CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA – NHỮNG CHIẾN CÔNG HUYỀN THOẠI CỦA ANH HÙNG LIỆT SĨ CAND TRẦN BÁ GIẢN

Trần Bá Giản (1916–1951), quê ở thôn Hổ Đội, tổng Hổ Đội, huyện Thụy Anh (nay là xã Thụy Lương, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình), sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước. Lớn lên trên mảnh đất cách mạng, ông sớm có tinh thần đấu tranh và khí phách anh hùng. Quê hương Thái Thụy cũng là nơi sản sinh nhiều người con ưu tú của dân tộc, tiêu biểu như Nguyễn Đức Cảnh, điều đó càng hun đúc lòng yêu nước và ý chí cách mạng trong Trần Bá Giản.

Ông tham gia cách mạng từ năm 1937 và đến năm 1946 được đứng vào hàng ngũ của Đảng. Với sức khỏe tốt, trí thông minh và lòng dũng cảm, ông được tin tưởng giao nhiệm vụ trong đội hành động của Công an huyện Thụy Anh. Cuối năm 1949, Trần Bá Giản trở thành Đội trưởng Đội hành động, trực tiếp chỉ huy nhiều trận trừ gian, diệt ác, góp phần bảo vệ phong trào cách mạng ở địa phương.

Tháng 2/1950, thực dân Pháp chiếm đóng quê hương, nhiều kẻ phản động làm tay sai, chỉ điểm cho quân địch đàn áp cán bộ và nhân dân. Chứng kiến cảnh đồng bào bị khủng bố, Trần Bá Giản càng nung nấu quyết tâm tiêu diệt những tên phản động nguy hiểm. Tháng 8/1950, ông được giao nhiệm vụ bắt Tổng Quỳnh – một tên phản động khét tiếng ở xã Hồng Châu. Sau nhiều lần phục kích không thành công, ông quyết định táo bạo đột nhập vào bốt Diêm Điền giữa ban ngày, bất ngờ bắt sống Tổng Quỳnh trước sự chứng kiến của đông đảo nhân dân. Chiến công này gây tiếng vang lớn, làm cho bọn phản động hoang mang, lo sợ.

Không chỉ vậy, đêm mồng Một Tết Tân Mão năm 1951, Trần Bá Giản bí mật đột nhập vào bốt Thượng Phúc, đặt dao găm cùng thư cảnh cáo trên bàn làm việc của tên chỉ huy Chánh Ky rồi rút lui an toàn. Hành động táo bạo này khiến quân địch khiếp sợ và càng làm nổi bật sự mưu trí, gan dạ của ông. Ông còn chỉ huy nhiều trận tập kích, cướp vũ khí của địch tại các bốt Kha Lý, Diêm Điền, bắt nhiều tên phản động nguy hiểm, góp phần làm suy yếu hệ thống kìm kẹp của quân Pháp.

Một trong những chiến công nổi bật khác là khi phát hiện toán lính Bảo Hoàng thường xuyên tuần tra, Trần Bá Giản đã phục kích tại cống Thóc. Khi thời cơ đến, ông bất ngờ xông lên, một mình giành được hai khẩu súng của địch rồi rút lui an toàn. Những chiến công liên tiếp của ông khiến quân địch vô cùng lo sợ, còn nhân dân thì càng tin tưởng, tự hào.

Cuối tháng 4/1951, quân Pháp mở chiến dịch Meduse vào khu vực Thụy Anh, tình hình trở nên hết sức khó khăn. Giữa năm 1951, Trần Bá Giản nhận nhiệm vụ phối hợp phá tề tại thôn Nhạo Sơn. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ông trực tiếp đột nhập bắt tên Tín – một tên phản động nguy hiểm. Tuy nhiên, trong lúc chiến đấu, ông bị địch phát hiện, bắn bị thương và bắt giữ. Dù bị tra tấn dã man, dụ dỗ bằng nhiều thủ đoạn, Trần Bá Giản vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng, quyết không khai báo.

Ngày 17/6/1951, thực dân Pháp đã giết hại ông và treo đầu tại cây đa thôn Nhạo Sơn nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân. Tuy nhiên, hành động dã man đó không làm lung lay ý chí cách mạng mà càng khiến nhân dân thêm căm thù và kính phục người anh hùng. Tấm gương hy sinh dũng cảm của Trần Bá Giản trở thành biểu tượng sáng ngời của lực lượng Công an nhân dân.

Với những đóng góp to lớn, Trần Bá Giản được truy tặng Huân chương Chiến công hạng III và ngày 1/9/2000, Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày nay, tại thôn Nhạo Sơn vẫn có miếu thờ dưới gốc đa, nơi nhân dân tưởng nhớ người anh hùng đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Tên tuổi và chiến công của Trần Bá Giản mãi mãi là niềm tự hào và tấm gương sáng cho các thế hệ noi theo.