Câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Viết Xuân NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN BÊN KHẨU ĐỘI

Câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Viết Xuân

NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN BÊN KHẨU ĐỘI

Câu chuyện về lòng dũng cảm và trách nhiệm trong kháng chiến chống Mỹ

Có những câu nói chỉ gồm vài tiếng nhưng được nhiều thế hệ ghi nhớ. Với tôi, lời hô “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” của Anh hùng Nguyễn Viết Xuân mang sức nặng như vậy. Tìm đọc những tư liệu về anh, tôi muốn hiểu điều gì đã làm nên sức mạnh của lời hô ấy. Câu chuyện đưa tôi trở về trận địa phòng không ở Cha Lo, miền tây Quảng Bình, ngày 18 tháng 11 năm 1964.

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934, quê ở Ngũ Kiên, Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc theo địa danh trong tư liệu lịch sử. Tháng 11 năm 1952, anh nhập ngũ. Từ người chiến sĩ trinh sát, anh trải qua nhiều nhiệm vụ rồi trở thành chính trị viên đại đội pháo cao xạ. Anh từng tham gia chiến đấu trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, sau đó tiếp tục cùng đồng đội bảo vệ Tổ quốc.

Sáng 18 tháng 11 năm 1964, máy bay Mỹ đánh phá trận địa của đơn vị anh. Khẩu đội 3 trở thành mục tiêu oanh tạc. Giữa tình thế nguy hiểm, Nguyễn Viết Xuân bước ra khỏi công sự, đứng bên khẩu đội và hô vang lời hiệu lệnh đã đi vào lịch sử. Sự có mặt của người chính trị viên ngay bên đồng đội đã tiếp thêm quyết tâm chiến đấu cho các chiến sĩ.

Đọc đến khoảnh khắc ấy, tôi dừng lại khá lâu. Đứng trước hiểm nguy, ai cũng có thể lo sợ. Điều khiến tôi khâm phục là anh đã chọn đến với nơi đồng đội đang chịu sức ép lớn nhất. Người chỉ huy có mặt ở đó, cùng chia sẻ nguy hiểm với chiến sĩ. Bởi vậy, lời anh nói có sức thuyết phục từ chính hành động của mình.

Khi một đợt đánh vừa tạm lắng, anh đi kiểm tra tình hình và động viên các khẩu đội. Máy bay địch trở lại ném bom, Nguyễn Viết Xuân bị thương rất nặng. Dù vậy, anh vẫn theo dõi trận đánh, động viên chiến sĩ và kịp thời biểu dương đồng đội lập công. Trước lúc hy sinh, anh giao người tiếp tục chỉ huy, sắp xếp việc chăm sóc thương binh và bàn giao công việc của đơn vị.

Chi tiết khiến tôi xúc động nhất là sự chu đáo ấy. Trong thời khắc sinh mạng bị đe dọa, anh vẫn nghĩ đến những người đang chiến đấu và những người cần được cứu chữa. Tư liệu ghi lại các công việc anh dặn dò bằng những dòng ngắn gọn. Người đọc hôm nay có thể cảm nhận từ đó một tình thương sâu sắc dành cho đồng đội và ý thức trách nhiệm đến phút cuối cùng.

Nguyễn Viết Xuân hy sinh ngày 18 tháng 11 năm 1964, khi là Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325, Quân khu 4. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời người chiến sĩ khép lại khi mới ba mươi tuổi. Những dự định riêng của anh đã dừng lại, để lại trong lòng người sau niềm tiếc thương và biết ơn.

Tôi nghĩ đến tuổi ba mươi của một con người. Ở tuổi ấy, nhiều người đang vun vén gia đình, xây dựng nghề nghiệp và ấp ủ những kế hoạch còn dài. Nguyễn Viết Xuân cũng từng có một quê hương để nhớ, một cuộc sống riêng để yêu. Hiểu điều đó, tôi càng thấy sự hy sinh của anh gần gũi và lớn lao. Hòa bình hôm nay gắn với những cuộc đời đã không được đi hết.

Là một đoàn viên, tôi nhận ra bài học về sự gương mẫu từ câu chuyện này. Trong công việc chung, muốn động viên người khác, trước hết mình cần làm tròn phần việc đã nhận. Khi tập thể gặp khó khăn, mỗi người có thể chủ động nhận một nhiệm vụ, tìm cách tháo gỡ và hỗ trợ người bên cạnh. Một hành động đúng lúc có thể giúp người khác có thêm niềm tin để tiếp tục.

Với các em học sinh, câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân có thể mở đầu cho một cuộc trò chuyện về lòng dũng cảm và trách nhiệm. Biết nhận lỗi, kiên trì làm một bài tập khó hay lên tiếng bảo vệ bạn bị bắt nạt đều cần sự can đảm. Những việc ấy phù hợp với tuổi nhỏ và có thể rèn luyện từng ngày. Qua đó, các em học cách quan tâm đến người khác và có trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Tri ân những người đã hy sinh cũng bắt đầu từ cách chúng ta tìm hiểu lịch sử. Tôi mong mỗi câu chuyện được chia sẻ trong chi đoàn đều có nguồn rõ ràng, được kể bằng sự trân trọng. Một buổi đọc tư liệu, một lần thăm hỏi gia đình có công hay một việc làm chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ sẽ giúp lòng biết ơn có thêm ý nghĩa cụ thể.

Khép lại trang tư liệu, tôi vẫn nhớ hình ảnh người chính trị viên đứng bên khẩu đội giữa trận đánh. Lời hô năm ấy nhắc tôi về một con người đã sống tận tâm với đồng đội và làm tròn nhiệm vụ đến phút cuối. Tôi muốn giữ điều ấy trong cách sống của mình: nhận việc bằng sự nghiêm túc, gặp khó thì tìm cách vượt qua, và luôn nhớ đến những người đang cùng mình gánh vác công việc.

Tư liệu tham khảo

1. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Thu Nhuần tổng hợp, “Nguyễn Viết Xuân và câu chuyện về người anh hùng với khẩu hiệu Nhằm thẳng quân thù, bắn”, ngày 25/03/2014.

https://baotanglichsuquocgia.vn/vi/Articles/3098/16026/nguyen-viet-xuan-va-cau-chuyen-ve-nguoi-anh-hung-voi-khau-hieu-nham-thang-quan-thu-ban.html

2. Thông tấn xã Việt Nam, chuyên trang Nhân vật và Sự kiện, hồ sơ “Nguyễn Viết Xuân”.

https://nvsk.vnanet.vn/nguyen-viet-xuan-7247.vna

Bài được sưu tầm và biên soạn từ tư liệu đã công bố; phần cảm nghĩ là lời liên hệ của người viết.