Câu chuyện về địa đạo Vịnh Mốc
Bà Lý tham gia lực lượng thanh niên xung phong năm 1966, khi mới tròn 18 tuổi. Nhiệm vụ của bà và đồng đội không chỉ là đào địa đạo mà còn vận chuyển lương thực, đạn dược và cứu thương trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Bom đạn Mỹ trút xuống gần như mỗi ngày, mặt đất bị cày xới, làng mạc tan hoang, buộc người dân phải sống sâu dưới lòng đất.
Địa đạo Vịnh Mốc không chỉ là nơi trú ẩn, mà còn là “ngôi làng” thực sự dưới lòng đất, với giếng nước, nhà hộ sinh, hội trường và các kho dự trữ. Bà Lý kể lại rằng những ngày đầu đào địa đạo là những ngày gian khổ nhất. Dụng cụ thô sơ, chủ yếu là cuốc, xẻng, đôi khi phải dùng tay không để đào. Đất đá cứng, thiếu ánh sáng, không khí ngột ngạt, nhưng ai cũng quyết tâm vì mục tiêu bảo vệ sự sống và giữ vững mảnh đất quê hương.
Có những đêm, bà cùng đồng đội vừa đào đất vừa nghe tiếng bom nổ dội xuống trên đầu. Mỗi lần như vậy, đất rung chuyển, bụi bay mù mịt, nhưng không ai dừng tay. Bà nhớ nhất là lần một đoạn địa đạo bị sập do bom đánh trúng phía trên. Một số người bị mắc kẹt, bà cùng những người còn lại đã đào suốt nhiều giờ liền để cứu họ ra. Khi đưa được đồng đội ra ngoài, ai nấy đều kiệt sức nhưng vẫn không kìm được nước mắt.
Không chỉ đối mặt với bom đạn, cuộc sống dưới lòng đất còn đầy thiếu thốn. Lương thực khan hiếm, nước uống phải chia từng ngụm nhỏ. Bệnh tật dễ phát sinh do ẩm thấp và thiếu ánh sáng. Thế nhưng, trong hoàn cảnh đó, tinh thần đoàn kết lại càng được thể hiện rõ. Mọi người chia sẻ từng miếng ăn, động viên nhau vượt qua khó khăn.
Điều đặc biệt là ngay trong lòng địa đạo, nhiều em bé đã được sinh ra. Bà Lý từng trực tiếp giúp đỡ một ca sinh trong điều kiện thiếu thốn đủ bề. Tiếng khóc của đứa trẻ vang lên giữa lòng đất tối tăm khiến tất cả như được tiếp thêm niềm tin vào sự sống và tương lai.
Sau ngày đất nước thống nhất, bà Lý trở về cuộc sống đời thường, mang theo những ký ức không thể nào quên. Giờ đây, khi đã ngoài 70 tuổi, bà vẫn thỉnh thoảng quay lại Vịnh Mốc, kể cho thế hệ trẻ nghe về những năm tháng gian khổ nhưng đầy tự hào.



