Câu chuyện về bà Lê Thị Minh

Nơi ở: Xã Đông Tảo, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

Tôi đến thăm bà Lê Thị Minh vào một buổi trưa mùa hè. Gió từ cánh đồng Đông Tảo thổi vào mát rượi. Bà Minh đang ngồi đan chiếc rổ tre trước hiên nhà. Thấy tôi đến hỏi chuyện thời chiến, bà khẽ cười: “Lâu rồi chẳng ai hỏi, nghĩ lại mà vẫn rùng mình.”

Cuộc sống giữa bom đạn

Ngày trước, Đông Tảo nằm gần tuyến vận chuyển quan trọng, nên máy bay địch thường xuyên quần thảo. Bà kể rằng cứ nghe tiếng còi báo động, cả làng chạy dọc theo con mương để xuống hầm trú ẩn. Nhiều hôm chạy không kịp, bà và mẹ phải nằm rạp xuống bờ ruộng, dùng đôi tay che đầu mà tim đập thình thịch.

“Bữa ăn thời ấy kham khổ lắm,” bà nói. “Cơm độn khoai, sắn là bình thường. Có khi chỉ có nồi cháo loãng mà năm sáu miệng ăn.”

Nhưng cái đói không đáng sợ bằng cảm giác mỗi ngày đều phải đối diện với cái chết.

Khoảnh khắc suýt mất mạng

Một lần, bà đang gánh đôi thùng nước từ giếng làng về thì bất ngờ máy bay xuất hiện. “Tôi chỉ nghe ầm một tiếng, rồi đất đá bắn tung lên lưng. Tai ù đi, mắt tối sầm.”
Khi tỉnh lại, bà thấy hàng xóm chạy đến kéo mình dậy. Quả bom rơi cách bà chưa đầy trăm mét.

“Khi ấy tôi mới hiểu, ranh giới giữa sống và chết mỏng như sợi tóc.”

Tình làng nghĩa xóm trong gian khó

Sau mỗi trận bom, cả làng lại cùng nhau dọn dẹp. Người còn khỏe thì dựng lại tường gạch, người yếu hơn thì nhặt ngói, dọn gạch vụn. Không ai bỏ ai, không ai than vãn.

“Hàng xóm láng giềng lúc ấy như người một nhà,” bà nói với giọng ấm áp.

Sau chiến tranh: sống cho những người đã khuất

Khi hòa bình được lập lại, bà lập gia đình và gắn bó với Đông Tảo từ đó đến nay. Mỗi lần nghe tiếng xe máy nổ lớn, bà vẫn giật mình — một phản xạ đã ăn sâu từ thuở chiến tranh.

“Nhưng giờ bình yên rồi,” bà mỉm cười, “tôi sống thay cho cả những người đã không sống được tới ngày nay.”

Tôi rời nhà bà khi tiếng ve bắt đầu kêu râm ran. Câu chuyện của bà khiến tôi hiểu rằng những người bình thường nhất đôi khi lại mang những ký ức phi thường nhất.