Câu chuyện thời hoa lửa - Nhật ký rực lửa Bản hùng ca của bác sĩ Đặng Thùy Trâm.
ĐƠN VỊ: Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Trường Đại học Quy Nhơn
Câu chuyện thời hoa lửa - Nhật ký rực lửa
Bản hùng ca của bác sĩ Đặng Thùy Trâm
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, có những cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng lại rực sáng như một ngọn lửa không bao giờ tắt. Cuốn nhật ký ấy tràn đầy lý tưởng sống cao đẹp và tình người sâu sắc của một người con gái Hà Nội đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời chưa đầy 28 – liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm. Không chỉ ghi lại những năm tháng chiến tranh khốc liệt, cuốn nhật ký còn khắc họa chân thực khát vọng sống, tình yêu thương và tinh thần hiến dâng của cả một thế hệ, để từ đó, chị trở thành biểu tượng và niềm tự hào trong một giai đoạn lịch sử không thể nào quên của dân tộc Việt Nam.
Câu chuyện được chia sẻ từ sinh viên Trường Đại học Quy Nhơn
Hiến dâng cho lý tưởng cao đẹp
Bác sĩ Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26/11/1942 trong một gia đình trí thức, bố là bác sĩ, mẹ là dược sĩ. Năm 1966, sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của miền Nam ruột thịt, chị đã xung phong vào chiến trường – nơi có những người dân nghèo khổ và những chiến sĩ đang ngày đêm chiến đấu ác liệt, anh dũng.
Chị được phân công phụ trách Trạm xá Đức Phổ (Quảng Ngãi) – một bệnh xá dân y nhưng chủ yếu điều trị cho thương bệnh binh. Chính tại nơi mưa bom bão đạn ấy, những năm tháng thanh xuân hào hùng của chị đã được ghi lại tỉ mỉ, chân thực trong cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm – tác phẩm sau này được dịch ra khoảng 20 thứ tiếng và lan tỏa rộng rãi trên thế giới.
Chị từng viết:
“Nhật ký này đâu phải chỉ là cuộc sống của riêng mình, mà phải là những trang ghi lại những mảnh đời rực lửa chiến đấu và chồng chất đau thương của những con người gang thép trên mảnh đất miền Nam này.”
Một trái tim lớn giữa chiến trường
Qua từng trang nhật ký, hình ảnh một cô gái Hà Nội sẵn sàng lao vào khói lửa chiến tranh hiện lên thật sống động. Chị không chấp nhận sống hoài, sống phí tuổi trẻ, mà lựa chọn dâng hiến trọn vẹn cho lý tưởng đã chọn.
Với nghị lực phi thường, chị không quản hiểm nguy, lăn xả cứu chữa thương binh, chăm sóc đồng đội, tổ chức di chuyển bệnh nhân, bám trụ giữa vùng đất đầy bom đạn và sự truy lùng gắt gao của kẻ thù.
Trong trái tim chị là một tình yêu rộng lớn – tình yêu dành cho nhân dân, cho đồng đội. Khi giảng dạy lớp y tá sơ cấp, chị tâm sự đầy xúc động:
“Mình đến với lớp không chỉ vì trách nhiệm, mà còn bằng tình thương của một người chị đối với những đứa em chịu nhiều thiệt thòi vì chiến tranh.”
Chị yêu thương thương binh như người thân ruột thịt. Đã có biết bao người được chị cứu sống, nhưng cũng không ít lần chị bật khóc bất lực khi không thể giành lại sự sống cho họ trong điều kiện thiếu thốn của bệnh xá tiền phương.
Chị viết trong đau đớn:
“Vừa cấp cứu cho anh, nước mắt mình vừa chảy tràn trên mặt… muốn cứu mà không có cách nào.”
Đỉnh cao của tình đồng đội ấy chính là sự sẵn sàng hy sinh, chấp nhận đối mặt với cái chết để bảo vệ những người xung quanh.
Lý tưởng sống và vẻ đẹp rất đời thường
Giữa chiến trường khốc liệt, nếu không có lòng dũng cảm và ý chí sắt đá, con người khó có thể tồn tại. Chị từng viết:
“Ngày mai trong tiếng ca khải hoàn sẽ không có con đâu. Con luôn tự hào vì đã dâng trọn đời mình cho Tổ quốc.”
Thế nhưng, phía sau ý chí kiên cường ấy vẫn là một trái tim rất đỗi đời thường – biết yêu, biết nhớ, biết giận hờn. Tình yêu của chị dành cho người yêu tên M. vừa trong sáng, vừa lãng mạn, đầy hy sinh:
“…anh không phải là của em, nhưng em muốn đem yêu thương xoa dịu đau đớn cho anh…”
Chính điều đó khiến hình ảnh Đặng Thùy Trâm trở nên gần gũi, chân thật hơn bao giờ hết.
“Đừng đốt, bản thân nó đã có lửa rồi”
Tháng 6/1970, sau một trận càn tại Đức Phổ (Quảng Ngãi), người lính Mỹ Fredric Whitehurst đã nhặt được cuốn nhật ký của chị. Khi định đốt, ông được người phiên dịch ngăn lại:
“Đừng đốt. Bản thân nó đã có lửa rồi!”
Những dòng chữ ấy – dù chỉ được nghe qua bản dịch – đã khiến ông xúc động sâu sắc. Ông không thể hiểu vì sao giữa chiến tranh tàn khốc, một cô gái lại có thể nhìn thấy vẻ đẹp của cuộc sống và giữ được niềm tin mãnh liệt đến vậy.
Chính “ngọn lửa” ấy đã thôi thúc ông cùng anh trai đưa cuốn nhật ký trở về Việt Nam sau 35 năm lưu lạc. Năm 2005, cuốn nhật ký trở về trong vòng tay yêu thương của gia đình và đồng bào.
Giá trị còn mãi với thời gian
Không chỉ là một tư liệu lịch sử quý giá, Nhật ký Đặng Thùy Trâm còn mang giá trị văn học và nhân văn sâu sắc. Tác phẩm góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về những năm tháng chiến tranh gian khổ mà dân tộc Việt Nam đã trải qua.
Cuốn nhật ký cũng trở thành nguồn cảm hứng để đạo diễn Đặng Nhật Minh thực hiện bộ phim Đừng đốt, lay động trái tim khán giả trong và ngoài nước.
=> Ngày 22/6/1970, chị ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo biết bao ước mơ còn dang dở. Những dòng nhật ký đã khép lại, nhưng “ngọn lửa” trong đó vẫn tiếp tục cháy mãi.
Bác sĩ Đặng Thùy Trâm sẽ luôn là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ hôm nay – nhắc nhở chúng ta biết trân trọng cuộc sống, sống có lý tưởng, có ước mơ và biết yêu thương con người.



