CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: NGƯỜI LÍNH GIÀ VÀ KÝ ỨC THÁNG TƯ

Ruột thịt với miền NamNhập ngũ sắc ngày 30/9/1966, sau khi được huấn luyện vào cánh đồng Chum (Hạ Lào), trở thành thành viên của Sư đoàn 320, rồi sau đó ông được điều động về Sư đoàn 308, vốn là Đại đoàn quân tiên phong oai hùng của quân đội ta. Với ông, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh là kỷ niệm sâu sắc nhất, thiêng liêng nhất trong cuộc đời binh nghiệp.Tướng Thổ hồi tưởng, ngày ấy, sức mạnh tổng tiến công của ta gồm 5 cánh quân đánh sử dụng cơ quan đầu não chính quyền Sài Gòn. Khi đó, ông là Tham mưu trưởng, Trưởng ban Tác chiến cánh quân thứ 5 với nhiệm vụ chiến đấu vu hồi từ Gò Công, hợp nhất các cánh quân khác giải phóng Sài Gòn. Tướng Thổ nhớ, ngày 30/3/1975, ông đang huấn luyện tại Bộ Tham mưu Quân khu 8 thì được Trung đoàn 88 gọi về chuẩn bị chiến đấu.Theo kế hoạch, lực lượng phải hành quân từ huyện Chợ Gạo, Châu Thành (Tiền Giang) vượt sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây ở huyện Tân Trụ, Cần Giuộc (Long An) đến Bình Chánh, vào cầu Chữ Y và chiến đấu sử dụng Tổng nha Cảnh sát cùng Khu vực kho bãi Nhà Bè - Sài Gòn. Ông và đồng quân phải tiêu diệt mục tiêu thần tốc độ và hạn chế đến mức độ thương vong thấp nhất. Quân ta một lần như hạ từng đồng bó, đáp ứng về Sài Gòn.Đến 3 giờ sáng ngày 29/4, Tiểu đoàn 3 của ông báo cáo toàn quân ở đồng cầu Ông Thìn đã chạy. Sáng ngày 30/4/1975, Trung đoàn 88 làm chủ toàn bộ đoạn đường từ cầu Ông Thìn đến Nam huyện Bình Chánh, chuẩn bị đánh vào khu vực cầu Chữ Y. 11 giờ 30 phút cùng ngày, Đài Phát thanh Sài Gòn đưa tin Tổng thống Dương Văn Minh đầu đồng hàng vô điều kiện, ông và đội đua nước mắt, và òa trong hạnh phúc. Lần lượt, từng khoảnh khắc khắc qua từng trận đánh, từng con người, từng địa điểm một lần như tuôn trào ra qua hồi ức của mình.Tướng Thổ kể, 8 giờ sáng ngày 20/4/1975, ông đưa Tiểu đoàn 1 vượt sông Vàm Cỏ Tây (đoạn Thanh Phú Long hát Nhựt Ninh) để đáp trả Chi khu Tân Trụ - vị trí quan phía Nam Sài Gòn. Đã nhận được lệnh, ông không phải từ lo vì khúc sông này rộng rãi, lại có 13 tàu chiến cách hòa bình nơi bộ đội vượt sông chỉ 2km. Do đó, các chiến dịch phải có sự trợ giúp từ địa phương. Chỉ trong 30 phút, có thể bộ địa phương huy động đã có được 20 loại máy lớn (mỗi chiếc kẹo được 40 người với đầy đủ trang thiết bị) cùng gần 400 người, trong đó thiếu nhi làm công tác binh vận vô hiệu hóa thuyền chiến chiến của vương quốc. Cảm như vậy, Tiểu đoàn 1 cùng các đại quân trực thuộc (khoảng 600 người) vượt sông thuận lợi.Lại nhớ, ngày 28/4, trên đường về Sài Gòn, Sở chỉ huy Trung đoàn ở nhờ nhà một má ở Cần Giuộc. Bà má yếm âu nhìn những người lính giải phóng cũng như nhìn những đứa trẻ ở xa mới về. “Nhà có mấy con ngỗng, má định làm thịt cho chúng tôi bồi dưỡng, nhưng mấy chị cản, cho là ăn nghệ… xui nên cả đàn gà hơn 30 con, má dành hết cho anh em lấy thêm sức chiến đấu”, ông hồi tưởng.“Tám” Thổ của má!Kể về những bà má ở khu 8 nuôi bộ đội những năm kháng chiến, ông Thổ nghiến ngọt như đang kể về mẹ lòng của mình. Ông thao thao bất tuyệt về má Bảy hay tiếp tế cho bộ đội ở Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh. Cuối năm 1968, má bị buộc phải chuyển sang sống trong chiến trường. Dù má cũng không đủ ăn nhưng trước khi đi, má chôn một lu lương thực bao gồm mì gói, đường và cá muối cho bộ đội. Người mà ông nhớ nhất là má Tư Bún ở Tiền Giang, người nhận ông làm con nuôi và đặt cho ông “thứ Tám”, cái danh dự thân thương đặc trưng Nam bộ. By, con của má là danh sĩ Tám Phước đã hy sinh. Thế nên, ông còn được gọi là anh “Tám Thổ”.“Cuối tháng 4/1975, khi tiểu đoàn được lệnh về Sài Gòn gấp tham gia chiến dịch, nhà nghèo mà má bán 40 giạ lúa, chúng gửi tôi lên đường. Má còn hạn thiếu chút nào bị thương thì về ở với má”, ông bướm ngọt ngào. Rồi ông nhớ vài ngày hành quân từ Gò Công về Sài Gòn, đi đến đâu cũng vậy, hai bên đường, dân để sẵn nước, thậm chí chí bó dừa cho bộ đội uống; còn người đi xe đạp, xe máy trượt những người vượt sức. Họ dù không quen mà như nhung thịt. Bởi vì, họ cùng chung ước vọng đất nước hòa bình, gửi trao niềm tin cho quân đoàn giải phóng. Đó là động lực để các anh giữ niềm tin quyết tâm chiến thắng.Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, sinh ra trên đất Bắc nhưng gắn cuộc đời binh nghiệp với đất phương Nam, từng vào sinh ra tử, oai hùng ngoài chiến trận, vậy mà mỗi lần nhắc đến bà mẹ quê Nam bộ lại cảm động rưng rưng. 44 năm trôi qua, đồng đội của ông có người còn, người mất, có người chưa tìm được hài cốt. Tài sản quý nhất của vị tướng giáp chiều không phải là những huân, huy chương mà chính là ký ức ức về tình đồng đội, tấm lòng của những người má, người chị đã cưu mang ông trong những năm dài chinh chiến. Đây là sức mạnh vô hình, góp phần làm nên chiến công 30/4 lịch sử. Giờ đây, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ vẫn muốn tri ân cuộc đời khi còn minh mẫn, đủ sức khỏe. Với kim cương Phó Chủ tịch Trung ương Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, Chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Thành phố Hồ Chí Minh, ông vẫn mài mài chiến thắng công bằng cho những kẻ bá chất độc do quân đội Mỹ bá. Ông cũng ấp ủ kế hoạch thành lập Hội Nạn nhân bom, nấu nướng, những người chịu hậu quả của cuộc chiến năm xưa.Ký ức còn mãiÔng cũng nhớ như trong cả những câu chuyện lúc đơn vị mình đặt chân tới cửa ngõ Sài Gòn. Những ngày cuối tháng 4/1975 đơn vị của ông được lệnh tiến về Sài Gòn, lúc này các cánh quân ta chiến đấu “tốc chiến, tốc thắng” nên các mục tiêu được xác định và bảo vệ rất nhanh, trong đó có nơi tan rã, có nơi chống trả quyết định. Nhưng cũng có nơi ở thế dùng cụg như một điểm tại Cần Giuộc (Long An). “Khi đó chúng tôi tiến hành bao vây nơi này nhưng cả hai bên đều chưa nổ súng. Nghĩ rằng trận chiến sẽ rất cam go nên tôi cho anh em nấu cơm, chuẩn bị. Nhưng khi vừa nhóm lửa thì có tiếng loa ở trong cứ điểm ra nói, chúng tôi nấu cơm thì nên…tránh khói để bay ra nhiều nếu không sẽ tự làm mục tiêu cho phi pháo. Sau này tôi mới biết là khi đó những người trong họ cũng không muốn chiến đấu, bởi rất muốn bay súng đầu hàng, trở về với gia đình nhanh tốt”, ông kể.Bên bờ những câu chuyện căng thẳng về tình người, tình đồng đội, đôi khi anh cũng bật cười khi gặp phải những câu chuyện cho thấy hình ảnh của mình đã bị “bóp cò” đến… buồn cười. Hôm nay là ngày 30/4, ông cùng đơn vị tiến vào Sài Gòn, lúc này có rất nhiều binh lính đã đầu hàng, tuy nhiên để chắc chắn đơn vị vẫn phải chia nhau để đi vào từng nhà kiểm tra. Lúc này, các nhà ở khu Nhà Bè gần như chỉ có phụ nữ và trẻ em ở lại.Tại một căn nhà, anh đã tìm được bốn cô gái đang chạy lẩy bẫy, trốn trong… sáng giường. Ông phải trấn an một hồi thì những cô gái này mới ngựa bò ra và liên tục nói rằng họ làm vậy là vì sợ khi bắt sẽ được “rút móng tay”. Tuy nhiên, cảm giác sợ hãi liền kề biến thể ngay sau đó. Trước sự chân thành của các “chú giải phóng” chính những cô gái này đã nấu cơm để đơn vị ông ăn và tiếp tục lên đường. Cảm động nhất đối với ông lại là chuyện một số cụ già ở khu vực Nhà Bè, sau giây phút sợ hãi đã tiến lại và kéo tay áo của ông lên rồi nói lớn: “Lính giải phóng phóng xạ bay cũng trắng trẻo chứ có lông lá gì đâu”, Tướng Thổ thơm mắt nhớ lại./.