Câu chuyện về đồng chí Đoàn Tính (một trong những đảng viên đầu tiên của Chi bộ Cửu Lợi)

Đêm tháng 8 năm 1930, căn nhà nhỏ của đồng chí Tôn Chất tại thôn Cửu Lợi vắng lặng lạ thường. Dưới ánh đèn dầu tù mù, 5 người con ưu tú của quê hương Hoài Nhơn gồm: Nguyễn Trân, Tôn Chất, Cao Thành, Đoàn Tính và Huỳnh Triếp đang cung kính nhìn về tấm bản đồ và tài liệu bí mật. Đó là khoảnh khắc Chi bộ Đảng Cộng sản Cửu Lợi chính thức được thành lập, đánh mốc son chói lọi mở đầu cho dòng chảy cách mạng của địa phương.

Đặt tay lên ngực áo, đồng chí Đoàn Tính nén tiếng thở dài, ánh mắt rực lên một lời thề sắt đá. Giữa thời điểm mật thám Pháp lùng sục gắt gao, mỗi bước đi của người đảng viên trẻ đều phải đánh đổi bằng chính mạng sống của mình.

Được phân công nhiệm vụ vận động quần chúng và xây dựng lực lượng Tự vệ đỏ, đồng chí Đoàn Tính ngày đêm lặn lội qua khắp các đồn điền, xóm dừa từ Cửu Lợi lan sang Tài Lương, Cự Lễ. Anh khéo léo mượn những câu hò, những buổi làm cỏ lúa để giác ngộ tinh thần yêu nước cho những người nông dân nghèo khổ, biến "đám cỏ khô" Hoài Nhơn thành một khối thuốc nổ chỉ chờ ngòi châm hỏa.

Ngòi nổ ấy chính là đêm ngày 22 rạng sáng ngày 23 tháng 7 năm 1931. Dưới sự chỉ đạo của Huyện ủy, một cuộc biểu tình vũ trang quy mô lớn phối hợp ủng hộ phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh bùng nổ. Đồng chí Đoàn Tính là một trong số những đảng viên cốt cán trực tiếp chỉ huy dòng người rầm rập tiến về phủ đường Bồng Sơn.

Khi đoàn biểu tình vừa kéo đến Cây số 7 Tài Lương, quân địch chốt chặn nổ súng điên cuồng. Giữa làn mưa đạn xé rách màn đêm, chứng kiến các đồng chí của mình lần lượt ngã xuống, Đoàn Tính không hề nao núng. Anh hiên ngang đứng ở đầu chiến tuyến, tay không chỉ huy lực lượng Tự vệ đỏ che chắn cho đồng bào rút lui an toàn, kiên quyết giữ vững đội hình và khí tiết của người cộng sản.

Cuộc biểu tình bị đàn áp khốc liệt, đồng chí Đoàn Tính bị địch đưa vào tầm ngắm, chịu sự truy lùng ráo riết và bắt giữ sau đó. Những trận đòn roi tàn khốc, những phòng giam lạnh lẽo của thực dân không thể bẻ gãy được ý chí kiên cường của người chiến sĩ Cửu Lợi năm xưa. Anh vẫn sống, giữ vẹn nguyên lòng trung thành với Đảng cho đến ngày quê hương hoàn toàn giải phóng.

Hôm nay, bước chân vào Khu di tích lịch sử Chi bộ Cửu Lợi tại phường Tam Quan Nam, tên của đồng chí Đoàn Tính cùng những người anh em năm ấy vẫn trang nghiêm khắc sâu trên tấm bia đá. Họ chính là những người thợ rèn vĩ đại, đúc nên chiếc gia bách cho tinh thần anh hùng bất khuất của mảnh đất xứ Dừa.