Câu chuyện thời hoa lửa - Trần Thị Thông
Mỗi khi nhắc đến "thời hoa lửa", trái tim mỗi người Việt Nam lại bồi hồi hướng về những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước ác liệt. Giữa muôn vàn những tấm gương dũng cảm trên dải đất miền Trung, hình ảnh cựu thanh niên xung phong Trần Thị Thông tại mảnh đất Nghệ An anh hùng nổi lên như một biểu tượng sống động cho ý chí kiên trung và tinh thần bất khuất của thế hệ trẻ thời bấy giờ. Năm 1965, khi vừa tròn 19 tuổi – độ tuổi thanh xuân đẹp nhất của đời người, cô gái nhỏ nhắn Trần Thị Thông gác lại hạnh phúc riêng để tham gia lực lượng thanh niên xung phong. Bà được biên chế làm Tiểu đội trưởng Tiểu đội 2, thuộc Đại đội 317 (Tổng đội TNXP Nghệ An), trực tiếp cắm chốt tại cao điểm Truông Bồn (Đô Lương) – nơi được mệnh danh là "tọa độ chết" hứng chịu hàng vạn tấn bom đạn hủy diệt của kẻ thù. Nhiệm vụ của bà và các đồng đội vô cùng hiểm nguy: ban ngày san lấp hố bom, ban đêm dùng chính thân mình làm "cọc tiêu sống" để dẫn đường cho những chuyến xe chở nhu yếu phẩm vượt qua lửa đạn vào miền Nam ruột thịt. Trận chiến tàn khốc rạng sáng ngày 31/10/1968 đã trở thành ký ức khắc sâu vào tâm khảm. Khi kim đồng hồ điểm 6 giờ 10 phút, chỉ còn vài giờ nữa là lệnh ngừng ném bom miền Bắc của Mỹ có hiệu lực, kẻ thù bất ngờ trút một trận mưa bom xối xả xuống trận địa Truông Bồn. Đất trời rung chuyển, tiếng nổ xé toạc màn sương sớm, toàn bộ căn hầm trú ẩn của tiểu đội bị sập xuống, vùi lấp tất cả dưới hàng mét đất đá và khói bom nghẹt thở. 13 đồng đội thân yêu của bà đã mãi mãi nằm lại ở tuổi mười tám, đôi mươi khi cơ thể bị xé toạc hoặc chôn vùi trong lòng đất mẹ. Bà Thông bị hất văng và vùi lấp sâu dưới đống đổ nát, lồng ngực bị ép chặt đến mức không thể thở, dưỡng khí cạn kiệt dần trong bóng tối bủa vây. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, một phép màu đã xảy ra. Khi lực lượng cứu hộ bất lực đào bới trong vô vọng, họ chợt chết lặng khi nhìn thấy một nòng súng trường nhô lên khỏi mặt đất, lay nhẹ. Đó chính là khẩu súng bà Thông luôn mang bên mình, khi ngã xuống đã vô tình tạo thành một khoảng hở nhỏ chống đỡ đất đá. Đồng đội dùng cả cuốc xẻng, rồi dùng chính đôi tay trần rớm máu cào bới thật nhanh, lật tung từng mảng đất để kéo bà lên. Lúc được đưa ra khỏi lòng đất, bà Thông đã ngất lịm, hơi thở thoi thóp, toàn thân rách nát và lấm lem bom đạn. Là người duy nhất sống sót sau trận ném bom định mệnh ấy, bà mang theo trên mình không chỉ những vết thương rách da nát thịt, mà cả nỗi đau xót xa tột cùng khi mất đi cả một tiểu đội anh em ruột thịt chỉ trong một chớp mắt.
Theo bà Thông, việc bà còn sống là điều vô cùng kỳ diệu. Bà Thông sau đó được đưa về nhà mẹ Nguyễn Thị Thởm ở xã Mỹ Sơn, huyện Ðô Lương (Nghệ An) trong tình trạng bất tỉnh. Tại nhà mẹ Thởm, một anh bộ đội và một y tá trên đường hành quân qua đã trực tiếp cứu chữa cho bà Thông. Trước khi đi, các anh để vào tay nữ bệnh nhân còn đang hôn mê một tờ giấy nhỏ ghi rằng: "Các anh đến đây khi em vừa bị thương. Nay vì phải hành quân, các anh đi đây. Em ở lại cố gắng mau khỏe nhé, cô gái thanh niên xung phong!".
Chiến tranh lùi xa, người con gái kiên cường năm xưa nay đã trở thành người mẹ, người bà tóc bạc trắng, sinh sống tại thành phố Vinh. Dù tuổi cao sức yếu, bà vẫn tích cực tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống, đón tiếp các đoàn khách và kể lại câu chuyện Truông Bồn bằng tất cả niềm tự hào. Câu chuyện của bà Trần Thị Thông chính là một minh chứng hùng hồn cho "thời hoa lửa", nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về cái giá của hòa bình và trách nhiệm tiếp bước cha anh xây dựng quê hương.
