Câu chuyện về Đội Cấn (Trịnh Văn Cấn)

Trịnh Văn Cấn (1881 - 1918), thường gọi là Đội Cấn, là một nhà yêu nước quả cảm, linh hồn thủ lĩnh tối cao của cuộc Khởi nghĩa Thái Nguyên oanh liệt năm 1917 chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp. Sinh ra tại Vĩnh Phúc, ông bị bắt đi lính khố xanh và làm chức Đội trong quân đội Pháp tại Thái Nguyên, nhưng lòng nồng nàn yêu nước và chí khí dũng cảm phi thường chưa bao giờ nguội tắt trong lòng người chiến sĩ.

Bất bình trước chế độ cai trị tàn khốc, man rợ của công sứ Pháp và ngục trưởng ngục thất, ông đã bộc lộ tư duy mưu trí khi bí mật kết giao với nhà cách mạng Lương Ngọc Quyến đang bị giam cầm tại đây hòng vạch kế hoạch tổng khởi nghĩa vũ trang. Đêm ngày 30 tháng 8 năm 1917, ông dũng cảm chỉ huy binh lính yêu nước nổi dậy giết tên giám ngục, phá ngục thất giải thoát tù chính trị và tuyên bố Thái Nguyên độc lập.

Suốt mấy tháng ròng rã dũng cảm chống trả các đợt càn quét quy mô lớn và tàn khốc có pháo binh hỗ trợ của quân viễn chinh Pháp, ông đã cùng nghĩa quân lập nên nhiều chiến công hiển hách làm lung lay hệ thống thuộc địa. Khi bị trọng thương và rơi vào vòng vây gắt gao hiểm nghèo, ông đã dũng cảm tự sát vào đầu năm 1918 để giữ trọn khí tiết kiên trung không rơi vào tay giặc, lưu danh sử sách.