Câu chuyện về anh hùng SĨ K’ĐEN
ANH HÙNG LIỆT SĨ K’ĐEN – TẤM GƯƠNG KIÊN TRUNG CỦA TÂY NGUYÊN
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, Tây Nguyên là vùng đất có truyền thống yêu nước, đoàn kết và bất khuất. Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nhiều người con của các dân tộc Tây Nguyên đã không quản gian khổ, hy sinh, góp phần bảo vệ buôn làng và quê hương. Một trong những tấm gương tiêu biểu là Anh hùng Liệt sĩ K’Đen, tức K’Yết, người dân tộc Cơ Ho. Cuộc đời chiến đấu và sự hy sinh của ông là biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, lòng trung thành với cách mạng và ý chí kiên cường của người chiến sĩ Tây Nguyên.
K’Đen, tức K’Yết, sinh năm 1940, là người dân tộc Cơ Ho, quê tại buôn Đạch, xã Đông Giang, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận. Khi hy sinh, đồng chí là Trung đội trưởng trinh sát thuộc B742, bộ đội địa phương huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng, đồng thời là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Tư liệu hiện có không ghi rõ ngày, tháng sinh của đồng chí nên chỉ có thể xác định năm sinh là 1940.
Từ khi còn trẻ, K’Đen đã sớm tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1957, ông tham gia làm cơ sở mật, có nhiệm vụ nắm tình hình địch và cung cấp thông tin phục vụ hoạt động cách mạng. Đến năm 1959, K’Đen thoát ly, tham gia lực lượng du kích tập trung và được giao làm Tiểu đội trưởng. Đây là bước ngoặt quan trọng, đánh dấu quá trình ông trực tiếp tham gia lực lượng vũ trang và chiến đấu bảo vệ quê hương.
Năm 1960, đơn vị 742 của huyện Di Linh được thành lập, K’Đen tiếp tục được giao nhiệm vụ Tiểu đội trưởng. Ngày 20/12/1961, đơn vị của ông tiến công địch tại xã An Lạc, bắt sống 10 tên và thu 10 khẩu súng các loại. Trong quá trình hoạt động, đơn vị của K’Đen đã tham gia chống càn 4 trận và phối hợp với các đơn vị khác đánh 6 trận, diệt 21 tên, thu 41 khẩu súng và bắt sống 1 tên. Những chiến công đó thể hiện tinh thần chiến đấu dũng cảm, khả năng tổ chức và sự gắn bó với nhân dân của lực lượng vũ trang địa phương.
Năm 1963, K’Đen cùng đơn vị được giao nhiệm vụ đẩy mạnh công tác vận động quần chúng, xây dựng lực lượng cách mạng và chống âm mưu gom dân, lập ấp chiến lược. Ông luôn xông xáo đi đầu, trực tiếp tham gia nhiều hoạt động nguy hiểm, tiêu diệt 7 tên địch và góp phần bảo vệ an toàn khu căn cứ cách mạng.
Ngày 23/06/1964, đơn vị K’Đen phối hợp với lực lượng C2 của tỉnh chặn đánh quân tiếp viện của địch tại đèo Bảo Lộc, diệt một đại đội địch, thu 41 khẩu súng và phá hủy một xe vận tải. Chiến công này tiếp tục khẳng định tinh thần chiến đấu kiên cường của K’Đen và đồng đội trong điều kiện chiến trường Nam Tây Nguyên hết sức ác liệt.
Ngày 15/01/1966, K’Đen chỉ huy trung đội phối hợp với Đội công tác B3 của thị trấn Di Linh vào Nhà máy trà Nguyễn Linh để tuyên truyền, vận động công nhân xây dựng lực lượng cách mạng thì bị lực lượng bảo an địch phục kích. Trong trận chiến, ông đã chiến đấu quyết liệt, tiêu diệt một số tên địch. Khi bị thương và bị địch bao vây, K’Đen bị bắt. Dù bị đánh đập, tra tấn, ông vẫn kiên quyết không khai báo, giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng. Cuối cùng, địch đã bắn chết ông. K’Đen hy sinh ngày 15/01/1966, khi mới 26 tuổi, sau 7 năm hoạt động cách mạng.
Với những đóng góp và sự hy sinh anh dũng, K’Đen được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 30/08/1995. Trước đó, ông được tặng thưởng nhiều Huân chương Chiến công giải phóng. Tên tuổi K’Đen được ghi nhớ như một trong những người con tiêu biểu của Nam Tây Nguyên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Từ cuộc đời Anh hùng Liệt sĩ K’Đen, thế hệ trẻ cả nước có thể rút ra nhiều bài học quý giá: đó là lòng yêu nước, ý chí vượt qua khó khăn, tinh thần trách nhiệm, sự kiên định trước thử thách và lòng trung thành với lý tưởng mà mình đã lựa chọn. Trong thời bình, thế hệ trẻ cần biến những phẩm chất ấy thành hành động thiết thực thông qua việc học tập, lao động sáng tạo, chấp hành pháp luật, đoàn kết với cộng đồng và tích cực đóng góp cho quê hương.
Đối với tuổi trẻ xã Kon Plông, tấm gương K’Đen càng có ý nghĩa trong việc giáo dục truyền thống cách mạng và tinh thần tự hào về lịch sử Tây Nguyên. Mỗi đoàn viên, thanh niên cần không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ; đồng thời có ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc, tham gia xây dựng quê hương và giúp đỡ cộng đồng. Đặc biệt, tuổi trẻ Kon Plông cần biết trân trọng sự hy sinh của các thế hệ cha anh, từ đó sống có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và xã hội.
Anh hùng Liệt sĩ K’Đen đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tinh thần kiên trung và lòng dũng cảm của ông vẫn còn được nhắc nhớ. Cuộc đời ông là lời nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay rằng tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất để học tập, rèn luyện, cống hiến và sống có trách nhiệm. Noi gương K’Đen, tuổi trẻ cả nước nói chung và tuổi trẻ xã Kon Plông nói riêng cần tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, yêu nước, vượt khó và góp sức xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phát triển.
