Câu chuyện về Anh hùng Lao động Nguyễn Trí Ân - người chiến sĩ thanh niên xung phong tại Ngã ba Đồng Lộc

Em đã từng nhìn thấy những con đường rộng thênh thang, những chiếc ô tô nối nhau chạy trên đường và những chuyến xe chở đầy hàng hóa. Em nghĩ rằng để có một con đường đẹp như thế, người ta chỉ cần máy móc, gạch đá và xi măng.

Nhưng khi nghe cô giáo kể về Ngã ba Đồng Lộc trong những năm kháng chiến chống Mỹ, em mới hiểu rằng có những con đường đã được giữ thông bằng mồ hôi, lòng dũng cảm và cả sự hi sinh của những người đi trước. Trong câu chuyện ấy, em đặc biệt nhớ đến một người anh hùng tên là Nguyễn Trí Ân.

Anh hùng Lao động Nguyễn Trí Ân sinh năm 1945, quê ở Sơn Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Khi đất nước còn chiến tranh, chàng trai trẻ ấy đã tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong. Ông muốn góp sức mình để giúp bộ đội và nhân dân chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc.

Ngày 2 tháng 7 năm 1965, khi vừa tròn hai mươi tuổi, ông gia nhập lực lượng thanh niên xung phong Hà Tĩnh. Ban đầu, ông làm công việc vận chuyển lương thực. Những bao gạo rất nặng phải được đưa từ thuyền lên bờ để phục vụ kháng chiến. Công việc vất vả, nhưng ông chăm chỉ học hỏi và luyện tập để làm tốt nhiệm vụ.

Sau đó, ông cùng đồng đội tham gia làm đường, san lấp những hố bom và sửa chữa những đoạn đường bị phá hỏng.

Nơi ông đến là Ngã ba Đồng Lộc, một địa điểm giao thông rất quan trọng trên tuyến đường vận chuyển hàng hóa, vũ khí và bộ đội từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam.

Ngày ấy, máy bay Mỹ liên tục ném bom xuống khu vực này. Đường vừa được sửa xong có thể lại xuất hiện những hố bom sâu. Cầu và đường ngầm bị đánh hỏng. Có những quả bom chưa nổ nằm dưới lớp đất đá, bùn nước, vô cùng nguy hiểm.

Thế nhưng, những đoàn xe vẫn cần đi qua con đường ấy.

Phía trước là chiến trường đang chờ lương thực, thuốc men và những chuyến hàng tiếp tế. Vì vậy, các cô chú thanh niên xung phong phải nhanh chóng sửa đường, còn những người làm nhiệm vụ rà phá bom phải tìm cách xử lý các quả bom chưa nổ để mở lối cho xe đi.

Em tưởng tượng nơi ấy thật đáng sợ. Đất đá bị cày xới, khói bụi phủ kín con đường. Những người làm nhiệm vụ có thể gặp nguy hiểm bất cứ lúc nào. Vậy mà các cô chú vẫn bám trụ, không rời vị trí.

Đầu năm 1968, ông Nguyễn Trí Ân được giao tham gia tổ rà phá bom của đơn vị. Từ đây, công việc của ông càng nguy hiểm hơn. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến người làm nhiệm vụ mất mạng.

Trong những ngày ấy, ông cùng đồng đội phải quan sát, xác định vị trí bom và tìm cách xử lý chúng. Có những quả bom nằm sâu dưới bùn nước, không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Ông đã tìm cách dùng một cây sào dài dò xuống lớp bùn. Khi đầu sào chạm vào quả bom, ông nghe thấy tiếng động và xác định được vị trí để đánh dấu.

Đó là một cách làm xuất phát từ chính công việc nguy hiểm mà ông và đồng đội đang thực hiện. Nhờ sự cẩn thận, kiên trì và sáng tạo ấy, họ có thể tìm ra những quả bom nằm khuất dưới bùn nước. Nhưng nguy hiểm vẫn luôn rình rập.

Có lần, tổ của ông phát hiện nhiều quả bom từ trường chưa nổ ở khu vực ngã ba Khe Giao. Một thỏi nam châm dùng trong quá trình rà bom bị mắc vào gốc cây. Nếu không gỡ được, công việc sẽ gặp khó khăn; nhưng tiến lại gần quả bom cũng vô cùng nguy hiểm.

Ông Nguyễn Trí Ân đã bò sát mặt đất, cẩn thận gỡ thỏi nam châm rồi trở ra an toàn. Sau đó, ông cùng đồng đội tiếp tục công việc để đơn vị có thể san lấp hố bom và thông đường.

Em nghĩ, để làm được việc ấy, ông phải rất bình tĩnh và dũng cảm. Nhưng lòng dũng cảm của ông không chỉ nằm ở việc đối mặt với nguy hiểm. Ông còn luôn tìm cách làm sao để công việc được an toàn và hiệu quả hơn.

Trong quá trình rà phá bom, ông nhận ra rằng mỗi lần xử lý bom, người lính lại phải tìm chỗ ẩn nấp. Ở Đồng Lộc, bom đạn đã phá hỏng nhiều nơi, rất khó tìm được chỗ trú an toàn. Nếu cứ phải đào hầm mới tại từng vị trí, công việc sẽ mất nhiều thời gian.

Ông đã suy nghĩ và làm ra một dụng cụ được gọi là “hầm di động”. Dụng cụ này được ghép từ những thanh gỗ và các tấm ván, có thể nhanh chóng dựng lên làm chỗ ẩn nấp khi cần.

Em thấy thật khâm phục! Người anh hùng ấy không chỉ gan dạ mà còn biết suy nghĩ, tìm tòi để giúp đồng đội giảm bớt nguy hiểm. Một sáng kiến giản dị đã cho thấy trí thông minh và tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ thanh niên xung phong.

Những ngày ở Đồng Lộc là những ngày làm việc giữa hiểm nguy. Theo các tư liệu về ông, trong khoảng 300 ngày đêm bám trụ tại đây, ông đã 15 lần bị bom vùi lấp. Có lúc đất đá phủ kín người, nhưng ông vẫn tự tìm cách thoát ra và tiếp tục nhiệm vụ.

Cùng đồng đội, ông tham gia rà phá, vô hiệu hóa 545 quả bom nổ chậm; trong đó, ông trực tiếp xử lý 202 quả.

Khi đọc những con số ấy, em càng hiểu công việc của ông khó khăn đến nhường nào. Đằng sau mỗi quả bom được xử lý là sự cẩn thận, trí thông minh và lòng dũng cảm. Đằng sau con đường được thông suốt là biết bao công sức của những người không quản hiểm nguy.

Ông Nguyễn Trí Ân còn cùng đồng đội tham gia cứu giúp người dân trong những lần máy bay đánh phá. Ngày 24 tháng 6 năm 1968, khi nhiều nhà dân ở xóm Trại Tiểu bốc cháy sau trận đánh bom, ông và đồng đội đã chạy vào vùng nguy hiểm để đưa người bị thương và người bị vùi lấp ra ngoài.

Nghe đến đây, em càng kính phục ông hơn. Ông không chỉ nghĩ đến nhiệm vụ của mình mà còn sẵn sàng giúp đỡ những người đang gặp nạn.

Đến ngày 7 tháng 6 năm 1972, những đóng góp của ông được Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lao động.

Chiến tranh rồi cũng qua đi. Những con đường từng bị bom đạn cày xới dần được xây dựng lại. Ngã ba Đồng Lộc trở thành địa danh lịch sử, nhắc nhở các thế hệ sau về sự hi sinh và cống hiến của quân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Còn ông Nguyễn Trí Ân đã đi qua những năm tháng tuổi trẻ đầy gian khổ ấy. Những câu chuyện về ông được kể lại để chúng em hiểu hơn về một thời đất nước phải chiến đấu để giành độc lập, tự do.

Em chưa từng sống trong những ngày tháng chiến tranh. Em không biết cảm giác đứng giữa một vùng đất đầy bom đạn sẽ đáng sợ đến thế nào. Nhưng qua câu chuyện về ông Nguyễn Trí Ân, em hiểu rằng những người anh hùng không phải là những người không biết sợ. Họ là những người biết đặt nhiệm vụ, đồng đội và sự an toàn của mọi người lên trên sự an nguy của bản thân.

Em cũng hiểu rằng để hoàn thành một công việc khó khăn, chúng ta cần có lòng dũng cảm, sự kiên trì và trí thông minh. Khi gặp việc khó, em không nên vội bỏ cuộc mà cần bình tĩnh suy nghĩ, cố gắng tìm cách giải quyết.

Ngày nay, chúng em được đi học trên những con đường bình yên, được vui chơi dưới bầu trời xanh và được sống bên những người thân yêu. Em biết mình cần trân trọng cuộc sống ấy, chăm ngoan, học giỏi và biết giúp đỡ mọi người.

Em xin gửi lòng biết ơn đến ông Nguyễn Trí Ân và các cô chú thanh niên xung phong đã góp sức giữ cho những con đường ra trận luôn được thông suốt. Với em, ông Nguyễn Trí Ân là một người anh hùng thật đáng kính. Ông đã dùng tuổi trẻ, trí thông minh và lòng dũng cảm của mình để góp phần bảo vệ con đường của Tổ quốc.

Em sẽ luôn ghi nhớ câu chuyện về người anh hùng ấy, để hiểu rằng hòa bình hôm nay là điều vô cùng quý giá và mỗi chúng em đều có trách nhiệm gìn giữ, xây dựng quê hương ngày càng tươi đẹp hơn.