“CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA” NHẬT KÝ ĐẶNG THÙY TRÂM

Nhật ký Đặng Thùy Trâm là cuốn nhật ký nổi tiếng ghi lại cuộc sống, công việc và tâm tư của nữ bác sĩ liệt sĩ Đặng Thùy Trâm trong những năm chiến tranh ở chiến trường Quảng Ngãi (1968–1970).

Giữa những năm chiến tranh ác liệt, khi bom đạn phủ kín miền Trung, có một cô gái trẻ tên là Đặng Thùy Trâm rời Hà Nội để vào chiến trường Quảng Ngãi làm bác sĩ.

Chị sinh ra trong một gia đình trí thức, từng có tuổi trẻ bình yên như bao người khác: thích thơ, thích âm nhạc, biết rung động trước tình yêu. Nhưng khi đất nước chiến tranh, chị chọn đi vào nơi nguy hiểm nhất để cứu thương binh và chăm sóc đồng đội.

Những ngày ở chiến trường

Cuộc sống nơi chiến trường không giống bất cứ điều gì chị từng biết.

Ban ngày, máy bay gầm rú trên đầu. Ban đêm, mọi người phải đào hầm trú ẩn. Thuốc men thiếu thốn, thức ăn khan hiếm, nhiều lúc chỉ có vài nắm gạo và rau rừng.

Vậy mà trong hoàn cảnh ấy, chị vẫn thức trắng nhiều đêm để cứu người.

Có những ca mổ diễn ra ngay trong rừng, dưới ánh đèn dầu yếu ớt. Có khi bom nổ rất gần, đất đá rung chuyển, nhưng chị vẫn cố giữ bình tĩnh để băng bó cho thương binh.

Nhiều chiến sĩ gọi chị là “người mẹ ở chiến trường”.

Một trái tim rất trẻ

Điều đặc biệt trong nhật ký của chị không chỉ là chiến tranh, mà còn là những cảm xúc rất đời thường.

Chị nhớ mẹ da diết.

Những đêm mưa rừng lạnh buốt, chị viết về Hà Nội, về căn nhà cũ, về những bữa cơm gia đình. Có lúc chị tủi thân vì cô đơn, vì quá mệt mỏi, vì chứng kiến quá nhiều mất mát.

Chị cũng từng có những rung động nhẹ nhàng của tuổi trẻ - những tình cảm chưa kịp nói thành lời giữa bom đạn chiến tranh.

Nhưng rồi mỗi lần yếu lòng, chị lại tự nhắc mình phải mạnh mẽ để tiếp tục sống và chiến đấu.

Những mất mát không thể quên

Chiến trường dần cướp đi nhiều người đồng đội của chị.

Có những người vừa hôm qua còn trò chuyện, hôm nay đã hy sinh.

Mỗi lần như vậy, chị đau đớn như mất người thân ruột thịt. Trong nhật ký, chị nhiều lần viết về sự căm ghét chiến tranh - bởi chiến tranh khiến quá nhiều người trẻ phải chết khi cuộc đời còn dang dở.

Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, lòng nhân hậu của chị lại càng sáng rõ hơn.

Chị chăm sóc cả những em bé bị thương, lo cho từng chiến sĩ sốt rét, nhịn phần ăn của mình cho người khác.

Ngày cuối cùng

Năm 1970, trên đường công tác, Đặng Thùy Trâm hy sinh khi mới 27 tuổi.

Sau trận đánh, một người lính Mỹ nhặt được cuốn nhật ký của chị. Theo quy định lúc đó, những tài liệu như vậy thường bị đốt bỏ.

Nhưng một người phiên dịch đã nói:

“Đừng đốt cuốn sổ này. Trong đó đã có lửa.”

Người lính Mỹ giữ cuốn nhật ký suốt hơn 35 năm rồi tìm cách trao lại cho gia đình chị ở Việt Nam.

Khi được xuất bản, cuốn nhật ký khiến rất nhiều người xúc động vì nó cho thấy:

• chiến tranh tàn khốc đến mức nào,

Đó không chỉ là câu chuyện của riêng Đặng Thùy Trâm, mà còn là hình ảnh của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam đã sống, yêu và hy sinh trong chiến tranh.