Câu chuyện thời hoa lửa – Nguyễn Viết Xuân

Giữa đại ngàn Trường Sơn ngút ngàn lá biếc, có những con đường mòn in dấu chân hàng vạn chiến sĩ. Trên những triền núi phủ sương, tiếng máy bay gầm rú, tiếng bom xé gió, tiếng đất đá vỡ tung hòa lẫn tiếng bước quân hành.
Thời điểm ấy – những năm đầu 1960 – xuân xanh của cả một thế hệ Việt Nam đang gánh trên vai vận mệnh đất nước.

Trong hàng vạn người ấy, có một người chiến sĩ dáng cao, gương mặt quắc thước, đôi mắt sắc như lưỡi kiếm rạch trời: Nguyễn Viết Xuân, quê ở Vĩnh Lộc, Thanh Hóa. Anh sinh năm 1934, lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, tuổi thơ không yên bình nhưng ý chí thì vững như đá núi.

1. Người lính của núi rừng

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ lan rộng, các đơn vị pháo binh được triển khai khắp Trường Sơn để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vận chuyển vào Nam. Nguyễn Viết Xuân – lúc ấy là Chính trị viên phó Đại đội 2, Tiểu đoàn 14, Trung đoàn 45 pháo binh – đưa quân vào mặt trận ác liệt nhất.

Anh luôn ở phía trước, nơi nguy hiểm nhất, nơi một quyết định có thể định đoạt sinh mạng cả đơn vị. Đồng đội kể rằng anh ít nói, nhưng khi nói thì câu nào cũng như đinh đóng cột. Mỗi trận pháo, anh đều chạy lên quan sát trận địa, cắm lá cờ chỉ hướng bắn dưới mưa bom bão đạn.

“Muốn thắng, trước hết phải dám đối đầu!”
Anh nói, giọng trầm mà rắn như đá núi Trường Sơn.

2. Cuộc đối đầu trên đồi Trà Khê

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trời Trị Thiên mù đặc khói. Quân Mỹ – ngụy huy động pháo và không quân đánh phá dữ dội vào đội hình ta. Khẩu đội pháo của Trung đoàn 45 đã chiếm lĩnh trận địa tại đồi Trà Khê, chuẩn bị phản pháo.

Nhưng ngay khi trận đánh bắt đầu, pháo địch tập trung toàn bộ hỏa lực vào trận địa. Đất tung lên từng lớp, kim loại rít lên như tiếng thú dữ. Nhiều chiến sĩ bị thương, một số khẩu pháo phải tạm ngừng.

Nguyễn Viết Xuân lao lên trận địa, tay cầm ống nhòm, tay chỉ huy bộ đội điều chỉnh hướng pháo:

“Bình tĩnh! Bám sát mục tiêu!”

Đạn bom cuồng nộ.
Đất đá nổ tung.
Cả trận địa rung chuyển như một con tàu sắt giữa cơn bão.

Rồi bất ngờ, một loạt pháo M79 nổ ngay sát vị trí nơi anh đứng. Khói bụi mịt mù. Máu từ vai anh phun ra như suối. Đồng đội chạy đến, hoảng hốt:
“Đồng chí Xuân bị thương rồi! Lui vào sau!”

Nhưng người chính trị viên phó đứng thẳng dậy, ánh mắt rực lên như ngọn lửa cuối ngày sắp hóa thành bình minh.

3. Lời hô bất tử

Máu chảy dọc theo lưng, thấm ướt khẩu súng. Cả thân anh run lên vì đau đớn, nhưng chân vẫn cắm chặt trong công sự. Nhìn những khẩu pháo phía sau đang chững lại, nhìn những gương mặt trẻ tuổi đang cần một ngọn cờ để tiếp tục đứng lên, anh dồn hết hơi thở cuối cùng vào tiếng hét:

“Nhằm thẳng quân thù… mà bắn!!”

Tiếng hô vang dội giữa trời đất.
Vang qua từng nhánh cây Trường Sơn.
Vang vào tim từng người chiến sĩ.

Như có luồng điện giật qua đội hình, những người lính trẻ siết chặt tay nắm, bừng bừng khí thế. Họ xoay pháo, ấn cò, bắn từng loạt đạn dội thẳng vào đội hình đối phương.

Những tiếng nổ trả lời lại tiếng hô của anh.
Tiếng pháo reo như tiếng quân ca nghìn người.
Trận địa bừng lên ánh lửa đỏ rực của chiến thắng.

Còn Nguyễn Viết Xuân – người chiến sĩ kiên trung – từ từ ngã xuống đất, đôi mắt mở rộng, hướng về phía chiến hào đang sáng lên như bình minh.

Anh ra đi ở tuổi 30 – độ tuổi đẹp nhất của đời người – mang theo câu nói sắt son:
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”

Câu nói ấy không chỉ là khẩu lệnh chiến đấu,
mà là sự kết tinh của ý chí Việt Nam:
thẳng thắn, bất khuất, không lùi bước trước bất kỳ kẻ thù nào.

4. Người bất tử trong lòng Tổ quốc

Tên anh được đặt cho nhiều con đường, trường học, đơn vị quân đội. Nhưng điều anh để lại không chỉ là cái tên.Anh để lại một tinh thần, một lời thề của những người lính Trường Sơn:

“Không bao giờ lùi bước trước giặc.
Dù ngã xuống vẫn chỉ ngã về phía Tổ quốc.”

Nguyễn Viết Xuân – người chiến sĩ của thời hoa lửa –
đã hóa thân vào non sông,
trở thành tiếng gọi thôi thúc bao thế hệ:
đứng thẳng – như anh đã đứng,
bắn thẳng – như anh đã bắn**,
sống trọn – như anh đã sống.**