CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA LA VĂN CẦU – KHI Ý CHÍ VƯỢT QUA ĐAU THƯƠNG ĐỂ LÀM NÊN LỊCH SỬ

Tác giả: Bùi Duy Hưng

Đơn vị: CNTT K23C, Trường Đại học Công nghệ thông tin & Truyền thông Thái

Nguyên

*LỜI NÓI ĐẦU

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những câu chuyện được viết nên trong thời hoa lửa

vẫn còn nguyên sức lay động đối với mỗi thế hệ người Việt Nam hôm nay. Là một

sinh viên đại học, được học tập trong hòa bình, em đến với lịch sử không chỉ bằng

tri thức sách vở mà còn bằng nhu cầu lắng nghe, thấu hiểu và đối thoại với quá

khứ. Cuộc thi “Câu chuyện thời hoa lửa” chính là cơ hội để em nhìn lại những con

người đã làm nên lịch sử bằng cả cuộc đời và sự hy sinh thầm lặng của mình.

Bài viết này xoay quanh anh hùng La Văn Cầu – người chiến sĩ đã nhờ đồng đội

chặt đứt cánh tay bị thương của mình để tiếp tục ôm bộc phá xông lên phá đồn địch

trong chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950 – như một điểm tựa để tái hiện không

khí chiến tranh khốc liệt, đồng thời khắc họa vẻ đẹp cao cả của con người Việt

Nam trong những năm tháng cam go nhất của dân tộc. Qua câu chuyện ấy, em

mong muốn không chỉ kể lại một sự kiện lịch sử, mà còn gửi gắm những suy ngẫm

cá nhân về trách nhiệm, lòng biết ơn và cách sống của người trẻ trong thời bình.

Viết về La Văn Cầu, với em, là một hành trình trở về nguồn cội tinh thần. Đó là

hành trình để em tự nhắc mình rằng hòa bình hôm nay không phải điều hiển nhiên,

mà được đánh đổi bằng máu xương và một phần thân thể của biết bao thế hệ đi

trước. Từ câu chuyện thời hoa lửa ấy, em hy vọng bài viết có thể chạm tới cảm xúc

của người đọc và góp thêm một tiếng nói nhỏ bé trong việc gìn giữ, lan tỏa những

giá trị bền vững của lịch sử dân tộc.

I.Từ sương núi Cao Bằng đến hình hài một nhân cách

Có những con người không để lại dấu ấn bằng diễn ngôn hay khẩu hiệu, mà bằng

chính cách họ sống âm thầm và cách họ vượt qua những thử thách nghiệt ngã của

số phận. La Văn Cầu là một con người như thế. Ông sinh năm 1931, tên khai sinh

là Sầm Phúc Khánh, tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng – nơi núi đá dựng

đứng như thành lũy, nơi mây sương quẩn quanh đời người từ thuở lọt lòng.

Tuổi thơ của La Văn Cầu lớn lên trong cái nghèo truyền kiếp của đồng bào dân tộc

Tày, trong những mùa ngô lép hạt, những bữa cơm độn sắn, và cả trong nỗi nhục

mất nước âm ỉ như than hồng dưới tro. Núi rừng Cao Bằng không chỉ cho ông sức

vóc bền bỉ mà còn dạy ông cách im lặng chịu đựng, cách đứng vững trước gió

sương, và quan trọng hơn cả: cách yêu quê hương bằng bản năng tự nhiên nhất.

Ở La Văn Cầu, ta không thấy hình ảnh một con người được trau chuốt bằng chữ

nghĩa, mà là một nhân cách được đẽo gọt bởi đời sống. Chính sự bình dị, lòng căm

thù giặc sâu sắc và khát vọng tự do ấy lại là mạch nguồn sâu xa nuôi dưỡng một

hành động anh hùng phi thường sau này.

II. Khi non sông cất tiếng gọi: Con đường người lính bắt đầu từ lòng dân

Cách mạng Tháng Tám thành công chưa lâu, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược

nước ta. Tiếng súng chiến tranh vang lên, không chỉ ở chiến trường mà vọng tới

từng bản làng heo hút nơi biên cương Tổ quốc. Với La Văn Cầu, đó không phải là

câu chuyện xa xôi của thời cuộc, mà là lời gọi trực tiếp của non sông.

Năm 1948, khi vừa tròn 17 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ, rời núi rừng quê hương

để bước vào đời sống người lính, trở thành chiến sĩ thuộc Trung đoàn 174. Trong

quân đội, La Văn Cầu luôn thể hiện tinh thần gan dạ và trách nhiệm cao. Ông lặng

lẽ như chính quê hương mình, nhưng lại là người luôn đi đầu trong gian khó, từ

những chuyến hành quân xuyên rừng, gùi hàng vượt núi cho đến những trận đánh

ác liệt chống cự quân địch.

Đồng đội thường kể rằng, La Văn Cầu là người chiến sĩ kiên định, ít nói nhưng

hành động vô cùng dứt khoát. Đó là khí chất của người đã chọn con đường không

quay đầu – con đường đặt độc lập của Tổ quốc lên trên tất cả.

III. Những năm tháng lửa thử vàng: Chiến tranh và sự trưởng thành của một

con người

Chiến trường Cao – Bắc – Lạng những năm đầu thập kỷ 1950 là nơi thử thách ý

chí của mỗi người lính. Địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, kẻ địch trang bị

hỏa lực mạnh mẽ cố thủ trong các đồn bốt kiên cố; mỗi bước tiến của quân ta đều

phải đánh đổi bằng mồ hôi và máu.

Trong hoàn cảnh ấy, La Văn Cầu hiện lên như một tấm gương sáng về tinh thần

quả cảm của đơn vị. Ông không chỉ chiến đấu bằng khẩu súng trên tay, mà còn

bằng tinh thần quyết chiến và tình đồng đội sâu nặng. Được trui rèn qua nhiều trận

đánh, ông nhanh chóng trưởng thành vượt bậc và được tin tưởng giao nhiệm vụ Tổ

trưởng Tổ bộc phá trong trận đánh chiến lược tại cứ điểm Đông Khê.

Chiến tranh đã lấy đi của ông tuổi trẻ bình thường, nhưng cũng chính chiến tranh

đã bộc lộ trọn vẹn vẻ đẹp con người ông: một ý chí thép, kiên cường, nhẫn nại và

sẵn sàng xả thân vì đại cuộc.

IV. Khoảnh khắc bất tử: Khi ý chí vượt lên trên xương máu

Trận Đông Khê trong chiến dịch Biên giới Thu – Đông, đêm ngày 16 tháng 9 năm

1950. Khói súng đặc quánh, đất đá bật tung dưới làn đạn dày đặc và pháo sáng rực

trời của quân địch. Trận đánh diễn ra vô cùng gay gắt tại lô cốt số 3 – nơi hỏa lực

then chốt của địch đang chặn đứng hướng tiến công của quân ta.

La Văn Cầu ôm bộc phá dẫn đầu tổ chiến đấu xông lên. Giữa lúc ác liệt nhất, một

loạt đạn của địch bắn trúng người ông. Ông ngã xuống, bị thương nặng ở mông và

cánh tay phải bị dập nát, xương gãy lìa lủng lẳng. Đau đớn tột cùng ập đến, và

trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, sự sống và cái chết, nhiệm vụ và sự rút lui chỉ

cách nhau một ý nghĩ.

Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, La Văn Cầu không hề do dự. Quyết định đến từ bên

trong ông, nhanh như bản năng nhưng vững vàng như một niềm tin đã được hun

đúc từ rất lâu. Nhận thấy cánh tay phải gãy nát đang cản trở việc di chuyển và ôm

bộc phá, ông đã quay sang người đồng đội Nông Văn Thêu và đưa ra một yêu cầu

can trường đến lặng người: nhờ đồng đội dùng dao chặt đứt hẳn cánh tay bị thương

cho mình.

Ngay sau khi cánh tay rơi xuống, nén cơn đau thấu xương, La Văn Cầu dùng tay

trái còn lại ôm chặt khối bộc phá nặng 12kg, áp sát người vào vách đá, dũng mãnh

lao thẳng về phía lô cốt địch. Tiếng nổ lớn vang lên, lô cốt số 3 bị san phẳng hoàn

toàn, mở toang cánh cửa cho đại quân ta tiến vào tiêu diệt gọn cứ điểm Đông Khê.

V. Ánh nhìn của người ở lại: Sức mạnh truyền lửa từ một cánh tay gửi lại

Sau tiếng nổ vang trời, chiến trường như lặng đi một chốc trước khi bùng nổ bởi

tiếng hô xung phong vang dậy của toàn đơn vị. Cánh tay dâng hiến của La Văn

Cầu không chỉ phá hủy một đồn bốt kiên cố, mà đã trở thành ngọn lửa bùng cháy,

tiếp thêm sức mạnh tinh thần vô song cho hàng trăm đồng đội phía sau.

Nhìn thấy sự hy sinh kiên cường của người tổ trưởng bộc phá, không một người

lính nào lùi bước. Họ lao lên với lòng căm thù giặc và sự cảm phục sâu sắc. Trận

đánh giành thắng lợi hoàn toàn, cứ điểm Đông Khê bị san phẳng.

Trong ký ức của những người ở lại, hình ảnh La Văn Cầu ôm bộc phá lao đi với

một cánh tay thấm máu không còn là một cá nhân đơn thuần, mà đã trở thành một

biểu tượng. Một biểu tượng rực lửa về lòng quả cảm, được khắc sâu vào tâm khảm

lịch sử bằng xương máu và ý chí sắt đá của người lính cụ Hồ.

VI. Từ một con người đến biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng

Hành động tự chặt tay để tiếp tục chiến đấu của La Văn Cầu, xét đến cùng, không

chỉ mang ý nghĩa chiến thuật quyết định thắng bại của một trận đánh lớn, mà còn

mang chiều sâu đạo đức và giá trị tinh thần vượt thời gian. Nó là sự kết tinh cao độ

của tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” – tinh thần đã làm nên sức mạnh

phi thường của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX.

Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Anh hùng toàn quốc lần thứ nhất, La

Văn Cầu vinh dự là một trong 7 người đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh

hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng hơn cả danh hiệu, cái tên La Văn Cầu

đã trở thành bài học sống động trong sách giáo khoa, thành thước đo ý chí của

người lính cách mạng: vượt qua mọi đau đớn thể xác, chiến đấu quên mình, cống

hiến trọn vẹn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Hình ảnh Đồng chí La Văn Cầu được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

năm 1952.

VII. Dư âm lịch sử: Khi một cánh tay dâng hiến nâng bước cả đoàn quân

Nhiều năm đã trôi qua kể từ những ngày khói lửa biên giới ấy, lớp bụi thời gian có

thể phủ mờ nhiều dấu vết chiến tranh, nhưng không thể che lấp hình ảnh người

chiến sĩ dũng cảm đã để lại một phần thân thể nơi chiến hào cho lịch sử sang trang.

Chiến tranh đã lùi xa, đất nước bước vào những chặng đường đổi mới và phát

triển. Nhưng mỗi lần nhắc đến hình ảnh người anh hùng lấy tay trái ôm bộc phá

phá đồn, lòng người lại lặng đi vì xúc động.

Bởi đó không chỉ là câu chuyện của quá khứ, mà là câu hỏi dành cho hiện tại:

chúng ta sẽ sống như thế nào cho xứng đáng với những con người đã dâng hiến

xương máu làm điểm tựa vững chãi cho Tổ quốc?

VIII. Vượt qua đau thương, Tổ quốc đứng lên

Trong dòng chảy lịch sử Việt Nam, có những chiến công rực rỡ được ghi lại bằng

chiến thắng và con số. Nhưng cũng có những chiến công được ghi bằng thân phận

con người, bằng một khoảnh khắc lựa chọn phi thường giữa nỗi đau thể xác cá

nhân và vận mệnh của cộng đồng. La Văn Cầu thuộc về loại chiến công thứ hai –

kiên cường, bất khuất và đầy ám ảnh.

Khác với những người đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại trong lòng đất mẹ, anh hùng

La Văn Cầu đã may mắn đi qua cuộc chiến, sống, cống hiến trong hòa bình và trở

thành một chứng nhân lịch sử sống động. Nhưng phần xương máu ông gửi lại

chiến trường Đông Khê năm xưa vẫn mãi là một minh chứng hùng hồn nhất cho

lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm tối thượng của người lính. Một phần thân thể

ngã xuống để giữ vững mạch máu giao thông. Một cánh tay gửi lại để non sông có

thể vươn cao đứng thẳng.

Với tư cách là người học lịch sử hôm nay, khi đặt bút viết về La Văn Cầu, tôi

không khỏi tự hỏi: trong thời bình, khi không còn bom đạn, chúng ta sẽ sống như

thế nào cho xứng đáng với những con người đã đánh đổi xương máu cho Tổ quốc?

Có lẽ, không phải ai cũng phải đứng trước những lựa chọn nghiệt ngã như ông,

nhưng mỗi người đều có thể bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ: sống có trách nhiệm

hơn, biết nghĩ cho người khác hơn, biết rèn luyện ý chí vượt qua nghịch cảnh và

đặt lợi ích chung lên trên sự tiện lợi của bản thân.

Hình ảnh anh hùng La Văn Cầu vì thế không chỉ thuộc về trang sách lịch sử, mà

còn trở thành một lời nhắc nhở thầm lặng đối với mỗi chúng ta hôm nay. Lịch sử

không yêu cầu chúng ta phải nếm trải những đau thương cắt thịt xẻ da như những

người đi trước, nhưng lịch sử đòi hỏi chúng ta phải sống xứng đáng với sự đánh

đổi ấy.

Và chính trong sự tự vấn đó, ngọn lửa từ tinh thần anh hùng năm xưa vẫn tiếp tục

cháy – không chỉ trong sách vở, mà còn là tiếng gọi biết ơn sâu thẳm trong lương

tri của mỗi thế hệ người Việt hôm nay và mai sau.

Hình ảnh Đại tá, Anh hùng LLVTND La Văn Cầu.

*NGUỒN TÀI LIỆU:

 Tư liệu lịch sử về “Anh hùng La Văn Cầu trong Chiến dịch Biên giới 1950”:

Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam / Báo Quân đội nhân dân.

 Hình ảnh và hiện vật “Khối bộc phá và câu chuyện thầm lặng”: Bảo tàng

Chiến thắng Lịch sử Điện Biên Phủ / Cục Chính trị Quân khu 1.