Câu chuyện về Bác Hồ – bài học “Lấy dân làm gốc”

Câu chuyện về Bác Hồ – bài học “Lấy dân làm gốc”

Bác không thăm những người như mẹ con thím thì còn thăm ai?

Những năm tháng sau ngày đất nước giành được độc lập, miền Bắc bước vào một cuộc sống mới. Chiến tranh đã đi qua ở nhiều nơi, nhưng những dấu vết của đói nghèo, thiếu thốn vẫn còn in đậm trong từng mái nhà, từng con phố.

Giữa những ngày đất nước còn bộn bề khó khăn ấy, Bác Hồ vẫn thường nói với cán bộ rằng: muốn xây dựng đất nước thì trước hết phải chăm lo cho đời sống của nhân dân. Người luôn nhắc mọi người phải gần dân, hiểu dân, biết dân đang nghĩ gì, cần gì và đang sống ra sao.

Một câu chuyện xảy ra vào dịp Tết năm ấy đã để lại trong lòng những người chứng kiến một bài học sâu sắc về hai chữ “vì dân”.

Hôm đó, một cán bộ được giao nhiệm vụ chuẩn bị để Bác đi thăm một gia đình nghèo ở Hà Nội.

Con đường nhỏ dẫn vào khu dân cư khá vắng.

Những mái nhà đơn sơ nằm nép mình bên nhau. Trong không khí chuẩn bị đón Tết, đâu đó đã có tiếng trẻ con gọi nhau, tiếng người dọn dẹp nhà cửa, nhưng cuộc sống của nhiều gia đình vẫn còn rất khó khăn.

Khi người cán bộ bước vào trước, mấy đứa trẻ thấy người lạ liền quay ra nhìn.

Một em lớn tuổi hơn lễ phép:

– Cháu chào Bác ạ!

Người cán bộ mỉm cười rồi hỏi:

– Mẹ cháu đâu?

Đứa trẻ ngơ ngác:

– Bác ạ, bác hỏi gì cháu?

Đúng lúc ấy, từ trong bếp, một người phụ nữ bước ra.

Đó là chị Chín.

Trên vai chị là đôi quang gánh với hai chiếc thùng sắt. Có lẽ chị đang chuẩn bị đi gánh nước để sáng hôm sau có nước dùng.

Nghe tiếng người hỏi, chị vừa trả lời vừa nhìn người cán bộ với vẻ ngạc nhiên.

Người cán bộ vội nói:

– Chị ở nhà nhé. Có khách đến thăm Tết đấy!

Chị Chín vẫn chưa hiểu chuyện gì.

Nhưng chỉ vài giây sau, một bóng người quen thuộc xuất hiện ở cửa.

Bác Hồ bước vào.

Chị Chín sững người.

Đôi quang gánh trên vai bỗng tuột xuống.

Hai chiếc thùng sắt rơi xuống nền nhà, vang lên tiếng loảng xoảng.

Chị đứng chết lặng.

Nhìn trước mặt mình là Bác Hồ – vị Chủ tịch nước mà chị chỉ từng thấy qua hình ảnh và nghe nhắc đến – chị như không tin vào mắt mình.

Mấy đứa trẻ thì reo lên:

– Bác! Bác Hồ!

Chúng chạy ùa lại quanh Người.

Lúc này chị Chín mới như chợt tỉnh.

Chị chạy tới, ôm choàng lấy Bác rồi bật khóc.

Đôi vai gầy sau chiếc áo nâu bạc rung lên từng đợt.

Bác đứng lặng, hai tay nhẹ nhàng vuốt lên mái tóc chị.

Người không vội hỏi han.

Bác chờ cho chị bớt xúc động rồi ân cần nói:

– Năm mới sắp đến, Bác đến thăm thím, sao thím lại khóc?

Chị Chín cố nén nước mắt nhưng không được.

Chị nghẹn ngào:

– Có bao giờ... có bao giờ Chủ tịch nước lại đến thăm nhà chúng con đâu ạ... Hôm nay mẹ con chúng con được gặp Bác ngay tại nhà mình... Con cảm động quá, mừng quá... thành ra con khóc...

Bác nhìn chị.

Rồi Người nhìn những đứa trẻ đang đứng quanh mình.

Ánh mắt Bác hiền từ, trìu mến.

Bác nói một câu rất giản dị:

– Bác không đến thăm những người như mẹ con thím thì còn thăm ai?

Câu nói ấy khiến căn nhà nhỏ như lắng lại.

Không phải lời nói lớn lao.

Không có những câu từ hoa mỹ.

Chỉ là một câu nói rất đỗi bình thường.

Nhưng với chị Chín, đó là câu nói mà có lẽ cả đời chị sẽ không bao giờ quên.

Bởi lần đầu tiên, một người phụ nữ nghèo khó cảm nhận rõ ràng rằng mình cũng được Bác quan tâm, được Đảng và Nhà nước quan tâm.

Bác ngồi xuống hỏi chuyện gia đình.

Người hỏi rất cụ thể:

– Thím hiện nay làm gì?

Chị Chín đáp:

– Dạ, cháu làm phu khuân vác ở Văn Điển ạ!

Bác nhẹ nhàng sửa:

– Như vậy là làm công nhân chứ! Sao lại gọi là phu?

Chị Chín hơi ngượng:

– Vâng ạ, cháu trót quen miệng như trước kia.

Bác lại hỏi:

– Thím vẫn chưa có công việc ổn định à?

– Dạ, cháu đã ngoài ba mươi tuổi, lại kém văn hóa nên tìm việc có nghề nghiệp cũng khó ạ.

Bác lặng nghe.

Không phải nghe cho có.

Người hỏi tiếp về cuộc sống của gia đình:

– Mẹ con thím có bị đói không?

Chị Chín thật thà:

– Thưa Bác, hồi Tây còn ở đây thì dẫu có cả bố cháu cũng vẫn đói ạ! Bây giờ bố cháu mất rồi, nhưng đói thì không ngại, rét cũng không lo, song việc chi tiêu thì còn chắt chiu lắm ạ...

Nói đến đó, mắt chị lại đỏ hoe.

Bác không nói ngay.

Người nhìn những đứa trẻ.

Rồi Bác chỉ vào cháu lớn nhất:

– Cháu có đi học không?

– Dạ, cháu đang học lớp bốn ạ!

Chị Chín tiếp lời:

– Cháu nó vất vả lắm. Sáng đi học, chiều về phải trông các em. Rồi cháu còn đi bán kem, bán lạc rang để đỡ đần mẹ...

Chị nhìn sang những đứa con nhỏ:

– Cháu thứ hai học lớp ba, cháu thứ ba học lớp hai. Nhà cháu khó khăn thật, nhưng vợ chồng cháu trước kia đã dốt nát, nay cũng phải cố cho các cháu được đi học...

Bác nghe xong, ánh mắt hiện rõ sự xúc động.

Người vui vì gia đình nghèo nhưng vẫn quyết tâm cho con học.

Bác ân cần dặn dò chị Chín cố gắng làm ăn, chăm lo cho các cháu và động viên các cháu học tập.

Bởi trong suy nghĩ của Bác, chăm lo cho một gia đình nghèo không chỉ là giúp họ có cái ăn, cái mặc trong một ngày Tết.

Điều quan trọng hơn là phải giúp họ có việc làm, có cơ hội vươn lên và có tương lai.

Lúc ấy, bà con trong ngõ đã nghe tin Bác đến.

Mọi người kéo đến đứng kín trước sân.

Bác bước ra, ân cần hỏi thăm, chúc Tết từng người.

Không có khoảng cách giữa vị Chủ tịch nước và những người dân nghèo.

Bác đứng giữa bà con như một người thân trong gia đình.

Khi Bác lên xe, mẹ con chị Chín cùng bà con trong ngõ đứng tiễn.

Chiếc xe từ từ lăn bánh.

Mấy đứa trẻ vẫn vẫy tay.

Chị Chín cũng vẫy tay nhưng khuôn mặt còn nguyên vẻ bàng hoàng.

Có lẽ chị vẫn chưa tin rằng một ngày kia, Bác Hồ lại đến căn nhà nhỏ bé của mình.

Trên đường trở về Phủ Chủ tịch, Bác ngồi trầm ngâm.

Vầng trán Người vẫn còn những nét suy nghĩ.

Người cán bộ đi cùng khẽ báo cáo:

– Thưa Bác, năm nay Thành ủy Hà Nội đã dành mười vạn đồng trợ cấp cho các gia đình túng thiếu.

Bác quay lại.

Người nói:

– Bác biết.

Rồi Bác trầm ngâm một lát và nói:

– Nhưng muốn cho mọi người vui Tết, trước hết phải lo cho ai cũng có việc làm. Phải chú ý những người đặc biệt khó khăn.

Chiếc xe tiếp tục chạy.

Ngoài cửa kính, phố phường Hà Nội đang chuẩn bị đón Tết.

Nhưng trong lòng Bác vẫn còn những người dân nghèo mà Người vừa gặp.

Một gia đình thiếu việc làm.

Một người mẹ vất vả.

Những đứa trẻ vừa học vừa phải phụ giúp gia đình.

Và Bác hiểu rằng, một khoản trợ cấp có thể giúp người dân vượt qua một lúc khó khăn, nhưng một công việc ổn định mới giúp họ tự đứng vững bằng chính đôi chân của mình.

Đó mới là điều Bác trăn trở.

Câu chuyện về chuyến thăm gia đình chị Chín đã trở thành một hình ảnh đẹp về tư tưởng “lấy dân làm gốc” của Bác Hồ.

Bác không chỉ đến thăm những người thành đạt, những người có chức vụ hay những nơi trang trọng.

Bác tìm đến những gia đình nghèo.

Bác hỏi người lao động về việc làm.

Bác hỏi trẻ em có được đi học không.

Bác hỏi người dân có đói không, có rét không.

Bác lắng nghe những điều rất nhỏ trong cuộc sống của họ.

Bởi với Bác, đất nước không phải là một khái niệm xa xôi.

Đất nước là những con người cụ thể.

Là người mẹ đang gánh nước.

Là người công nhân đang khuân vác.

Là những đứa trẻ đang cắp sách đến trường.

Là những gia đình còn thiếu thốn và những người đang mong có một công việc để tự nuôi sống mình.

Vì thế, khi Bác nói:

“Bác không đến thăm những người như mẹ con thím thì còn thăm ai?”

đó không chỉ là lời an ủi dành cho chị Chín.

Đó còn là một thông điệp sâu sắc về trách nhiệm của người cán bộ: mọi công việc cuối cùng đều phải hướng về nhân dân, chăm lo cho nhân dân và phục vụ nhân dân.

Hôm nay, đất nước đã thay đổi rất nhiều.

Nhưng bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị.

Làm việc trong một cơ quan, đơn vị hay tổ chức, mỗi chúng ta đều cần tự hỏi:

Công việc mình đang làm có thật sự mang lại lợi ích cho nhân dân không?

Khi tiếp xúc với người dân, chúng ta có thật sự lắng nghe họ không?

Khi giải quyết một công việc, chúng ta có đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu không?

Bởi “lấy dân làm gốc” không phải là điều gì xa vời.

Đó có thể là một lời nói nhẹ nhàng.

Một lần lắng nghe.

Một việc làm đúng trách nhiệm.

Một lần giúp đỡ người đang gặp khó khăn.

Một thái độ tôn trọng đối với người lao động.

Một quyết định biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

Và quan trọng nhất là phải biết gần dân, hiểu dân, tin dân và vì dân.

Câu chuyện về Bác và gia đình chị Chín đã đi qua những năm tháng thời hoa lửa, nhưng hơi ấm của nó vẫn còn đến hôm nay.

Bởi giữa một đất nước còn nghèo khó, Bác đã không đứng ở nơi cao xa để nhìn xuống nhân dân.

Người bước xuống.

Người đi vào những con ngõ nhỏ.

Người đến những mái nhà nghèo.

Người ngồi bên những người dân bình thường.

Người hỏi họ đang sống thế nào.

Và Người đau nỗi đau của họ, vui niềm vui của họ.

Đó chính là hình ảnh đẹp nhất của một vị lãnh tụ gần dân, thương dân và vì dân.

Để rồi mỗi chúng ta hôm nay có thể tự nhắc mình:

Làm việc gì cũng phải nghĩ đến dân.

Nói điều gì cũng phải tôn trọng dân.

Giải quyết việc gì cũng phải vì lợi ích của dân.

Việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm; việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh.

Bởi khi lòng mình thật sự hướng về nhân dân, thì mỗi việc làm dù nhỏ bé cũng có thể trở nên có ý nghĩa.

Và đó chính là bài học mà Bác Hồ đã để lại từ những ngày tháng gian khó của đất nước:

Lấy dân làm gốc – gần dân để hiểu dân, thương dân để phục vụ dân, và hết lòng hết sức vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân.