Câu chuyện thời hoa rực lửa Câu chuyện về Thành cổ Quảng Trị

Thành cổ rộng nhưng đồng đội chúng tôi nằm chật” do Cựu chiến binh Nguyễn Văn Hợi không thể cầm lòng được mà nói ra những lời ấy. Bác là Cựu chiến binh Thành cổ, Tiểu đoàn K3 Tam Đảo và đã trực tiếp tham gia và trận chiến khốc liệt ấy.

Thành cổ Quảng Trị được đắp bằng đất vào năm 1809, dưới thời vua Gia Long để làm trung tâm chính trị, kinh tế và xã hội thay cho lỵ sở của dinh Quảng Trị cũ tại Ái Tử - Trà Liên. Địa điểm được chọn để xây thành nằm bên bờ sông Thạch Hãn, có vị trí chiến lược giúp thuận tiện di chuyển, giao thương bằng cả đường bộ, đường sông, và đường biển.

Đến năm 1832, vua Minh Mạng cho gia cố và mở rộng thành Quảng Trị. Đến năm 1837 thì cho xây dựng thành bằng gạch theo kiến trúc Vauban của Pháp.

Trong thời kỳ Thực dân Pháp đô hộ (từ 1858 - 1954), họ đã cho xây dựng thêm một số công trình như đồn cảnh sát, lao xá, bưu điện, trạm xá,... phục vụ trong quá trình cai trị. Đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (1955 - 1975), Cầu Hiền Lương, Vĩ tuyến 17 ở Quảng Trị trở thành ranh giới chia đôi đất nước Việt Nam. Thành cổ Quảng Trị là nơi đóng quân của Tiểu ban quân sự Quảng Trị, nằm gần các cơ quan đầu não của quân đội VNCH tại thị xã Quảng Trị.

Năm 1972, cuộc chiến nơi Thành cổ Quảng Trị diễn ra vô cùng tàn khốc. Trong 81 ngày đêm từ 28/6 đến 16/9, Mỹ và Việt Nam Cộng hòa đã bắn phá, thả chất độc hóa học, hơi ngạt để hủy diệt thị xã và Thành cổ Quảng Trị. Vùng đất này bị ví như “ MỘT TÚI BOM”, mỗi mét vuông đất tại Thành cổ là một mét máu. Trong 81 ngày đêm, Thành cổ Quảng Trị đã bị dội 328 000 tấn bom đạn, tương đương với sức công phá của 7 quả bom nguyên tử mà Mỹ đã ném xuống Hiroshima và Nagasaki ( Nhật Bản) năm 1945. Trung bình mỗi chiến sĩ phải hứng chịu 100 quả bom , 200 quả đạn pháo.

Thành cổ những ngày tháng năm 1972 ấy đã đi vào lịch sử với sự tàn độc và hung tàn của bọn Ngụy và lính Mỹ, cảnh tượng lúc ấy hoàn toàn xứng đáng với cái tên “ CỐI XAY THỊT NGƯỜI”.Hai chữ “ tàn độc” không thể che đậy hết những tội ác tày trời mà bọn chúng đã gây ra. Dòng sông Thạch Hãn giờ đây đã bị nhuốm thành màu đỏ máu cũng với những tiếng la thất thanh trong vô vọng ở nơi chiến trường boom đạn, biết bao người lính đã ngã xuống, đã mất ở dòng sông ấy, ở độ tuổi còn đẹp nhất của đời người. Những người thiếu niên năm ấy, họ đã gác lại giấc mơ và hoài bão của mình để ra đi theo tiếng gọi của Tổ quốc.Thậm chí những người chiến sĩ ấy một ngày có thể chết 8 lần, lần đầu là vị bắn trúng nhưng không thể đem xác về được nên đành chôn tại chỗ. Vừa chôn xong thì bom lại rơi tại đó, thi thể ấy lại bay lên với những bộ phận cơ thể không nguyên vẹn, rồi tiếp tục chôn lần nữa, rồi Mỹ lại thả bom, đến cuối cùng sau 8 lần thì phần bay lên chỉ còn là một bàn tay của người chiến sĩ ấy.

Ngày nay, Thành cổ Quảng Trị đã trở thành điểm đến thiêng liêng đối với những người cựu chiến binh đã bước ra từ mưa đạn, những thân nhân liệt sĩ và du khách yêu lịch sử. Hằng năm, người đến viếng thăm sẽ thả những đóa hoa tươi theo dòng sông Thạch Hãn để dâng lên hương hồn liệt sĩ.

Sự kiện 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 là một khúc tráng ca bất tử, khơi dậy trong lòng mỗi người Việt Nam niềm xúc động và lòng biết ơn vô hạn. Để đổi lấy độc lập, tự do, hàng vạn chiến sĩ tuổi đôi mươi đã gác lại ước mơ, hoài bão để hòa máu xương vào từng tấc đất, dòng sông. Lòng biết ơn ấy không chỉ là sự bùi ngùi khi đọc lại những dòng nhật ký thời chiến, mà còn là sự trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay. Chúng ta biết ơn những người anh hùng đã ngã xuống bằng cách sống có trách nhiệm, không ngừng học tập và cống hiến để xây dựng quê hương. Lòng tri ân sâu sắc nhất chính là giữ cho ngọn lửa hào hùng của "mùa hè đỏ lửa" mãi cháy sáng trong tâm thức, nhắc nhở thế hệ mai sau về một thời đại mà ý chí con người đã trở nên mạnh mẽ hơn bất kỳ loại bom đạn nào.