Câu chuyện về cựu chiến binh Nguyễn Hữu Lễ

Cựu chiến binh Nguyễn Hữu Lễ, sinh năm 1944, quê ở xã Định Thành, huyện Yên Định, cùng gia đình định cư lên mảnh đất miền núi xã Thành Minh, huyện Thạch Thành từ những năm 1965. Ngày 29-3-1965, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chàng thanh niên Nguyễn Hữu Lễ lên đường nhập ngũ vào Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 1, Sư 330, đóng quân ở Nam Định. Đến tháng 2- 1967 đơn vị hành quân vào chiến đấu ở chiến trường. Tháng 10-1967, cả đơn vị bổ sung về tỉnh Long An tham gia chiến dịch Tết Mậu Thân năm 1968 đánh sân bay Tân Sơn Nhất. Năm 1971 sáp nhập 4 tiểu đoàn thành Tiểu đoàn 1696, phân khu 23 (Bắc Long An và Nam Long An). Sau đó giải thể phân khu 23 thành lập tỉnh Long An, ông được điều về Tiểu đoàn 1 làm trợ lý chính trị rồi làm Chính trị viên Đại đội 1, Tiểu đoàn 1 Long An.

Tháng 4-1973, trận chống càn tại kênh Thố Mố, xã Khánh Hòa, huyện Đức Hòa, Long An. Địa bàn này có nhiều kênh, cứ 100m có một con kênh. 9 giờ sáng, Sư 25 của địch từ Đồng Dù, Củ Chi kéo quân về Đức Hòa, Long An và đụng độ với Đại đội 1. Anh Mười Tâm - người Bến Tre, quyền đại đội trưởng, chỉ huy đánh địch dưới sông, chặn mũi tấn công của địch phía sau, còn ông ở sở chỉ huy. 10 giờ 30 phút địch huy động 2 chiếc trực thăng “cá lẹp” (loại trực thăng chiến đấu bắn hỏa tiễn). Một chiếc tham mưu bay cao chỉ huy, chúng quần thảo liên tục bầu trời. Lúc này pháo ở Hậu Nghĩa, Đức Hòa bắn cấp tập vào trận địa ta. 11 giờ địch cho bộ binh tiến vào. Các loại súng nổ quyết liệt, diệt tại chỗ nhiều tên. Lúc này thấy Trung đội 1 có chiến sĩ bị thương, ông gọi anh em băng bó rồi hỏi đồng chí Chu Văn Tiến (người Hưng Yên) - một xạ thủ cối bắn giỏi: - Đạn cối còn nhiều không anh Tiến? Còn 30 quả - Tiến trả lời nhanh. Vậy là tốt rồi, bắn ngay đi. Ông ra lệnh. Những trái cối nóng bỏng của Tiến rót đúng mục tiêu, nổ đanh thespp, khiến cho địch số chết, số bị thương, phải lùi ra xa trận địa.

Đến 15 giờ, địch mở cuộc tấn công cuối cùng. Theo kinh nghiệm của những trận đánh, đụng độ với Sư 25 tham chiến ở Đồng Dù, Củ Chi thì chúng thường rút quân về sớm. Xạ thủ Tiến bắt đầu bắn, tôi chỉ huy anh Tiến bắn tăng liều. Tiến mở nhíp gắn liều phụ của cối 60, tăng tốc cho bắn liên tục. Đến quả thứ 7 thì trúng chiếc máy bay vừa cất cánh bay lên hướng về Đồng Dù và rơi xuống cánh đồng bưng. 17 giờ địch rút hết. Ở trận đánh này, đơn vị hi sinh 1 đồng chí, 2 đồng chí bị thương. Trận đánh Thố Mố nổi bật nhất là 1 đại đội, thực chất có 2 trung đội mà “chọi” với địch suốt 1 ngày với 4 đợt phản công. Cuối cùng rơi 1 chiếc máy bay, địch thiệt hại nặng một đại đội. Trận chống càn Thố Mố là trận đặc biệt của Tiểu đoàn 1.

…Tháng 8-1973, trận đánh diễn ra ban ngày tại ấp quán Mỹ Nhơn, Bến Lức, Long An. Ở nơi này, địch thường phá rối chặn đường vận chuyển về Cần Đước, Bình Chánh, vì vậy Huyện ủy Bến Lức yêu cầu đơn vị tập trung tiêu diệt địch. Ông nhận kế hoạch rồi họp đơn vị và phân công đi điều nghiên. Tối, cả đơn vị bắt đầu hành quân cách Quốc lộ 4 khoảng 800m thuộc ấp Mỹ Nhơn rồi đưa đại đội vào phục kích. Đơn vị nằm chờ hết buổi sáng địch chưa đến, khoảng 2 giờ chiều địch bắt đầu án ngữ đường. Kế hoạch của ta đã bị địch làm đảo ngược từ khóa đầu sang khóa đuôi. Ông chỉ huy đại đội vòng vào ấp quán Mỹ Nhơn, đánh bật địch trở ra. Đơn vị thu được chiến lợi phẩm, bắt sống một tên địch bị thương nặng, ông đã thay mặt quân giải phóng viết một tờ giấy “phóng thích tại chỗ”. Việc đánh địch ban ngày là chuyện chưa từng có, thường ta đánh địch vào buổi tối là an toàn, đến đêm thì rút. Ở trận đánh này, đơn vị hi sinh 1 đồng chí, địch chết 17 tên, bắt sống 1 tên. Dân khu Bầu Lác, Mỹ Nhơn ngạc nhiên, khâm phục vì chưa thấy lực lượng nào dám đánh địch vào ban ngày. Trận thắng này, anh Sáu Hoạch, Bí thư Huyện ủy Bến Lức và anh Hai Tương là Huyện đội trưởng cùng nói: Đơn vị Tiểu đoàn 1 là đơn vị giám đánh.

….Tháng 3-1975 (tháng 2 âm lịch), đơn vị nhận nhiệm vụ tiêu diệt bốt Kênh Ngay, xã Bình Đức, quận Thủ Thừa, Long An. Ngày 2-2 âm lịch, đơn vị hành quân, ông nhận nhiệm vụ chỉ huy ở bốt Kênh Ngay. Thực hiện đi điều nghiên, đến 7-2 âm lịch thì bắt đầu đánh và bị lộ, ông trực tiếp báo cáo chỉ huy sở là anh Mai Văn Lai (Mười Lai) quê Tân Trụ, Long An, Chính trị viên Tiểu đoàn 1 và được lệnh dùng hỏa lực hủy diệt (B40, B41). Đại đội 1 đã họp Ban chỉ huy, theo lệnh của tỉnh phải quyết tâm hạ bốt Kênh Ngay. Ông cùng anh Sửu (đồng chí Bùi Văn Sửu - quê Đức Huệ, Long An), đại đội trưởng tiếp tục bàn, lên phương án tác chiến. Sau đó, toàn bộ cán bộ trung đội, tập trung đi điều nghiên cùng đại đội trưởng, còn ông ở nhà họp đơn vị, động viên củng cố tư tưởng cho bộ đội sau trận đánh vừa bị lộ.

Tối mùng 7, đơn vị hành quân cách vị trí đánh 1 cây số, cách bốt Kênh Ngay 500m. Tỉnh Long An hỗ trợ khẩu 12 ly 7 tăng cường bắn tháp canh trên cao. Trước khi đơn vị xuất kích, ông đã tổ chức cho đơn vị làm lễ chào cờ. Chào cờ xong, ông quấn lá cờ vào cổ. Đơn vị chia làm 2 mũi cho cuộc tấn công lần 2. Mũi 1, đồng chí Nguyễn Văn Trường, phó chính trị viên và đồng chí Lê Quốc Đạt, trung đội trưởng trực tiếp chỉ huy; mũi 2 là ông và anh Sửu, đại đội trưởng ở lại sở chỉ huy, cách hàng rào địch 50m. Đến giờ nổ súng, anh Trường chính trị viên phó hi sinh, anh Lê Quốc Đạt, trung đội trưởng cũng bị thương. Ông cầm súng ngắn xông vào bốt Kênh Ngay và bị địch bắn vào cánh tay phải. Lúc này toàn bộ đơn vị bắt đầu làm chủ trận địa. Ông được dược sĩ băng bó và đưa về trạm cứu thương của trận địa rồi rơi vào hôn mê cho đến 9 giờ sáng hôm sau mới tỉnh. Ông được người bạn là bác sĩ chia sẻ, vết thương của ông không đảm bảo, nếu không cắt bỏ tay phải thì sẽ bị nhiễm trùng. Khi bắt đầu đưa vào cưa cho đến khi nghe tiếng cánh tay rơi xuống chậu đánh “xoảng” thì ông đã ngất đi đến 2-3 tiếng sau mới tỉnh lại. Nước mắt ông lăn dài. Trận đánh bốt Kênh Ngay thu toàn bộ chiến lợi phẩm súng đạn, bắt toàn bộ tù binh. Đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và chuẩn bị bước vào những trận đánh lớn tiếp theo sắp diễn ra. Ông nằm lại điều trị cho đến tháng 5-1975 mới khỏi và được điều động làm công tác chính sách của tỉnh Long An năm 1976.

Những gì cựu chiến binh Nguyễn Hữu Lễ kể về 3 trận đánh trên đây trong cuộc đời ông mới chỉ là một trong những trận đánh ghi dấu ấn nhất mà ông trực tiếp chỉ huy. Đó cũng là những trận đánh tiêu biểu của Tiểu đoàn 1 Long An, góp phần giải phóng Long An, làm nên chiến dịch Hồ Chí Minh - đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Tháng 8- 1976, sau hơn 10 năm chinh chiến trong quân đội với 6 lần bị thương, ông Hai Lễ trở về quê nhà xã Thành Minh với thương tật 1/4. Cảm phục về người lính, cô gái Nguyễn Thị Chích đã nên duyên vợ chồng sau một tháng người lính trở về. Sau đó, anh Hai Lễ tiếp tục lên đường vào Long An công tác cho đến năm 1979. Trở về quê hương, vừa lao động sản xuất, vừa tham gia công tác xã hội ở thôn, xã, ông luôn được bà con nơi vùng đất Mường xã Thành Minh yêu mến. Tháng 1-2022 này, ông tròn 55 năm tuổi Đảng.