CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: NGỌN ĐÈN TRONG HẦM CHỮ A

Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, Nguyễn Văn Bảy vừa tròn mười chín tuổi đã xung phong vào lực lượng thanh niên xung phong mở đường Trường Sơn. Nhiệm vụ của đơn vị anh là san lấp hố bom, bảo đảm giao thông cho đoàn xe chi viện ra tiền tuyến.

Con đường Trường Sơn khi ấy ngày đêm rung chuyển bởi bom đạn. Máy bay địch đánh phá dữ dội, ban ngày bom rơi xối xả, ban đêm pháo sáng rực trời. Nhưng những chàng trai, cô gái tuổi mười tám đôi mươi vẫn bám đường, giữ mạch máu giao thông không bao giờ tắt.

Đơn vị anh Bảy đóng quân trong những căn hầm chữ A dựng bằng gỗ rừng, lợp đất dày để chống bom. Trong hầm có một ngọn đèn dầu nhỏ, do tổ tự chắt chiu từng giọt dầu để thắp lên mỗi tối. Đó không chỉ là ánh sáng soi những trang thư nhàu nát từ quê gửi vào, mà còn là ngọn lửa của hy vọng.

Một đêm cuối mùa mưa, sau trận bom dữ dội, một đoạn đường huyết mạch bị cày tung. Nếu không thông đường trước sáng, đoàn xe vận tải chở đạn dược sẽ mắc lại giữa trọng điểm. Tiểu đội nhận lệnh lên đường ngay trong đêm.

Mưa rừng trút như thác. Đất đá sụt lở, bom nổ chậm còn nằm rải rác. Cả tiểu đội lao vào cuốc xẻng, tay trần chuyển đá, lấp hố bom. Giữa lúc ấy, một loạt bom mới trút xuống. Đất trời rung chuyển. Khi khói tan, đồng đội phát hiện Lan – nữ thanh niên xung phong trẻ nhất tiểu đội – bị thương nặng.

Lan nắm tay anh Bảy, nói đứt quãng:
“Đừng dừng lại… đường phải thông cho xe qua…”

Không ai khóc. Mọi người siết chặt tay nhau, tiếp tục san đường trong tiếng bom dội. Gần sáng, con đường được nối lại. Đoàn xe đầu tiên lăn bánh qua trọng điểm an toàn.

Trở về hầm chữ A, anh Bảy thấy ngọn đèn dầu vẫn cháy. Một đồng đội nói nhỏ:
“Đèn chưa tắt là niềm tin chưa tắt.”

Từ đó, ngọn đèn nhỏ trở thành biểu tượng của cả đơn vị. Mỗi lần hành quân hay mở đường giữa bom đạn, họ đều nhắc nhau giữ cho “ngọn đèn trong hầm chữ A” không bao giờ tắt — nghĩa là giữ ý chí, giữ lòng tin, giữ con đường sống của Tổ quốc.

Nhiều năm sau chiến tranh, trở lại Trường Sơn, ông Bảy đứng lặng bên con đường nhựa phẳng lì chạy qua nơi từng là tọa độ lửa. Ông kể, điều ông nhớ nhất không phải tiếng bom, mà là ánh đèn dầu leo lét đêm ấy — thứ ánh sáng nhỏ bé nhưng đủ soi qua những năm tháng khốc liệt nhất.

Ông thường nói với lớp trẻ:
“Thời chúng tôi, tuổi trẻ là dám đi qua lửa đạn để giữ con đường. Các cháu hôm nay, hãy giữ cho ngọn lửa cống hiến ấy tiếp tục cháy.”