Bài viết

🔥 CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA NGUYỄN ĐỨC CẢNH – NGƯỜI GẮN TUỔI TRẺ VỚI PHONG TRÀO CÔNG NHÂN

Nguyễn Đức Cảnh là một trong những gương mặt tiêu biểu của phong trào công nhân Việt Nam thời kỳ đầu. Ông tham gia xây dựng tổ chức cách mạng, góp phần thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam và có nhiều đóng góp cho báo chí cách mạng, công đoàn. Dù hy sinh khi mới 24 tuổi, ông để lại dấu ấn về lý tưởng, tinh thần trách nhiệm và sự dấn thân của tuổi trẻ.

Vĩnh Long24/08/2026Xã Mậu Duệ (Đoàn xã Mậu Duệ)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Có những người bước vào lịch sử từ những chiến trường.

Nhưng cũng có những người dành tuổi trẻ của mình để vận động công nhân, xây dựng tổ chức và góp phần chuẩn bị những điều kiện cho sự ra đời của một chính đảng cách mạng.

Nguyễn Đức Cảnh là một trong những người như thế.

Ông sinh ngày 2/2/1908 tại làng Diêm Điền, huyện Thụy Anh, Thái Bình, trong một gia đình nhà nho có truyền thống yêu nước. Khi học tại Trường Thành Chung Nam Định, Nguyễn Đức Cảnh sớm tiếp xúc với phong trào công nhân và các hoạt động yêu nước. Ông tham gia những cuộc đấu tranh đòi thực dân Pháp ân xá Phan Bội Châu năm 1925 và để tang Phan Châu Trinh năm 1926, sau đó bị đuổi học.

TỪ NGƯỜI THỢ ĐẾN NGƯỜI TỔ CHỨC PHONG TRÀO

Sau khi rời trường, Nguyễn Đức Cảnh lên Hà Nội kiếm việc làm. Ông từng làm thư ký, dạy học và làm thợ sắp chữ tại một nhà in.

Những công việc ấy đưa ông tiếp xúc trực tiếp với đời sống người lao động.

Năm 1927, ông tham gia nhóm Nam Đồng thư xã. Sau đó, ông tiếp tục hoạt động và đến năm 1928 được giao phụ trách phong trào công nhân ở Hải Phòng, Kiến An và vùng mỏ Đông Bắc.

Tại Hải Phòng, Nguyễn Đức Cảnh dành nhiều thời gian vận động, tổ chức công nhân. Ông không chỉ tham gia các hoạt động chính trị mà còn trực tiếp hòa mình vào đời sống của công nhân trong các nhà máy, xí nghiệp.

Từ đó, phong trào công nhân ở Hải Phòng và vùng mỏ từng bước được tổ chức và phát triển.

Báo Quân đội nhân dân đánh giá Nguyễn Đức Cảnh là một trong những nhà lãnh đạo tiên phong của phong trào công nhân và tổ chức công đoàn Việt Nam.

MỘT TRONG NHỮNG NGƯỜI THAM GIA THÀNH LẬP CHI BỘ CỘNG SẢN ĐẦU TIÊN

Tháng 3/1929, tại số nhà 5D Hàm Long, Hà Nội, Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam được thành lập.

Nguyễn Đức Cảnh là một trong bảy người tham gia thành lập chi bộ này.

Sau đó, ông tiếp tục tham gia thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng và được giao phụ trách công tác vận động công nhân.

Những hoạt động ấy diễn ra trong thời điểm phong trào công nhân và phong trào cách mạng đang phát triển mạnh, đặt ra yêu cầu phải có một tổ chức chính trị thống nhất để lãnh đạo phong trào.

Đến tháng 2/1930, Nguyễn Đức Cảnh tham gia Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, góp phần vào quá trình thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Đây là một trong những dấu mốc quan trọng nhất trong cuộc đời hoạt động của ông.

NGƯỜI LÀM BÁO Ở TUỔI ĐÔI MƯƠI

Một dấu ấn khác của Nguyễn Đức Cảnh là hoạt động báo chí.

Ngày 1/10/1929, Tạp chí Công hội Đỏ, tiền thân của Tạp chí Lao động và Công đoàn, xuất bản số đầu tiên dưới sự phụ trách của Nguyễn Đức Cảnh.

Ông đồng thời là Tổng Biên tập đầu tiên của báo Lao Động.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận Nguyễn Đức Cảnh không chỉ là một lãnh tụ của Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ mà còn là một trong những nhà báo cách mạng đầu tiên, trực tiếp viết bài, tổ chức và phụ trách các ấn phẩm của Công hội. Khi ấy, ông mới khoảng 21–23 tuổi.

Điều này cho thấy hoạt động của Nguyễn Đức Cảnh không chỉ diễn ra trên đường phố, trong nhà máy hay trong các cuộc vận động công nhân.

Báo chí cũng trở thành một phương tiện để truyền bá tư tưởng, tổ chức lực lượng và kết nối phong trào.

MỘT CUỘC ĐỜI NGẮN

Tháng 5/1930, Nguyễn Đức Cảnh được cử giữ chức Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ. Sau đó, ông được điều vào Trung Kỳ, tham gia công tác tại Xứ ủy Trung Kỳ và phụ trách tuyên huấn, vận động công nhân.

Đầu tháng 4/1931, trên đường đi công tác, ông bị thực dân Pháp bắt.

Sau thời gian bị giam giữ, ngày 31/7/1932, Nguyễn Đức Cảnh bị thực dân Pháp xử tử tại Hải Phòng khi mới 24 tuổi.

Một cuộc đời rất ngắn.

Nhưng trong những năm tháng ấy, ông đã trải qua nhiều công việc: từ người học trò tham gia phong trào yêu nước, người công nhân, người vận động phong trào công nhân đến cán bộ lãnh đạo và nhà báo cách mạng.

NHÌN TỪ CÂU CHUYỆN NGUYỄN ĐỨC CẢNH

Điều đáng nhớ ở Nguyễn Đức Cảnh không chỉ là những chức vụ hay những dấu mốc lịch sử.

Đó còn là cách một người trẻ học hỏi từ thực tiễn, đi vào đời sống của người lao động và biến những điều mình nhận thức được thành hành động.

Ngày hôm nay, tuổi trẻ không còn phải hoạt động trong hoàn cảnh như thế hệ Nguyễn Đức Cảnh.

Nhưng tinh thần chủ động, trách nhiệm và khả năng gắn kiến thức với thực tiễn vẫn còn nguyên giá trị.

Một người trẻ có thể học tập.

Có thể làm việc.

Có thể nghiên cứu.

Có thể tham gia hoạt động cộng đồng.

Có thể sử dụng truyền thông để lan tỏa những điều có ích.

Mỗi người có một cách đóng góp khác nhau.

Nhưng điều quan trọng là biết mình có thể làm gì và nghiêm túc làm tốt phần việc của mình.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn