Câu chuyện Trung úy Quách Minh Sơn - Dấu chân người trinh sát trên núi Chóp Chài
Tháng 3 năm 1975, trong Chiến dịch giải phóng Phú Yên, Trung úy Quách Minh Sơn cùng đồng đội thuộc Đại đội Trinh sát 20 được giao nhiệm vụ đặc biệt: bí mật thâm nhập thị xã Tuy Hòa để nắm tình hình bố trí quân địch, xác định các mục tiêu trọng yếu như sân bay Đông Tác, dinh tỉnh trưởng, sở cảnh sát và Sở chỉ huy Trung đoàn 44 ngụy. Bằng lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần bình tĩnh trước hiểm nguy, tổ trinh sát đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần quan trọng vào thắng lợi giải phóng thị
Ngày 24 tháng 3 năm 1975.
Sau khi giải phóng huyện lỵ Củng Sơn, đội hình của Sư đoàn 320 tiếp tục hành quân thần tốc về phía thị xã Tuy Hòa.
Trước khi đại quân tiến công, cần có người vào tận trung tâm thị xã để xác định từng mục tiêu quân sự của đối phương.
Nhiệm vụ ấy được giao cho hai chiến sĩ trẻ của Đại đội Trinh sát 20.
Một trong hai người là Quách Minh Sơn.
Ông cùng đồng đội tên Sử nhận lệnh ngay trong đêm.
Không có bản đồ chi tiết.
Không có phương tiện liên lạc hiện đại.
Chỉ có một lời dặn ngắn gọn của cấp trên:
"Các đồng chí phải nhìn tận mắt, nhớ thật kỹ và trở về an toàn."
Vừa đến ngoại ô Tuy Hòa, hai trinh sát bắt liên lạc với lực lượng của Tỉnh đội Phú Yên.
Ban ngày, họ bí mật ẩn mình trên sườn núi Chóp Chài.
Ngay trên đỉnh núi là một đại đội địch.
Dưới chân núi, biệt kích và thám báo liên tục tuần tra.
Chỉ cần một sơ suất nhỏ, cả tổ sẽ bị phát hiện.
Đêm xuống, dưới sự dẫn đường của lực lượng biệt động thành, Quách Minh Sơn cùng đồng đội lần lượt tiếp cận các mục tiêu.
Ba đêm liên tiếp, họ bí mật trinh sát được:
Sân bay Đông Tác.
Sở chỉ huy Trung đoàn 44.
Sở cảnh sát.
Chỉ còn dinh tỉnh trưởng Phú Yên là mục tiêu chưa thể tiếp cận.
Địch canh gác dày đặc.
Đèn pha quét sáng suốt đêm.
Phía sau dinh còn có ao nước với nhiều lớp dây thép gai ngầm.
Hai đêm liền lặn nước tìm đường nhưng đều thất bại.
Thời gian báo cáo sắp hết.
Nếu bỏ qua mục tiêu này, phương án tiến công sẽ thiếu một mắt xích quan trọng.
Sau khi bàn bạc với lực lượng biệt động thành, Quách Minh Sơn quyết định thực hiện một kế hoạch táo bạo.
Sáng 29 tháng 3 năm 1975, cả tổ cải trang thành những người buôn hải sản từ Sài Gòn lên Tuy Hòa.
Một chiếc xe lam chở họ vào tận trung tâm thị xã.
Mọi việc diễn ra thuận lợi cho đến khi một tên liên gia trưởng cùng mấy lính ngụy bất ngờ bước vào ngôi nhà cơ sở cách mạng nơi họ đang trú.
Tên liên gia trưởng đảo mắt nhìn từng người rồi hỏi:
"Mấy người này là ai?"
Chủ nhà bình tĩnh trả lời:
"Bạn làm ăn dưới Sài Gòn lên thanh toán tiền hàng."
Quách Minh Sơn kể lại rằng đúng lúc ấy tim ông đập rất mạnh.
Ông chợt nhớ mình vẫn mang đôi dép cao su của bộ đội.
Những vết hằn của quai dép in rõ trên mu bàn chân.
Một đồng chí biệt động ngồi cạnh khẽ đá vào chân ông như một lời nhắc.
Ông lập tức rụt chân xuống gầm bàn.
Chỉ một chi tiết nhỏ ấy cũng có thể làm lộ cả tổ trinh sát.
May mắn thay, toán lính ngụy không phát hiện điều gì rồi bỏ đi.
Mọi người mới thở phào nhẹ nhõm.
Sau khi nguy hiểm qua đi, Quách Minh Sơn cùng đồng đội nhanh chóng quan sát toàn bộ khu vực dinh tỉnh trưởng.
Từng ngã ba.
Từng con đường.
Từng vị trí lính gác.
Tất cả đều được ghi nhớ trong đầu.
Không cần bản đồ.
Không cần giấy bút.
Người trinh sát phải mang cả trận địa trong trí nhớ của mình.
Ngay sau đó, tổ bí mật rút ra khỏi thị xã.
Đến rạng sáng 1 tháng 4 năm 1975, Quách Minh Sơn trực tiếp dẫn đường cho đơn vị chủ lực tiến vào giải phóng Tuy Hòa.
Nhờ những thông tin chính xác của tổ trinh sát, các mũi tiến công nhanh chóng làm chủ những mục tiêu trọng yếu, góp phần giải phóng hoàn toàn thị xã Phú Yên.
Nhiều năm sau chiến tranh, mỗi lần nhắc lại ký ức ấy, người cựu trinh sát vẫn xúc động.
Ông thường nói với thế hệ trẻ:
"Tự do, hòa bình không phải dễ có được, bây giờ cố gắng mà giữ."
Đó không chỉ là lời nhắn gửi của một người lính từng đi qua chiến tranh, mà còn là lời nhắc về giá trị của hòa bình được đánh đổi bằng biết bao hy sinh của đồng đội.
