Câu chuyện về lá thư

Câu chuyện về lá thư của Bác gửi Bộ trưởng Pháp

Ngày 3/1/1947, Chính phủ của nước Việt Nam độc lập đã phải di chuyển lên Việt Bắc, Hà Nội đang chìm trong khói lửa chiến tranh. Vào thời điểm ấy, Marius Moutet là người Bác từng quen biết trong Đảng Xã hội Pháp, lúc này lại là Bộ trưởng Pháp quốc hải ngoại đang có mặt tại Hà Nội.

Hy vọng tranh thủ được ông Moutet, Bác Hồ viết một lá thư, trong đó có đoạn: “Tôi lấy làm vui mừng được biết ngài tới Hà Nội. Xin có lời chào mừng ngài, vì ngài vừa là bạn cũ, vừa là đại diện cho nước Pháp mới, vừa là sứ giả của hòa bình.

Tôi rất mong và rất sung sướng được hội kiến với ngài lâu một chút để tỏ rõ ý muốn thành thực hòa bình và cộng tác của chúng tôi, và để chuyển đệ với ngài những đề nghị của chúng tôi về việc lập lại sự giao hảo giữa hai nước chúng ta”.

Bức thư đó không được hồi âm. Moutet đến Hà Nội giữa cảnh đổ nát và trong vùng vẫy của giới thực dân mà đầu xỏ là Đô đốc D’Argenlieu. Ngày 8/1, Moutet về nước mà không tìm ra giải pháp nào.

40 năm sau (1988), nhà sử học Pháp Philippe Devillers đã chứng minh rằng toàn bộ những thông điệp của Hồ Chí Minh trong thời gian này đều bị D’Argenlieu phong toả, kể cả một “gói hàng” mà ngày 3/1/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho người chuyển tới phía Pháp để trao tận tay vị Bộ trưởng. Trong một bức thư gửi tướng De Gaulle, viên Đô đốc “diều hâu” này hí hửng: Nhờ ơn Chúa, Moutet đã không có một cuộc tiếp xúc cá nhân nào với nhóm ông Hồ Chí Minh. Đó là một điểm thắng lợi đầu tiên.

Nhưng cái mà D’Argenlieu cho là thắng lợi đầu tiên ấy thì cũng khởi đầu cho một thảm bại cuối cùng khi quân Pháp thất trận tại Điện Biên Phủ sau đó 7 năm!