Câu chuyện thời hoa lửa – Trần Văn Lai (1920–2002) 12
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, giữa lòng Sài Gòn đông đúc và luôn bị kiểm soát gắt gao, có một người chiến sĩ hoạt động âm thầm dưới những thân phận mà ít ai ngờ tới. Đó là Trần Văn Lai, còn được biết đến với bí danh Năm Lai, Mai Hồng Quế.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông được giao nhiệm vụ ở lại Sài Gòn hoạt động bí mật. Không mặc quân phục, không cầm súng xuất hiện giữa phố phường, ông tạo cho mình một vỏ bọc của một nhà thầu khoán. Nhờ công việc này, ông có thể đi lại, xây dựng các cơ sở và tiếp cận nhiều khu vực quan trọng mà không dễ bị nghi ngờ. C
Câu Chuyện Lịch Sử+1
Nhưng phía sau hình ảnh một người làm ăn bình thường là một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm. Trần Văn Lai cùng đồng đội bí mật xây dựng những căn hầm ngay giữa lòng Sài Gòn, dùng để cất giấu vũ khí, tài liệu và phục vụ hoạt động của lực lượng Biệt động Sài Gòn. Một trong những địa điểm nổi tiếng là căn hầm tại 287/70 Nguyễn Đình Chiểu. C
Câu Chuyện Lịch Sử+1
Có những chuyến xe tưởng như chỉ chở vật liệu xây dựng, nhưng bên trong lại là vũ khí được bí mật vận chuyển. Chiếc Volkswagen màu trắng mang biển số EL-6899 của ông sau này trở thành một hiện vật lịch sử được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Thái Bình. N
Nhân Dân
Đặc biệt, những cơ sở và số vũ khí mà ông góp phần chuẩn bị đã phục vụ lực lượng Biệt động Sài Gòn trong Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968. Công việc ấy đòi hỏi sự bình tĩnh, cẩn trọng và khả năng giữ bí mật trong từng hành động.
Sau Tết Mậu Thân, hoạt động của lực lượng biệt động bị truy lùng gắt gao. Trần Văn Lai cũng bị phát hiện và phải đối mặt với nhiều nguy hiểm. Có thời gian ông bị bắt, chịu tù đày, nhưng vẫn giữ vững tinh thần của một người chiến sĩ cách mạng. C
Câu Chuyện Lịch Sử
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục công tác và sau đó nghỉ hưu. Năm 2002, Trần Văn Lai qua đời. Năm 2015, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. C
Câu Chuyện Lịch Sử+1
Câu chuyện về Trần Văn Lai không chỉ là câu chuyện về những căn hầm bí mật hay những chuyến xe chở vũ khí. Đó còn là câu chuyện về một người đã sống nhiều năm giữa lòng đối phương nhưng âm thầm thực hiện nhiệm vụ, góp phần vào hoạt động của lực lượng Biệt động Sài Gòn.
Những căn hầm ngày ấy giờ trở thành di tích. Chiếc xe từng được dùng trong những chuyến vận chuyển bí mật nay trở thành hiện vật lịch sử. Qua đó, câu chuyện của Trần Văn Lai giúp thế hệ sau hiểu hơn về sự mưu trí, lòng can đảm và những hy sinh thầm lặng trong thời hoa lửa.
