Câu chuyện về đôi dép cao su

Bên hiên căn nhà nhỏ ở một vùng quê, ông Hoàng Văn Phúc vẫn giữ một đôi dép cao su đã cũ. Quai dép đã được thay nhiều lần, đế dép mòn gần hết, nhưng ông chưa bao giờ nỡ bỏ đi. Mỗi khi con cháu hỏi vì sao ông giữ một đôi dép cũ kỹ như vậy, ông chỉ cười: “Nó đã cùng ông đi qua những năm tháng mà cả đời này ông không thể quên”.

Năm 1953, khi vừa tròn hai mươi tuổi, ông Phúc lên đường tham gia kháng chiến. Những ngày đầu, ông được giao nhiệm vụ vận chuyển vật tư và lương thực theo các tuyến đường rừng.

Đường đi khi ấy vô cùng gian khổ. Có những đoạn phải lội qua suối, có những con dốc đất đỏ trơn trượt, mỗi bước chân đều phải thật cẩn thận. Đôi dép cao su là thứ quý giá đối với người lính. Khi quai dép đứt, họ phải tìm dây rừng hoặc mảnh vải để buộc lại rồi tiếp tục đi.

Một lần hành quân giữa trời mưa, con đường trở nên trơn như đổ mỡ. Ông Phúc trượt chân ngã xuống một đoạn dốc. Chiếc dép bên chân trái bị tuột mất. Ông định bỏ lại nhưng một người đồng đội phía sau đã quay lại tìm.

Hai người mất gần nửa giờ mới tìm thấy chiếc dép nằm giữa đám bùn đất.

Người đồng đội lau sạch bùn rồi đưa lại cho ông: “Còn đi được thì cứ giữ. Đường còn dài”.

Câu nói đơn giản ấy khiến ông nhớ mãi.

Những ngày sau đó, đôi dép tiếp tục theo ông qua nhiều cung đường. Nó không chỉ giúp ông bước đi mà còn trở thành vật gắn với tình đồng đội. Có những hôm dép hỏng, mọi người ngồi bên nhau sửa từng quai dép. Ai có dây thì góp dây, ai có miếng cao su thì chia cho người khác.

Trong chiến tranh, những thứ tưởng như nhỏ bé nhất lại trở nên quý giá. Một đôi dép, một chiếc bi đông, một chiếc áo đã cũ hay một nắm cơm đều có thể trở thành sự giúp đỡ vô cùng lớn đối với người đang ở giữa chặng đường gian khổ.

Sau ngày hòa bình, ông Phúc mang đôi dép về quê. Ông đã có nhiều đôi dép mới, nhưng đôi dép cũ ấy vẫn được giữ lại.

Hơn bảy mươi năm trôi qua, lớp cao su đã bạc màu, quai dép đã nhiều lần được khâu lại. Nhưng mỗi lần nhìn nó, ông lại nhớ đến những con đường rừng, những người đồng đội và những năm tháng tuổi trẻ.

Ông bảo con cháu rằng, giá trị của đôi dép không nằm ở vật liệu làm ra nó, mà nằm ở những bước chân đã từng mang nó đi qua lịch sử.

Những bước chân ấy có thể đã biến mất trên những con đường năm xưa, nhưng ký ức về chúng vẫn còn trong lòng những người đã sống qua chiến tranh và trong câu chuyện được truyền lại cho các thế hệ hôm nay.

Bởi lịch sử đôi khi không nằm trong những vật quý giá. Lịch sử có thể nằm trong một đôi dép cũ, một chiếc áo bạc màu hay một kỷ vật giản dị mà người lính giữ lại để nhắc mình rằng: hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao bước chân của những người đã đi trước.