CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA MẸ SUỐT – NGƯỜI LÁI ĐÒ ANH HÙNG TRÊN DÒNG SÔNG NHẬT LỆ

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

MẸ SUỐT – NGƯỜI LÁI ĐÒ ANH HÙNG TRÊN DÒNG SÔNG NHẬT LỆ

"Khi Tổ quốc cần, mỗi người dân đều có thể trở thành một người lính."

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi danh biết bao người con ưu tú đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương và cả cuộc đời mình cho độc lập, tự do của đất nước. Có những người là những vị tướng tài ba, những chiến sĩ quả cảm nơi chiến trường, nhưng cũng có những con người vô cùng bình dị, chỉ với đôi bàn tay lao động và một trái tim yêu nước nồng nàn đã trở thành những huyền thoại sống mãi với thời gian.

Một trong những con người ấy là Nguyễn Thị Suốt, người mẹ mà cả dân tộc trìu mến gọi bằng hai tiếng thân thương: Mẹ Suốt.

Người mẹ của dòng sông Nhật Lệ

Mẹ Suốt sinh năm 1906 trong một gia đình lao động nghèo ở làng Trung Bính, xã Bảo Ninh, nay thuộc thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Từ thuở nhỏ, mẹ đã quen với vị mặn của biển, tiếng sóng vỗ và con nước lên xuống trên dòng sông Nhật Lệ.

Cuộc sống của mẹ gắn liền với nghề chèo đò. Mỗi ngày, mẹ cần mẫn đưa người dân qua sông, kiếm từng đồng nuôi gia đình. Cuộc đời mẹ giản dị như bao người phụ nữ Việt Nam khác: chịu thương, chịu khó, hiền hậu và giàu lòng nhân ái.

Thế rồi chiến tranh lan đến quê hương.

Những năm 1964–1968, Quảng Bình trở thành "túi bom", "tọa độ lửa" của miền Bắc. Không quân Mỹ liên tục ném bom hòng cắt đứt tuyến giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam. Dòng sông Nhật Lệ hiền hòa bỗng trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt. Cầu bị đánh sập, đường bị cày xới, nhưng việc vận chuyển bộ đội, vũ khí, lương thực vẫn không được phép gián đoạn.

Lúc ấy, khi đã gần 60 tuổi, thay vì nghỉ ngơi, mẹ Suốt đã tự nguyện nhận nhiệm vụ chèo đò phục vụ kháng chiến.

Nhiều người ái ngại nói:

— "Mẹ già rồi, để lớp trẻ làm cho."

Mẹ chỉ cười hiền từ và đáp:

— "Bom đạn thì ai cũng sợ, nhưng nếu ai cũng sợ thì lấy ai đưa bộ đội qua sông?"

Một câu nói giản dị nhưng chứa đựng biết bao tình yêu nước và trách nhiệm với Tổ quốc.

Những chuyến đò giữa mưa bom bão đạn

Kể từ đó, con đò nhỏ của mẹ Suốt ngày ngày vượt sông Nhật Lệ.

Mỗi chuyến đi là một lần đối mặt với tử thần.

Tiếng động cơ máy bay gầm rú trên bầu trời. Bom nổ rung chuyển mặt đất. Từng cột nước dựng lên trắng xóa giữa dòng sông. Mảnh bom, đạn pháo liên tục cày xới mặt nước.

Thế nhưng, người mẹ già với mái tóc bạc vẫn bình tĩnh nắm chặt mái chèo.

Mỗi nhịp chèo của mẹ đều vững vàng, dứt khoát.

Con đò nhỏ vẫn lặng lẽ đưa từng tốp bộ đội, dân quân, thanh niên xung phong, thương binh và hàng hóa vượt qua dòng sông an toàn.

Có những hôm mẹ phải chèo hàng chục chuyến liên tục.

Có hôm trời chưa sáng đã xuống bến.

Đêm khuya, khi mọi người đã ngủ, mẹ vẫn lặng lẽ chèo đò trong bóng tối để tránh máy bay địch.

Mỗi chuyến đò là một sự đánh đổi bằng chính mạng sống của mình.

Người mẹ của những người lính

Đối với những người lính hành quân qua Quảng Bình, mẹ Suốt không chỉ là người lái đò.

Mẹ còn là người mẹ thực sự.

Mỗi lần đón bộ đội xuống đò, mẹ đều ân cần hỏi:

— "Các con ăn cơm chưa?"

Có người chưa kịp ăn, mẹ lấy ngay nắm cơm, củ khoai hay quả cà trong túi đưa cho các anh.

Có chiến sĩ bị thương, mẹ nhẹ nhàng đỡ lên thuyền, động viên:

— "Ráng lên con, qua sông rồi sẽ có quân y chăm sóc."

Lời nói mộc mạc ấy tiếp thêm nghị lực cho biết bao người lính trẻ.

Họ gọi mẹ bằng cái tên đầy yêu thương:

— "Mẹ Suốt!"

Từ đó, cái tên ấy trở thành biểu tượng của tình quân dân gắn bó trong những năm tháng chiến tranh.

Đối mặt với bom đạn

Có một lần, khi con đò vừa ra giữa sông thì máy bay Mỹ bất ngờ lao tới.

Tiếng bom nổ chát chúa.

Mặt nước cuộn lên dữ dội.

Những người lính trên thuyền lo lắng:

— "Mẹ ơi, quay lại đi!"

Nhưng mẹ Suốt vẫn bình tĩnh.

Mẹ nói lớn:

— "Không được! Quay lại thì càng nguy hiểm. Phải đưa các con sang bờ!"

Nói rồi mẹ ghì chặt mái chèo.

Bom nổ phía trước.

Mẹ đổi hướng.

Bom nổ phía sau.

Mẹ vẫn kiên cường tiến lên.

Cuối cùng, con đò cập bến an toàn.

Mọi người đều sống.

Khi bước lên bờ, các chiến sĩ mới phát hiện vai áo của mẹ đã rách vì sức ép bom, bàn tay mẹ rớm máu vì nắm mái chèo quá chặt.

Nhưng điều đầu tiên mẹ hỏi vẫn là:

— "Các con có ai bị thương không?"

Tình thương của mẹ khiến ai nấy đều nghẹn ngào xúc động.

Người mẹ bước vào thơ ca

Sự dũng cảm của mẹ Suốt đã trở thành nguồn cảm hứng để nhà thơ Tố Hữu sáng tác bài thơ nổi tiếng Mẹ Suốt.

Những câu thơ mộc mạc mà hào hùng đã khắc họa hình ảnh người mẹ già với mái chèo trên dòng Nhật Lệ giữa khói lửa chiến tranh, trở thành biểu tượng đẹp của người phụ nữ Việt Nam anh hùng.

Sự hy sinh bất tử

Ngày 11 tháng 10 năm 1968, trong một trận ném bom ác liệt của máy bay Mỹ xuống bến phà Nhật Lệ, mẹ Suốt đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.

Mẹ ra đi ở tuổi 62.

Sự hy sinh của mẹ khiến quân và dân Quảng Bình vô cùng thương tiếc.

Nhưng hình ảnh người mẹ già với mái chèo năm nào vẫn sống mãi trong trái tim nhân dân.

Sau này, Nhà nước đã truy tặng mẹ danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân để ghi nhận những cống hiến đặc biệt của mẹ đối với sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Ngày nay, bên dòng Nhật Lệ hiền hòa, tượng đài Mẹ Suốt vẫn hiên ngang hướng mặt ra dòng sông như nhắc nhở mỗi người Việt Nam về lòng yêu nước, sự hy sinh và tinh thần bất khuất của một người mẹ anh hùng.

Ý nghĩa của câu chuyện

Câu chuyện về Mẹ Suốt không chỉ là câu chuyện của một người lái đò, mà còn là bản anh hùng ca về lòng yêu nước của những con người bình dị.

Mẹ không mang quân hàm, không cầm súng chiến đấu, nhưng mỗi mái chèo của mẹ là một nhịp chèo vì độc lập dân tộc; mỗi chuyến đò của mẹ là một cuộc chiến với bom đạn để giữ vững mạch máu giao thông, góp phần đưa sức người, sức của vào chiến trường miền Nam.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, tiếng bom đã lùi xa, dòng Nhật Lệ hôm nay hiền hòa soi bóng những nhịp cầu mới. Nhưng hình ảnh Mẹ Suốt với mái tóc bạc, dáng người nhỏ bé và đôi tay rắn rỏi vẫn là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện về Mẹ Suốt nhắc nhở chúng ta phải biết trân trọng hòa bình, biết ơn những người đã hy sinh vì Tổ quốc và không ngừng học tập, rèn luyện, cống hiến sức trẻ để xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh.

Dẫu thời gian có trôi đi, con đò năm xưa đã trở thành lịch sử, nhưng tinh thần quả cảm, lòng nhân hậu và tình yêu nước của Mẹ Suốt sẽ mãi là ngọn lửa thiêng soi sáng con đường của các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau.