CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA - Nguyễn Tri Phương

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Nguyễn Tri Phương.

Năm sinh: 1800 - Năm hy sinh: 1873.

Quê quán: Phong Điền, Thừa Thiên Huế.

Chức vụ: Tổng thống quân vụ đại thần (Nhà Nguyễn).

Sự kiện: Bảo vệ thành Hà Nội và tuyệt thực đến chết để giữ tròn khí tiết.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ:

MÁU NHUỘM CỬA BẮC VÀ LỜI TỪ CHỐI THUỐC MEN CỦA TƯỚNG QUÂN

Nguyễn Tri Phương là một danh tướng lừng lẫy trải qua ba triều vua Nguyễn (Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức). Ông từng chỉ huy đánh bại quân Xiêm, giữ vững phòng tuyến Đà Nẵng, Gia Định trước sự xâm lăng của thực dân Pháp. Khi đã ở tuổi 73, râu tóc bạc phơ, ông vẫn được triều đình giao trọng trách ra trấn giữ thành Hà Nội.

Tháng 11 năm 1873, viên tướng Pháp Francis Garnier ngang ngược đem tàu chiến và quân lính uy hiếp, đòi mở cửa thành Hà Nội. Nguyễn Tri Phương kiên quyết từ chối. Rạng sáng ngày 20 tháng 11, quân Pháp bất ngờ dùng pháo binh nã dồn dập vào Cửa Bắc và tổ chức đánh úp vào thành. Dù tuổi cao sức yếu, Nguyễn Tri Phương vẫn đích thân lên mặt thành chỉ huy quân sĩ chiến đấu. Hỏa lực Pháp quá mạnh, cổng thành bị vỡ. Trong lúc xông pha đốc chiến, ông bị một mảnh đạn đại bác găm trúng vùng bụng, ruột đứt, máu chảy đầm đìa. Con trai ông là phò mã Nguyễn Lâm cũng trúng đạn hy sinh ngay bên cạnh cha. Thành Hà Nội thất thủ.

Bọn Pháp bắt được ông. Vốn biết uy danh lừng lẫy của vị lão tướng, Francis Garnier muốn lấy lòng nhằm mua chuộc ông làm tay sai, liền sai bác sĩ giỏi nhất đến băng bó vết thương, mang sữa và thức ăn ngon đến tẩm bổ. Nhưng Nguyễn Tri Phương đã nhìn thẳng vào mặt quân thù bằng ánh mắt rực lửa. Ông dùng chút sức tàn, vung tay giật phăng lớp băng gạc trên bụng vứt đi, kiên quyết từ chối mọi sự chăm sóc của kẻ cướp nước.

Ông khảng khái nói: "Bây giờ nếu ta chỉ gắng chịu đau đớn để mà sống, thì sao bằng thong thả chết đi vì việc nghĩa!". Suốt gần một tháng trời bị giam giữ, vị lão tướng râu tóc bạc phơ kiên quyết tuyệt thực, không ăn một hạt cơm, không uống một giọt nước của kẻ thù. Ông nhịn ăn cho đến khi trút hơi thở cuối cùng vào ngày 20 tháng 12 năm 1873. Cái chết lẫm liệt của ông là lời tuyên chiến đanh thép nhất với quân xâm lược.

III. CẢM NHẬN CỦA TÁC GIẢ

Khí tiết của Nguyễn Tri Phương là bức tượng đài sừng sững về lòng trung quân ái quốc. Thà chết vinh còn hơn sống nhục, ông đã dùng chính sinh mạng của mình để bảo vệ danh dự quốc gia. Sự kiên cường của một ông lão 73 tuổi giật bỏ băng gạc, cự tuyệt sống nhờ kẻ thù khiến hậu thế phải rơi lệ bái phục. Tôi kể chuyện cụ Nguyễn Tri Phương để học sinh trường tôi hiểu rằng: Lòng tự trọng của con người là tài sản quý giá nhất, không bất cứ thế lực nào hay vật chất nào có thể đánh đổi được.