CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: NGƯỜI SĨ QUAN CUỐI CÙNG NGÃ XUỐNG TRƯỚC BÌNH MINH ĐÀ NẴNG
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: NGƯỜI SĨ QUAN CUỐI CÙNG NGÃ XUỐNG TRƯỚC BÌNH MINH ĐÀ NẴNG
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: NGƯỜI SĨ QUAN CUỐI CÙNG NGÃ XUỐNG TRƯỚC BÌNH MINH ĐÀ NẴNG
Chỉ còn đúng một ngày nữa là Đà Nẵng hoàn toàn giải phóng, tiếng súng lặng đi và cờ hoa sẽ rợp trời phố biển. Thế nhưng, người chiến sĩ kiên trung ấy đã mãi mãi nằm lại ở tuổi thanh xuân, ngay trên mảnh đất quê hương Hòa Xuân, để lại một câu chuyện lay động tâm can trong những giờ phút lịch sử khắc nghiệt nhất.
Khúc tráng ca từ căn cứ lõm K20
Trong những ngày tháng Ba lịch sử, chúng tôi có dịp ghé thăm căn nhà nhỏ tại phường Hòa Xuân (quận Cẩm Lệ). Tiếp đón chúng tôi là chị Nguyễn Thị Phúc, con gái của liệt sĩ Nguyễn Công Khanh (nguyên Quận đội phó Quận 3). Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng mỗi khi nhắc về người cha anh hùng, đôi mắt chị vẫn nhòe lệ. Ký ức về người cha và cái chết hiển hách của ông vẫn như một vết son đỏ thắm, nhức nhối và đầy tự hào.
Ngược dòng thời gian về ngày 25/3/1975, không khí chuẩn bị cho chiến dịch giải phóng Đà Nẵng đang sục sôi hơn bao giờ hết. Tại căn cứ lõm K20, một cuộc họp mật giữa các lãnh đạo quận 3 đang diễn ra khẩn trương để lên phương án phối hợp tấn công và nổi dậy.
Nhà truyền thống Khu Di tích căn cứ cách mạng K20
Ông Huỳnh Ngọc Châu, một nhân chứng lịch sử có mặt ngày hôm đó, bồi hồi nhớ lại:
"Hôm đó tôi và anh Nguyễn Văn Lợi (Quận đội trưởng Quận 3) qua căn cứ lõm K20 để bàn phương án giải phóng Đà Nẵng. Tôi được giao trèo lên một cây cao để canh gác. Khi họp gần xong, anh Khanh đi ra bảo: 'Mi mệt rồi, xuống đi để tao gác giúp cho'. Không ngờ, đó là quyết định định mệnh."
Khi liệt sĩ Nguyễn Công Khanh vừa lên thay vị trí gác thì toán quân địch đi lùng sục bất ngờ xuất hiện. Trong làn ranh sinh tử, không một chút do dự, ông lập tức phát tín hiệu báo động cho đồng đội, rồi chủ động chạy theo hướng khác để thu hút hỏa lực và sự chú ý của kẻ thù về phía mình. Nhờ sự hy sinh thầm lặng ấy, cuộc họp được bảo toàn bí mật, các đồng chí lãnh đạo rút lui an toàn. Nhưng ông thì bị giặc bắt.
Giữ trọn lời thề với non sông
Biết ông là cán bộ cốt cán, quân địch điên cuồng tra tấn dã man suốt hai ngày đêm hòng khai thác thông tin về kế hoạch giải phóng thành phố. Thế nhưng, đòn roi và sự hiểm độc của kẻ thù đều phải khuất phục trước tinh thần thép của người chiến sĩ kiên trung. Không một lời khai, không một sự khuất phục.
Sáng ngày 28/3/1975, tức điên vì bất lực, chúng giải ông về quê hương Hòa Xuân nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân và cơ sở cách mạng của ta. Chị Nguyễn Thị Phúc nghẹn ngào kể lại thời khắc đau thương:
"Lúc đó chúng dẫn ba tôi vào nhà một cơ sở của ta, bắt khai nhưng ba tôi vẫn cương quyết không khai, thế là chúng liền bắn ba. Mấy người hàng xóm ngăn không cho tôi đến chỗ ba vì sợ chúng nó sẽ bắt, nhưng lúc đó tôi chẳng sợ chi. Tôi chạy đến ôm xác ba... Trước đó mấy ngày, ba về nhà nói khi nào giải phóng thì cho tôi ra miền Bắc học tập, thế mà..."
Đau đớn hơn cả, lúc tiếng súng tàn bạo của kẻ thù vang lên cũng là lúc các cánh quân của ta đã áp sát, bao vây thành phố Đà Nẵng. Ông Kiều Đa, một đồng đội ở gần đó xót xa: "Lúc địch thủ tiêu anh Khanh, tôi ở cách đó chưa đến 1km nhưng không thể giải cứu vì ngụy quân đi rất đông, trong khi chúng tôi chỉ có vài người, lại phải tuyệt đối giữ bí mật cho đại quân tiến công vào ngày hôm sau."
Ông đã ngã xuống vào sáng ngày 28/3. Chỉ đúng một ngày sau, ngày 29/3/1975, Đà Nẵng sạch bóng quân thù. Ông là người sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam cuối cùng hy sinh ngay trước thềm bình minh của thành phố.
Sống mãi cùng quê hương
Năm tháng qua đi, vết thương chiến tranh đã lành trên mảnh đất Hòa Xuân đổi mới, nhưng công ơn của liệt sĩ Nguyễn Công Khanh thì vẫn mãi được khắc ghi.
Hướng tới kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đảng bộ thành phố Đà Nẵng và 50 năm ngày giải phóng thành phố, các đoàn đại biểu Lãnh đạo Đảng ủy, UBND, UBMTTQVN phường Hòa Xuân đã tổ chức đến thăm hỏi, động viên và thắp hương tri ân tại gia đình liệt sĩ.
Hình ảnh Lãnh đạo phường Hòa Xuân thắp hương và trò chuyện, động viên chị Nguyễn Thị Phúc
Thay mặt chính quyền địa phương, đồng chí Mai Đức Nguyên - Phó Bí thư Đảng ủy phường khẳng định:
"Sự hy sinh của liệt sĩ Nguyễn Công Khanh là minh chứng hùng hồn cho tinh thần bất khuất của người chiến sĩ cách mạng. Đất nước, nhân dân và quê hương Hòa Xuân sẽ mãi mãi ghi nhớ, biết ơn xương máu mà anh đã đổ xuống để đổi lấy độc lập, tự do ngày hôm nay."
