Câu chuyện về cựu thanh niên xung phong Võ Thị Tần

Có những con người bước qua cuộc đời rất ngắn ngủi, nhưng dấu chân họ để lại thì dài hơn cả thời gian. Có những tuổi xuân chưa kịp đi hết một mùa hoa đã nằm lại giữa đất trời, để từ đó tên tuổi hóa thành ký ức thiêng liêng của dân tộc. Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước, hàng vạn thanh niên Việt Nam đã rời mái nhà, rời người thân, mang theo nhiệt huyết của tuổi trẻ để đến những nơi gian khổ nhất. Giữa “một thời hoa lửa” ấy, người nữ thanh niên xung phong Võ Thị Tần, Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 552, đã trở thành một biểu tượng đẹp đẽ về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh của tuổi trẻ Việt Nam.

Năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc, thuộc huyện Can Lộc, Hà Tĩnh, là một trọng điểm giao thông đặc biệt quan trọng trên tuyến đường Trường Sơn. Đây là nơi những đoàn xe vận tải phải đi qua để tiếp tục chi viện cho chiến trường. Vì thế, con đường nơi đây thường xuyên bị đánh phá. Công việc của các chiến sĩ thanh niên xung phong là san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm giao thông thông suốt. Đó là một công việc vô cùng gian khổ và nguy hiểm, nhưng những người trẻ tuổi vẫn ngày đêm bám đường, bởi phía sau họ là tiền tuyến, là những chuyến hàng cần được đưa tới nơi chiến đấu.

Trong Tiểu đội 4, Đại đội 552, Võ Thị Tần là người lớn tuổi nhất cùng Hồ Thị Cúc. Chị sinh năm 1944 và là Tiểu đội trưởng của mười cô gái. Với các đồng đội, Tần không chỉ là người chỉ huy mà còn giống như người chị cả. Chị nghiêm túc trong công việc, luôn suy nghĩ kỹ trước mỗi nhiệm vụ và quan tâm đến từng người trong tiểu đội. Trước khi đơn vị chuyển về Ngã ba Đồng Lộc, chị còn tạo điều kiện để các nữ thanh niên xung phong lần lượt về thăm gia đình, bạn bè. Những việc làm giản dị ấy cho thấy đằng sau người Tiểu đội trưởng mạnh mẽ là một người chị luôn mang trong lòng tình thương dành cho đồng đội.

Cuộc đời riêng của Võ Thị Tần cũng có một câu chuyện khiến người ta không khỏi xúc động. Người yêu của chị là ông Nguyễn Viết Hồng, một người cùng quê. Hai người đã làm lễ dạm ngõ và chờ ngày tổ chức đám cưới, nhưng chiến tranh khiến họ phải tạm xa nhau. Trước ngày ông Hồng lên đường nhập ngũ, hai người trao cho nhau những kỷ vật nhỏ như một lời hẹn ước. Chị Tần ở lại làm nhiệm vụ tại Đồng Lộc, còn ông Hồng vào chiến trường. Những lá thư trở thành nhịp cầu nối hai người giữa những năm tháng xa cách. Nhưng chiến tranh đã không cho lời hẹn ấy trở thành một đám cưới. Ngày trở về của ông Hồng lại trở thành ngày nhận tin chị Tần đã hy sinh.

Ngày 24 tháng 7 năm 1968, Tiểu đội 4 vẫn ra làm nhiệm vụ như bao ngày khác. Giữa những đợt bom đạn dữ dội, các cô gái vẫn kiên trì bám đường. Đến khoảng 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày trút xuống Ngã ba Đồng Lộc. Một quả bom rơi gần nơi mười cô gái đang trú ẩn. Cả tiểu đội đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Võ Thị Tần, người Tiểu đội trưởng 24 tuổi, cùng Hồ Thị Cúc và tám người đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi trọng điểm giao thông khốc liệt ấy.

Sự hy sinh của các chị không chỉ là một mất mát trong chiến tranh. Đó còn là minh chứng cho sức mạnh của một thế hệ đã biết đặt vận mệnh đất nước lên trên tuổi xuân của chính mình. Họ cũng từng là những cô gái rất đỗi bình thường: biết nhớ nhà, biết mong ngày trở về, biết yêu thương và có những ước mơ riêng. Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã lựa chọn ở lại nơi gian khó nhất. Chính vì thế, câu chuyện về Võ Thị Tần không chỉ là câu chuyện về một người đã hy sinh, mà còn là câu chuyện về cả một thế hệ thanh niên đã sống, chiến đấu và cống hiến bằng những năm tháng đẹp nhất của đời mình.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Chiến tranh đã lùi xa, những con đường ngày nay đã đổi khác, nhưng Ngã ba Đồng Lộc vẫn còn đó như một chứng nhân của lịch sử. Mười cô gái thanh niên xung phong, trong đó có Võ Thị Tần, vẫn được nhắc đến với sự kính trọng và biết ơn. Những cái tên tưởng như chỉ là những dòng chữ trong sách lịch sử lại trở thành ký ức sống động về một thời tuổi trẻ không tiếc mình vì đất nước.

Đứng trước câu chuyện về Võ Thị Tần, chúng ta không chỉ nhớ về một người con gái Hà Tĩnh đã nằm lại ở tuổi 24. Chúng ta còn nhớ về một thế hệ đã đi qua chiến tranh bằng lòng can đảm, niềm tin và tình yêu Tổ quốc. Tuổi trẻ của các chị đã khép lại giữa bom đạn, nhưng lý tưởng của các chị vẫn tiếp tục sống trong hòa bình hôm nay.

Có lẽ vì thế, mỗi khi nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc, người ta không chỉ nhắc đến một địa danh lịch sử. Người ta còn nghe thấy trong đó âm vang của một thời hoa lửa – nơi những cô gái tuổi đôi mươi đã gửi lại tuổi xuân cho đất nước. Và giữa những cái tên bất tử ấy, Võ Thị Tần vẫn hiện lên như một đóa hoa đẹp của tuổi trẻ Việt Nam: giản dị, kiên cường và bất tử cùng thời gian.