“CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA” MẪU CHUYỆN “LÝ TỰ TRỌNG NGỌN ĐUỐC THẮP SÁNG BẢN LĨNH THANH NIÊN”

Sau khi bắn chết tên thanh tra mật thám khét tiếng Le Grand để bảo vệ diễn giả trong cuộc mít tinh tại Sài Gòn (tháng 2/1931), Lý Tự Trọng bị địch bắt. Tại bốt Catinat, nơi được mệnh danh là địa ngục trần gian – thực dân Pháp đã dùng những đòn tra tấn tàn khốc nhất: điện giật, dùi cui, kìm kẹp... nhưng chúng chỉ nhận được sự im lặng đầy khinh bỉ.

Khi dùng cực hình không hiệu quả, chúng chuyển sang dụ dỗ. Tên chánh mật thám nhìn anh, một thiếu niên mới 17 tuổi, vờ xót xa: "Tuổi con còn trẻ, tương lai còn dài, chỉ cần con khai ra đồng bọn, ta sẽ cho con sang Pháp du học, sống đời vinh hoa". Anh Trọng chỉ cười nhạt: "Ta làm cách mạng không phải để cầu vinh hoa, ta làm để đuổi bọn cướp nước như các người!"

Ngày ra tòa, thực dân Pháp muốn biến buổi xét xử thành một vở kịch răn đe. Luật sư bào chữa cho anh cố tình nói giảm nhẹ tội rằng: "Bị cáo còn trẻ, chưa ý thức được hành động của mình, bị kẻ xấu xúi giục".

Ngay lập tức, Lý Tự Trọng đứng bật dậy, dõng dạc ngắt lời:

"Tôi hành động không phải là không suy nghĩ. Tôi hiểu việc tôi làm. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi trưởng thành thật, nhưng tôi đã đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác!"

Lời khẳng định ấy như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt chính quyền thực dân, đồng thời thắp lên ngọn lửa lý tưởng cho hàng triệu thanh niên Việt Nam đang lầm than trong nô lệ.

Trong những ngày chờ đợi án tử hình, anh Trọng vẫn giữ thái độ lạc quan đến kỳ lạ. Anh học tiếng Pháp, đọc sách, và tập thể dục mỗi sáng. Một viên cai ngục người Pháp vì quá khâm phục bản lĩnh của anh đã phải thốt lên: "Thật tiếc cho một tài năng, nếu sinh ra ở nước Pháp, cậu đã là một vĩ nhân".

Sáng sớm ngày 21/11/1931, khi những tia sáng đầu tiên chưa kịp lọt vào phòng giam Khám Lớn Sài Gòn, kẻ thù dẫn anh ra pháp trường.

Trên con đường từ phòng giam ra máy chém, thay vì sự sợ hãi thường thấy của những tử tù, Lý Tự Trọng bước đi hiên ngang, đầu ngẩng cao. Anh bắt đầu hát. Đó là bài Quốc tế ca – bài ca của sự giải phóng và tự do.

Lần thứ nhất: Anh hát cho những đồng chí đang bị giam cầm nghe để tiếp thêm sức mạnh.

Lần thứ hai: Anh hát cho những tên đao phủ nghe để chúng thấy sự run sợ trước chính nghĩa.

Lần thứ ba: Khi lưỡi máy chém vung xuống, tiếng hát vẫn còn vang vọng, hòa vào không gian của Sài Gòn buổi sớm.

Anh hy sinh khi mới bước sang tuổi 17 – độ tuổi đẹp nhất của đời người.

Giá trị lịch sử đọng lại:

Tinh thần thép: Sự hy sinh của Lý Tự Trọng chứng minh rằng: Sức mạnh của con người không nằm ở cơ bắp hay vũ khí, mà nằm ở Lý tưởng.

Lời hiệu triệu: Câu nói của anh đã trở thành tuyên ngôn hành động cho Đoàn TNCS Hồ Chí Minh suốt gần một thế kỷ qua.

Sự tiếp nối: Với ĐVTN An Giang chúng ta, câu chuyện này nhắc nhở rằng: Mỗi thời đại đều có "con đường cách mạng" riêng. Nếu cha ông cách mạng để giành độc lập, thì chúng ta cách mạng để làm chủ công nghệ, kinh tế và tri thức.