Câu chuyện về Hai Bà Trưng

Vào đầu thế kỷ I Sau Công nguyên, nước ta (khi đó là quận Giao Chỉ) chịu sự cai trị hà khắc của nhà Đông Hán. Thái thú cai trị lúc bấy giờ là Tô Định — một kẻ nổi tiếng tàn bạo, tham lam và độc ác. Nhà Hán bóc lột nhân dân ta bằng vô số thuế xá nặng nề, cướp đoạt tài nguyên và thực hiện chính sách đồng hóa văn hóa gắt gao, khiến lòng dân vô cùng căm phẫn.

Tại huyện Mê Linh (nay thuộc Hà Nội), hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị là con gái của Lạc tướng Mê Linh, từ nhỏ đã giỏi võ nghệ và giàu chí lớn. Trưng Trắc kết duyên cùng Thi Sách, con trai Lạc tướng huyện Chu Diên (vùng Hà Nội - Hà Nam ngày nay). Cả hai gia đình đều là những thủ lĩnh uy tín, cùng nhau bí mật chiêu mộ binh mã, liên kết với các Lạc tướng khác để chuẩn bị nổi dậy.

Thấy sự ảnh hưởng ngày càng lớn của Thi Sách, Tô Định đã lập mưu hãm hại và giết chết ông nhằm dập tắt ý định phản kháng. Tuy nhiên, hành động dã man này không làm Hai Bà sợ hãi mà ngược lại càng làm bùng cháy thêm quyết tâm trả nợ nước, trả thù nhà.

Mùa xuân năm 40 SCN, tại bến sông Hát (Hát Môn, Phúc Thọ, Hà Nội), Hai Bà Trưng chính thức dựng cờ khởi nghĩa. Trước giờ xuất quân, Bà Trưng Trắc đã đọc lời thề lịch sử (4 câu thơ trong Thiên Nam ngữ lục):

"Một xin rửa sạch nước thù,

Hai xin đem lại nghiệp cũ họ Hùng,

Ba kẻo hại má trượng phu,

Bốn xin vẹn toàn sở nguyện."

1. Tiến quân giải phóng Lĩnh Nam

Sự kiện nhanh chóng lan rộng ra toàn cõi. Nữ giới và Lạc tướng khắp nơi nức lòng hưởng ứng. Nghĩa quân từ Hát Môn tiến đánh căn cứ chính của địch ở Mê Linh, rồi nhanh chóng thừa thắng xông lên chiếm Luy Lâu (Thuận Thành, Bắc Ninh) — thủ phủ đô hộ của nhà Hán.

2. Tô Định tháo chạy

Trước khí thế ngút trời của quân khởi nghĩa, quân Hán tan rã nhanh chóng. Thái thú Tô Định hoảng sợ đến mức phải cắt tóc, cạo râu, cải trang thành dân thường lẩn bốc tháo chạy về Trung Quốc.

Chỉ trong một thời gian ngắn, nghĩa quân đã thu hồi được 65 thành trì ở Lĩnh Nam (bao gồm các vùng đất thuộc Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ Việt Nam và một phần Quảng Tây, Quảng Đông của Trung Quốc ngày nay). Khởi nghĩa thắng lợi hoàn toàn.

Sau khi quét sạch quân xâm lược, Trưng Trắc được các Lạc tướng và nhân dân tôn lên làm King, xưng là Trưng Vương (Trưng Bệ Hạ). Bà đóng đô tại Mê Linh, thành lập chính quyền tự chủ đầu tiên của người Việt sau gần một thế kỷ bị lệ thuộc.

Trưng Vương ra chính sách xá thuế 3 năm cho nhân dân các quận, bãi bỏ các luật lệ hà khắc của nhà Hán, củng cố lực lượng phòng thủ và giữ vững nền độc lập dân tộc.

Cuộc kháng chiến chống Mã Viện và sự hy sinh (Năm 42 – 43 SCN)

Đầu năm 42 SCN, Vua Hán Quang Vũ hay tin Giao Chỉ mất kiểm soát, đã phong Mã Viện — một danh tướng lão luyện và tàn nhẫn — làm Phục波 Tướng quân, chỉ huy hàng chục vạn quân tinh nhuệ cùng hàng nghìn chiến thuyền sang đàn áp.

* Trận Lãng Bạc: Nghĩa quân Hai Bà Trưng đụng độ quân Mã Viện tại Lãng Bạc (vùng Tiên Sơn, Bắc Ninh ngày nay). Chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt. Dù quân ta chiến đấu dũng cảm, nhưng trước lực lượng địch quá đông và giàu kinh nghiệm trận mạc, quân ta phải lui về giữ Cổ Loa, rồi về Mê Linh và Cẩm Khê.

* Sự hy sinh anh dũng: Do sự chênh lệch quá lớn về lực lượng và thế trận ngày càng bất lợi, đến tháng 3 năm 43 SCN, Hai Bà Trưng cùng các tướng sĩ quyết không rơi vào tay giặc, đã gieo mình xuống sông Hát tự thuẫn để giữ vẹn khí tiết.

* Mở đầu truyền thống đấu tranh: Đây là cuộc khởi nghĩa đầu tiên trong lịch sử chống lại sự đô hộ của phong kiến phương Bắc, khẳng định quyền tự chủ và ý chí bất khuất của dân tộc Việt Nam.

* Tôn vinh vai trò phụ nữ: Cuộc khởi nghĩa do phụ nữ lãnh đạo, quy tụ hàng loạt nữ tướng tài ba (như Lê Chân, Bát Nàn, Thánh Thiên, Thiều Hoa,...), thể hiện sức mạnh mãnh liệt của phụ nữ Việt Nam trong sự nghi

ệp dựng nước và giữ nước.