CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA PHAN ĐÌNH PHÙNG – NGỌN LỬA KHÔNG TẮT CỦA NÚI HỒNG SÔNG LA (Tác giả:CÀ HUY)

Khi đất nước đứng trước phong ba

Cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp từng bước mở rộng ách thống trị trên đất nước ta. Triều đình nhà Nguyễn đứng trước sức ép ngày càng lớn, trong khi nhân dân nhiều nơi liên tiếp đứng lên chống ngoại xâm.

Năm 1885, sau sự kiện Kinh thành Huế, phong trào Cần Vương bùng lên mạnh mẽ.

Phan Đình Phùng hưởng ứng lời kêu gọi chống Pháp, trở về quê hương và đứng lên tổ chức lực lượng kháng chiến.

Ông không phải người sinh ra để làm một vị tướng. Ông là một nhà nho, một vị quan, một người từng đứng trong triều đình.

Nhưng khi Tổ quốc lâm nguy, ông đã trở thành một thủ lĩnh nghĩa quân kiên cường.

Từ vùng núi Hương Khê, ông cùng các cộng sự xây dựng căn cứ, tổ chức lực lượng, phát triển mạng lưới chiến đấu rộng khắp.

Trong đó, người cộng sự đặc biệt của ông là Cao Thắng – một vị tướng trẻ tài năng, có khả năng tổ chức và chế tạo vũ khí rất đáng nể.

Hai con người, hai thế hệ, cùng gặp nhau ở một điểm: lòng yêu nước.

“Tôi thà chịu tội với triều đình…”

Cuộc đời Phan Đình Phùng gắn với một câu chuyện thể hiện rõ nhất khí tiết của ông.

Thực dân Pháp từng tìm cách mua chuộc, dụ dỗ ông từ bỏ cuộc kháng chiến. Chúng đưa ra những lời hứa về chức tước, tiền bạc và cả việc trả tự do cho người thân.

Nhưng trước những lời dụ dỗ ấy, Phan Đình Phùng không khuất phục.

Ông hiểu rằng nếu mình cúi đầu, không chỉ một người mất đi, mà niềm tin của cả nghĩa quân và nhân dân cũng có thể sụp đổ.

Có những thời khắc trong lịch sử, một quyết định của một con người có thể trở thành biểu tượng cho cả một thế hệ.

Phan Đình Phùng đã lựa chọn như vậy.

Ông chấp nhận gian khổ, chấp nhận hiểm nguy, thậm chí chấp nhận hy sinh, nhưng nhất quyết không từ bỏ con đường cứu nước.

Mười năm giữa núi rừng Hương Khê

Từ năm 1885 đến năm 1896, cuộc khởi nghĩa Hương Khê dưới sự lãnh đạo của Phan Đình Phùng đã trở thành một trong những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất của phong trào Cần Vương.

Nghĩa quân hoạt động trên địa bàn rộng lớn của vùng Bắc Trung Kỳ, dựa vào địa hình rừng núi hiểm trở để chiến đấu.

Đó là những năm tháng thực sự của “thời hoa lửa”.

Không có những chiến hào hiện đại.

Không có những phương tiện chiến tranh tối tân.

Không có một hậu phương đủ đầy.

Thứ mà nghĩa quân có là núi rừng, là lòng dân và một niềm tin mãnh liệt rằng đất nước không thể mãi cúi đầu trước ngoại bang.

Phan Đình Phùng đã tổ chức lực lượng một cách chặt chẽ, xây dựng căn cứ, bố trí hệ thống phòng thủ và chỉ huy nhiều trận đánh gây tổn thất đáng kể cho quân Pháp.

Nghĩa quân Hương Khê còn tự chế tạo và sử dụng nhiều loại vũ khí, cho thấy khả năng tổ chức, sáng tạo đáng kinh ngạc trong điều kiện vô cùng thiếu thốn.

Đằng sau mỗi trận đánh là những ngày hành quân trong rừng sâu.

Là những đêm ngủ giữa núi rừng.

Là những người lính không biết ngày mai mình còn sống hay không.

Và phía sau họ là những người mẹ, người vợ, người con âm thầm chờ đợi.

Đó mới chính là giá của một cuộc chiến.

Khi người thủ lĩnh ngã xuống

Năm 1893, Cao Thắng hy sinh trong một trận chiến.

Sự ra đi của người cộng sự trẻ tuổi là tổn thất rất lớn đối với Phan Đình Phùng và nghĩa quân Hương Khê.

Nhưng ông không buông xuôi.

Ông tiếp tục lãnh đạo cuộc kháng chiến trong hoàn cảnh ngày càng khó khăn.

Quân Pháp từng bước tăng cường lực lượng, bao vây căn cứ, cắt đứt đường tiếp tế và tìm mọi cách cô lập nghĩa quân.

Cuối cùng, sau nhiều năm chiến đấu, lực lượng nghĩa quân suy yếu nghiêm trọng.

Năm 1895, Phan Đình Phùng bị thương nặng trong một trận chiến.

Thực dân Pháp tiếp tục tìm cách chiêu hàng.

Nhưng người thủ lĩnh ấy vẫn không khuất phục.

Ông qua đời ngày 28 tháng 12 năm 1895, sau những năm tháng dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp chống ngoại xâm.

Ông ra đi khi cuộc khởi nghĩa chưa thể giành được thắng lợi cuối cùng.

Nhưng có những cuộc chiến, giá trị của nó không chỉ được đo bằng thắng hay thua.

Có những người có thể thất bại trong một trận chiến nhưng không bao giờ thất bại về khí tiết.

Phan Đình Phùng là một người như vậy.

Từ núi Hồng hôm nay nhìn về quá khứ

Ngày nay, đứng giữa cuộc sống hòa bình, chúng ta có thể dễ dàng hình dung lịch sử qua những trang sách.

Nhưng lịch sử thực sự không nằm trên những trang giấy.

Lịch sử từng là những con đường rừng đầy hiểm nguy.

Là những người lính rời nhà mà không biết ngày trở về.

Là những người mẹ tiễn con.

Là những người vợ chờ chồng.

Là những người đã lựa chọn hy sinh tuổi trẻ, hạnh phúc và cả tính mạng để giữ lấy hai chữ độc lập.

Vì vậy, câu chuyện về Phan Đình Phùng không chỉ thuộc về Hà Tĩnh.

Đó là câu chuyện của cả dân tộc Việt Nam.

Từ núi Hồng, sông La, ngọn lửa mà ông đã giữ trong những năm tháng cuối thế kỷ XIX đã trở thành một phần của dòng chảy yêu nước Việt Nam, tiếp nối qua nhiều thế hệ đấu tranh giành độc lập.

Thời hoa lửa và trách nhiệm hôm nay

“Thời hoa lửa” của Phan Đình Phùng đã lùi xa hơn một thế kỷ.

Ngày hôm nay, đất nước không còn phải đối diện với những trận đánh giữa núi rừng như thời ông.

Nhưng bảo vệ Tổ quốc vẫn luôn là một nhiệm vụ không bao giờ cũ.

Nếu thế hệ Phan Đình Phùng bảo vệ đất nước bằng súng đạn, bằng những trận chiến giữa núi rừng, thì thế hệ hôm nay phải bảo vệ đất nước bằng tri thức, pháp luật, khoa học công nghệ, bản lĩnh, trách nhiệm và sự đoàn kết của toàn dân.

Đối với mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, bài học từ Phan Đình Phùng càng trở nên sâu sắc.

Đó là bài học về lòng trung thành với Tổ quốc.

Là bản lĩnh trước khó khăn.

Là đặt lợi ích của đất nước, của nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Và quan trọng hơn cả, đó là tinh thần không khuất phục trước thử thách.

Ngọn lửa còn cháy

Có thể hôm nay chúng ta không còn nghe tiếng súng vọng từ núi Hồng.

Nhưng nếu lắng lại, chúng ta vẫn có thể nghe thấy một thứ âm thanh khác: tiếng vọng của lịch sử.

Đó là lời nhắc nhở của những người đã ngã xuống:

Độc lập không tự nhiên mà có. Bình yên hôm nay được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao thế hệ.

Phan Đình Phùng đã sống trong một thời đại mà con đường phía trước gần như chỉ toàn gian nan.

Ông biết mình có thể thất bại.

Ông biết mình có thể hy sinh.

Nhưng ông vẫn bước đi.

Bởi với ông, có những điều còn lớn hơn cả sự sống của một con người.

Đó là danh dự của người Việt Nam, là quê hương, là đất nước và là khát vọng độc lập.

Hơn một trăm năm đã trôi qua.

Tên tuổi Phan Đình Phùng vẫn được nhắc đến.

Không phải vì ông đã sống bao lâu.

Mà bởi ông đã sống như thế nào.

Và có lẽ đó chính là ý nghĩa đẹp nhất của “thời hoa lửa”:

Có những người đã gửi tuổi thanh xuân vào chiến trận để thế hệ sau được lớn lên trong hòa bình. Có những ngọn lửa tưởng như đã tắt cùng người chiến sĩ, nhưng thực ra lại cháy mãi trong lòng dân tộc.

Phan Đình Phùng – người con của núi Hồng – đã để lại một ngọn lửa như thế.

Ngọn lửa của lòng yêu nước.
Ngọn lửa của khí tiết.
Ngọn lửa của một con người đã chọn Tổ quốc thay cho chính mình.

Và hôm nay, mỗi chúng ta có trách nhiệm giữ cho ngọn lửa ấy không bao giờ tắt.