Khác

🔥 CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA TẠ QUANG BỬU – KHI KHOA HỌC TRỞ THÀNH MỘT PHẦN CỦA CUỘC CHIẾN

Giáo sư Tạ Quang Bửu là nhà khoa học, nhà giáo và nhà quản lý có nhiều đóng góp cho đất nước. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông trực tiếp chỉ đạo nghiên cứu, chế tạo khí tài phá thủy lôi GK1, góp phần giải quyết những vấn đề cấp thiết của chiến trường. Câu chuyện về ông nhắc thế hệ trẻ hôm nay về sức mạnh của tri thức, tinh thần nghiên cứu và trách nhiệm đưa khoa học vào thực tiễn

Lạng Sơn24/08/2026Xã Mậu Duệ (Đoàn xã Mậu Duệ)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Có những người góp sức cho đất nước bằng súng đạn.

Có những người bằng những chuyến hành quân.

Nhưng cũng có những người đóng góp bằng khoa học và trí tuệ.

Giáo sư Tạ Quang Bửu là một nhân vật như thế.

Ông sinh năm 1910 tại Nam Đàn, Nghệ An, trong một gia đình có truyền thống giáo dục. Từ khi còn trẻ, ông đã dành nhiều thời gian học tập và nghiên cứu toán học, vật lý.

Năm 1929, ông nhận học bổng sang Pháp học. Tại đây, ông theo học toán và vật lý, đồng thời tiếp cận với nhiều kiến thức khoa học hiện đại.

Sau khi trở về nước, ông không chỉ làm công tác giáo dục mà còn tham gia hoạt động cách mạng.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng trong Chính phủ và quân đội. Năm 1947, ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, sau đó trở lại cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

KHOA HỌC KHÔNG ĐỨNG NGOÀI CUỘC CHIẾN

Điều đặc biệt trong câu chuyện về Tạ Quang Bửu là dù đảm nhiệm nhiều công việc quản lý, ông vẫn dành thời gian nghiên cứu khoa học.

Trong những năm kháng chiến, ông viết và phổ biến các tài liệu về khoa học, đồng thời quan tâm đến việc đưa kiến thức khoa học vào thực tiễn.

Sau hòa bình lập lại ở miền Bắc, ông tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong lĩnh vực giáo dục và khoa học, trong đó có thời gian làm Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp.

Nhưng câu chuyện đặc biệt nhất diễn ra vào năm 1972.

Khi Mỹ tiến hành phong tỏa, thả thủy lôi trên sông biển và cảng Hải Phòng, Tạ Quang Bửu trực tiếp chỉ đạo một tổ nghiên cứu thiết kế, chế tạo khí tài phá thủy lôi, mang mật danh GK1.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, nhóm nghiên cứu đã tìm hiểu đặc điểm tác động và kích nổ của thủy lôi để thiết kế khí tài phá nổ và gây nhiễu. Sau đó, các loại khí tài mang ký hiệu GK 72-2, GK 72-3, GK 72-4... được chế tạo và cung cấp cho các đội tàu quét mìn.

Đây là một ví dụ rõ nét cho thấy khoa học và kỹ thuật đã trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề đặt ra trong chiến tranh.

TỪ GIẢNG ĐƯỜNG ĐẾN NHIỆM VỤ THỰC TIỄN

Điều đáng nhớ ở Tạ Quang Bửu không chỉ là một công trình hay một chức vụ.

Đó là cách ông kết nối nhiều lĩnh vực:

Học tập – nghiên cứu – giáo dục – quốc phòng – khoa học kỹ thuật.

Ông cho thấy tri thức chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đưa vào thực tiễn và giải quyết những vấn đề mà đất nước đang đặt ra.

Năm 1996, Tạ Quang Bửu được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I về khoa học và công nghệ. Các công trình và đóng góp của ông được ghi nhận trong nhiều lĩnh vực, trong đó có chỉ đạo những nhiệm vụ kỹ thuật quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ.

NHÌN TỪ CÂU CHUYỆN TẠ QUANG BỬU

Ngày hôm nay, đất nước không còn phải đối mặt với chiến tranh như thế hệ trước.

Nhưng khoa học vẫn đứng trước rất nhiều nhiệm vụ.

Công nghệ.

Môi trường.

Nông nghiệp.

Chuyển đổi số.

Quốc phòng.

Và những vấn đề thực tế của đời sống.

Câu chuyện Tạ Quang Bửu nhắc thế hệ trẻ rằng:

Học tập không chỉ để có kiến thức cho riêng mình. Tri thức còn có thể trở thành năng lực giải quyết những vấn đề của cộng đồng và đất nước.

Một người trẻ có thể bắt đầu từ một bài toán.

Một đề tài nghiên cứu.

Một sáng kiến.

Một sản phẩm công nghệ.

Những điều tưởng như nhỏ bé, nếu được theo đuổi nghiêm túc, có thể tạo ra giá trị lớn.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn