Anh hùng Lực lượng vũ trang

CÂU CHUYỆN VỀ ANH HÙNG - CAO XUÂN THỌ

Ngã ba Cò Nòi – “tọa độ chết” nơi túi bom của thực dân Pháp trút xuống hòng cắt đứt mạch máu ra chiến trường Điện Biên Phủ. Chính tại nơi lằn ranh sinh tử ấy, có một người con đất Thanh Hóa đã biến chiếc xẻng, thanh tre thành vũ khí đối đầu với "tử thần". Hãy cùng lật lại câu chuyện về Anh hùng LLVTND Cao Xuân Thọ – vị “Vua phá bom” huyền thoại năm 1954.

Thái Nguyên04/07/2026Chi đoàn trường THCS Phúc Trìu (Chi đoàn trường THCS Phúc Trìu)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

CAO XUÂN THỌ: “VUA PHÁ BOM” NƠI TÚI BOM CÒ NÒI VÀ KHÍ PHÁCH HIÊN NGANG ÉP TỬ THẦN PHẢI KHUẤT PHỤC

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” không chỉ được viết nên bởi những đôi chân trần thồ hàng vạn tấn gạo vượt đèo, những khẩu pháo kéo bằng sức người qua núi cao, mà còn được đánh đổi bằng máu xương của những chiến sĩ cảm tử trên mặt trận mở đường, thông tuyến. Giữa những "tọa độ lửa" khốc liệt nhất của chiến dịch, cái tên Cao Xuân Thọ đã trở thành một huyền thoại, một vị "Vua phá bom" bằng xương bằng thịt, người đã đối đầu với hàng trăm quả bom nổ chậm của phát xít Pháp bằng một tinh thần thép và đôi bàn tay trần.

Chàng trai đất chiến khu và sứ mệnh bảo vệ mạch máu giao thông

Anh hùng Cao Xuân Thọ sinh năm 1926 tại vùng đất giàu truyền thống yêu nước xã Hoằng Giang, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Ý thức được nỗi nhục của một người dân mất nước, ngay từ năm 1946 khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, chàng thanh niên 20 tuổi đã hăng hái tham gia vào lực lượng tự vệ địa phương, bám làng bám đất chiến đấu.

Đầu năm 1954, khi tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ trở thành trận quyết chiến chiến lược của cả dân tộc, Cao Xuân Thọ gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) thuộc Đội 34. Nhờ sự gan dạ, mưu trí và gương mẫu, ông được tin tưởng giao trọng trách làm Đội trưởng Đội phá bom thuộc Đại đội 224. Đơn vị của ông nhận lệnh chốt giữ tại Ngã ba Cò Nòi (Sơn La) – nút giao thông huyết mạch độc đạo, nơi tất cả các ngả đường tiếp tế từ hậu phương ra chiến trường Điện Biên đều phải đi qua.

Đùa giỡn với tử thần tại ngã ba chết Cò Nòi

Biết được tầm quan trọng của Ngã ba Cò Nòi, quân đội Pháp đã tập trung không quân đánh phá điên cuồng. Chúng biến nơi đây thành một "túi bom" đúng nghĩa, trung bình mỗi ngày trút xuống hàng trăm tấn bom các loại: bom tạ, bom chùm, và nguy hiểm nhất là bom nổ chậm ẩn giấu dưới lòng đất sâu. Mục tiêu của chúng là biến Cò Nòi thành thung lũng chết để chặn đứng mọi nguồn tiếp viện của quân ta.

Nhiệm vụ của Đội trưởng Cao Xuân Thọ và các đồng đội là phải vô hiệu hóa những quả "trứng thối" ấy ngay khi máy bay địch vừa khuất bóng để thông đường cho xe tiến vào mặt trận. Lúc bấy giờ, trang thiết bị kỹ thuật của ta vô cùng thô sơ, việc phá bom nổ chậm chủ yếu dựa vào lòng dũng cảm và trí thông minh.

Mỗi lần tiếp cận một quả bom nổ chậm nằm im lìm dưới hố sâu, lồng ngực người chiến sĩ như thắt lại vì quả bom có thể kích nổ bất cứ giây nào chỉ bằng một rung động nhỏ. Nhưng Cao Xuân Thọ luôn là người đi tiên phong. Ông sáng tạo ra cách dùng những thanh tre mỏng gạt nhẹ từng lớp đất, tỉ mỉ quan sát từng ngòi nổ. Bằng chiếc xẻng thô sơ, chiếc búa và sự tập trung cao độ đến nghẹt thở, ông đã tự tay cưa kíp, tháo ngòi nổ thành công hàng trăm quả bom Mỹ, bom Pháp sản xuất.

Có những trận oanh tạc ác liệt, bom nổ ngay cạnh trận địa khiến ông bị đất đá vùi lấp, ngất lịm đi. Nhưng cứ tỉnh lại, người đội trưởng ấy lại giũ bùn đất trên áo, cầm xẻng lao ra tiếp tục công việc. Suốt chiến dịch, ông và đội phá bom của mình đã vô hiệu hóa hơn 100 quả bom các loại, giữ vững mạch máu giao thông Cò Nòi thông suốt, góp phần trực tiếp làm nên chiến thắng nghẹt thở ngày 7/5/1954.

Phần thưởng vô giá của người chiến sĩ cảm tử

Với những cống hiến phi thường, liều mình vì đại cuộc trên mặt trận Điện Biên Phủ, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1955, đồng chí Cao Xuân Thọ vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đặc biệt, trong cuộc đời mình, ông có niềm hạnh phúc vô bờ bến khi được vinh dự 3 lần gặp Bác Hồ. Những lời khen ngợi, động viên trìu mến của Người dành cho "người chiến sĩ phá bom" dũng cảm đã trở thành báu vật tinh thần vô giá, theo ông suốt chặng đường dài cống hiến cho đất nước sau này.

Khi hòa bình lập lại, người anh hùng dạn dày sương gió ấy trở về hậu phương, tiếp tục tham gia tích cực vào các công tác xây dựng quê hương, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ tại Thanh Hóa. Năm 2014, "Vua phá bom" Cao Xuân Thọ đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 88, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho gia đình và đồng đội.

Dù ông đã đi xa, nhưng tinh thần gan dạ, quả cảm “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của người đội trưởng TNXP năm nào tại Ngã ba Cò Nòi vẫn mãi là một biểu tượng bất tử trong pho sử vàng Điện Biên Phủ hào hùng của dân tộc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn