại mặt trận Vị Xuyên khốc liệt giai đoạn 1984 - 1989, với cương vị Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 2, ông là linh hồn của bộ máy chỉ huy. Giữa bão lửa đạn pháo gầm rú ngày đêm, ông kiên cường bám trụ tại chỉ huy sở, đưa ra những quyết sách mang tính sinh tử để giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Nhưng sự vĩ đại của Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy không chỉ dừng lại ở những huân chương thời chiến. Khi đất nước hòa bình, tóc đã điểm bạc, ông lại khoác lên mình một "sứ mệnh" mới: sứ mệnh của tình đồng đội. Ông là người dốc tâm huyết khởi xướng Ban liên lạc toàn quốc Mặt trận Vị Xuyên, tự tay chấp bút những trang sách lột tả chân thực sự khốc liệt của cuộc chiến.
Hình ảnh vị tướng già lặn lội gõ cửa khắp nơi để kêu gọi xây dựng Đài hương 468 trên cao điểm Vị Xuyên và nỗ lực tìm kiếm, quy tập hơn 2.000 hài cốt liệt sĩ còn nằm lại dưới thung sâu, khe đá đã chạm đến trái tim của hàng triệu người Việt Nam. Ông chính là cây cầu tâm linh vững chắc, kết nối những người may mắn trở về với những linh hồn đã hóa đá thành bất tử.
Nếu Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy là biểu tượng của tầm nhìn và tài cầm quân, thì cựu chiến binh Nguyễn Văn Kim lại là hiện thân cho lòng quả cảm vô song của người lính trơn nơi tuyến đầu. Chàng trai trẻ quê Yên Bái mang trong mình dòng máu nhiệt huyết, tham gia chiến đấu trong đội hình Sư đoàn 356 – đơn vị anh hùng nhưng cũng chịu nhiều mất mát nhất, đặc biệt là trong chiến dịch giành lại các cao điểm ngày 12/7/1984, ngày mà sau này những người lính gọi thân thương và xót xa là "ngày giỗ trận".
Là một chiến sĩ truyền đạt thuộc Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 876, nhiệm vụ của ông Kim là sợi dây sinh mệnh kết nối chỉ huy và các mũi tiến công. Để truyền mệnh lệnh, đôi chân người lính ấy phải xé toạc màn mưa đạn pháo cày xới nát cả đá núi, đối mặt với cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc. May mắn sống sót trở về năm 1987, ông Kim mang theo di nguyện của những người nằm lại. Trong suốt hơn 10 năm qua, ông không ngừng miệt mài trong hành trình đi tìm hài cốt đồng đội. Những chuyến đi ngược lên vùng biên ải Thanh Thủy để trao quà Tết, tặng cờ Tổ quốc và đặc biệt là sẻ chia nỗi đau với những nạn nhân bị thương tật do mìn còn sót lại, đã biến người lính truyền đạt năm xưa thành một "sứ giả" của lòng nhân ái, thắp sáng niềm tin cho những mảnh đời bất hạnh nơi biên cương.
Và sẽ thật thiếu sót nếu không nhắc đến cựu chiến binh Cù Văn Thanh, người mang "tấm lòng Bồ Tát" giữa đời thường. Nhập ngũ tháng 2/1985 khi mới 19 tuổi, chàng trai Phú Thọ trở thành lính vận tải của Trung đoàn 141, Sư đoàn 312.
Ở Vị Xuyên, lính vận tải là những người mang trên mình cả mạng sống của tuyến đầu. Đêm đêm, dưới tầm pháo bắn chặn ác liệt của địch, ông cùng đồng đội oằn lưng gùi cơm nắm, nước uống, đạn dược băng qua ngã ba Thanh Thủy tử thần, trèo lên những dốc đá lởm chởm để tiếp tế cho khu 4 hầm. Máu và mồ hôi của những người lính vận tải đã hòa vào đất vắt kiệt sức lực để giữ cho phòng tuyến không bị chọc thủng. Xuất ngũ với tỷ lệ thương tật 31%, mang trong mình những di chứng của chiến tranh, thế nhưng cựu chiến binh Cù Văn Thanh không gục ngã. Quyết tâm bám trụ lại mảnh đất Hà Giang đầy thương tích để lập nghiệp, ông vươn lên trở thành một doanh nhân thành đạt. Không màng vinh hoa xưng tụng cho riêng mình, ông trích phần lớn doanh thu để xây nhà tình nghĩa, nhận đỡ đầu con em đồng đội cũ, tài trợ kinh phí cho các đoàn quy tập hài cốt liệt sĩ. Từng đồng tiền ông kiếm được từ mồ hôi nước mắt thời bình lại quay về tri ân mảnh đất đã thấm đẫm máu xương của đồng đội ông thời chiến.
Ba con người, ba cấp bậc, ba nhiệm vụ khác nhau, nhưng họ đều có chung một điểm xuất phát là lý tưởng cống hiến cho Tổ quốc và điểm hội tụ là tình người mênh mông trong thời bình. Những câu chuyện thời hoa lửa ở Vị Xuyên qua lời kể và hành động của Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, CCB Nguyễn Văn Kim hay CCB Cù Văn Thanh không chỉ là những dòng hồi ức bi tráng. Đó là những bài học lịch sử sống động, sâu sắc nhất về giá trị của hòa bình, về đạo lý "uống nước nhớ nguồn". Thế hệ trẻ hôm nay khi đứng trước những tượng đài lịch sử vĩ đại ấy, càng thêm trân trọng sự sống, khắc ghi sâu sắc sự hy sinh của cha ông để vững bước tiếp nối ngọn lửa vinh quang, xây dựng Tổ quốc ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn.
