CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA TRẦN CÔNG AN – NGƯỜI KHAI SINH LỐI ĐÁNH ĐẶC CÔNG

Nhắc đến những trang sử hình thành và phát triển của lực lượng Đặc công Việt Nam, không thể không nhắc đến Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Công An, người thường được cán bộ, chiến sĩ và nhân dân miền Đông Nam Bộ gọi bằng cái tên thân mật Hai Cà. Tên thật của ông là Trần Văn Kìa, sinh năm 1920, quê ở vùng Tân Uyên, Bình Dương. Từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông đã thoát ly theo cách mạng, đem tuổi trẻ và lòng nhiệt huyết của mình góp sức vào cuộc đấu tranh giải phóng quê hương.

Tháng 9 năm 1946, Trần Công An gia nhập Chi đội 10. Sau khi được học quân chính, ông trở về tham gia xây dựng lực lượng dân quân tự vệ huyện Tân Uyên. Đầu năm 1948, khi thực dân Pháp triển khai hệ thống tháp canh theo chiến thuật De Latour nhằm kiểm soát các tuyến giao thông và chia cắt căn cứ kháng chiến, những công trình kiên cố này trở thành mục tiêu rất khó đánh đối với lực lượng du kích lúc bấy giờ. Trong điều kiện vũ khí còn hạn chế, vấn đề đặt ra là phải tìm được một cách đánh mới: lực lượng nhỏ nhưng có thể bí mật tiếp cận, đánh nhanh và bất ngờ vào những vị trí tưởng như rất khó bị công phá.

Trần Công An cùng Đội du kích Tân Uyên đã nghiên cứu, dựng tháp canh giả để luyện tập, thực hành cách ngụy trang, bí mật vượt qua hàng rào dây thép gai, tiếp cận mục tiêu và sử dụng lựu đạn đánh vào các lỗ châu mai. Những buổi luyện tập trong rừng Cò Mi được tiến hành nhiều lần, cho đến khi từng động tác trở nên thuần thục. Chính sự chuẩn bị kỹ lưỡng ấy đã tạo nên nền tảng cho một trận đánh đặc biệt táo bạo.

Đêm 18, rạng sáng ngày 19 tháng 3 năm 1948, tổ du kích do Trần Công An chỉ huy bí mật tiếp cận tháp canh cầu Bà Kiên trên đường 16. Trong đêm tối, các chiến sĩ lần lượt vượt qua hàng rào, áp sát chân tháp rồi leo lên bằng chiếc thang đã chuẩn bị. Lựu đạn được ném qua các lỗ châu mai. Trận đánh diễn ra bất ngờ đến mức quân địch trong tháp canh không kịp trở tay. Theo tường thuật của chính Trần Công An trên Báo Nhân Dân, trận đánh đã tiêu diệt 11 tên địch, thu 8 khẩu súng và 20 quả lựu đạn, trong khi lực lượng ta được bảo toàn.

Chiến thắng tháp canh cầu Bà Kiên có ý nghĩa vượt ra ngoài một trận đánh cụ thể. Từ một tổ du kích nhỏ, bằng sự mưu trí, bí mật, bất ngờ và cách tổ chức chặt chẽ, lực lượng kháng chiến đã tìm ra phương thức đánh những mục tiêu kiên cố bằng lực lượng nhỏ. Cách đánh ấy sau đó được phổ biến, nghiên cứu và phát triển trong lực lượng vũ trang miền Đông Nam Bộ và các chiến trường khác. Ngày 19 tháng 3 năm 1948 về sau được chọn làm ngày truyền thống của Binh chủng Đặc công.

Nhưng Trần Công An không dừng lại ở chiến thắng đầu tiên. Tháng 11 năm 1949, tại Hội nghị chuyên đề đánh tháp canh của Quân khu 7, ông được giao báo cáo kinh nghiệm thực tiễn. Đêm 18 tháng 4 năm 1950, dưới sự chỉ huy của ông và sự chỉ đạo của đồng chí Bùi Cát Vũ, tổ du kích Tân Uyên tiếp tục đánh sập tháp canh mẹ cầu Bà Kiên lần thứ hai, tiêu diệt 16 lính và thu toàn bộ vũ khí, đạn dược. Những kinh nghiệm ấy tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện và trở thành cơ sở thực tiễn cho sự phát triển của nghệ thuật tác chiến đặc công.

Trong những năm kháng chiến tiếp theo, Trần Công An tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ và cương vị trong lực lượng vũ trang. Tên tuổi ông gắn với những hoạt động chiến đấu trên chiến trường miền Đông Nam Bộ và quá trình xây dựng lực lượng đặc công. Các nguồn tư liệu của Đồng Nai và Quân khu 7 ghi nhận ông là người có công đầu trong việc xây dựng, hình thành lối đánh đặc công, một lối đánh đề cao sự bí mật, bất ngờ, mưu trí, lấy ít đánh nhiều và tận dụng tối đa yếu tố địa hình, thời cơ cùng sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Sau này, Trần Công An được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và mang quân hàm Đại tá. Ông trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của quá trình hình thành nghệ thuật tác chiến đặc công Việt Nam. Điều đáng quý trong câu chuyện của ông không chỉ nằm ở một trận đánh, mà còn ở khả năng phát hiện vấn đề từ thực tiễn chiến trường, kiên trì nghiên cứu, tổ chức luyện tập và biến một ý tưởng táo bạo thành phương pháp chiến đấu có thể nhân rộng.

Trận đánh cầu Bà Kiên ngày 19 tháng 3 năm 1948 đã đi vào lịch sử như một dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành lối đánh đặc công. Từ chiếc thang tre, những quả lựu đạn và sự gan dạ của một tổ du kích nhỏ, một cách đánh mới đã được mở ra. Đằng sau chiến công ấy là trí tuệ, lòng dũng cảm, tinh thần sáng tạo và ý chí quyết tâm của những người lính trong hoàn cảnh chiến đấu vô cùng thiếu thốn.

Câu chuyện về Trần Công An, người được nhiều tài liệu gọi là “ông tổ” hay “người khai sinh lối đánh đặc công”, nhắc chúng ta rằng trong những thời khắc khó khăn nhất, bản lĩnh và trí tuệ có thể mở ra những cách làm mới. Những thế hệ hôm nay được sống trong hòa bình càng cần trân trọng những trang sử ấy, biết ơn những người đã góp phần bảo vệ Tổ quốc và có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước.