CÂU CHUYỆN VỀ LIỆT SĨ NGUYỄN SEN

Đồng chí Nguyễn Sen sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, bố là một nhà nho yêu nước, chú ruột là cán bộ tiền khởi nghĩa, 2 chị ruột và du kích trong kháng chiến chống Pháp, anh ruột là đảng viên. Năm 1960, Nguyễn Sen bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt đi lính, đưa đi huấn luyện tại Nha Trang, sau đó đưa lên lái xe cho chi khu Lạc Thiện (nay là huyện Lắc, tỉnh Đắc Lắc). Năm 1962, địch điều sang lái xe cho tiểu khu Quảng Đức (nay là tỉnh Đắc Nông). Năm 1963, địch điều về thị xã Buôn Ma Thuột lái xe cho trung tá, Sư đoàn phó kiêm trưởng phòng hành quân Sư đoàn 23 ngụy. Tại Buôn Ma Thuột, Nguyễn Sen gặp gỡ, tiếp xúc với một số đồng chí hoạt động bí mật như Nguyễn Phát, Nguyễn Vĩnh, Nguyễn Hữu Thu. Đồng chí Nguyễn Hữu Thu (Mười Thu) là người cùng quê xã Gio Mỹ, huyện Gio Linh, là bí thư chi bộ tại nội thị Buôn Ma Thuột đã trực tiếp giáo dục, giác ngộ Nguyễn Sen tham gia cách mạng.

Tháng 10-1963, đồng chí Nguyễn Sen chính thức nhận nhiệm vụ do tổ chức giao, trở thành cơ sở nội tuyến nòng cốt của ta trong cơ quan đầu não địch. Là lái xe kiêm cận vệ của Sư đoàn phó Sư đoàn 23 ngụy, đồng chí đã thu thập được nhiều thông tin và là người cung cấp cho cơ quan chỉ đạo, chỉ huy tiền phương nhiều thông tin chính xác về các cuộc hành quân của Sư đoàn 23 ngụy, góp phần cùng lực lượng vũ trang chủ động đánh bại các cuộc hành quân của địch. Đồng chí thường xuyên trực tiếp báo cáo diễn biến tình hình địch tại Buôn Ma Thuột cho đồng chí Nguyễn Ái - Bí thư Thị ủy Buôn Ma Thuột; cung cấp các bản đồ, sơ đồ phòng thủ, cấu trúc căn cứ, kho tàng của địch cho sở chỉ huy tiền phương của ta, trong đó có các mục tiêu trọng yếu như: Sư đoàn 23, Tiểu khu Đắc Lắc, khu pháo binh, khu hậu cần Mai Hắc Đế, trường huấn luyện nghĩa quân…Đồng chí đã dùng xe riêng của Sư đoàn phó Sư đoàn 23 thực hiện trên 50 cuộc rải truyền đơn trong nội thị Buôn Ma Thuột, làm đầu mối cung cấp ra căn cứ các loại thuốc men, máy móc, thiết bị, nhu yếu phẩm phục vụ cán bộ thị ủy và các đội công tác; chuyển vào nội thị hàng chục vạn truyền đơn, tài liệu, vũ khí cung cấp cho lực lượng an ninh, tự vệ mật. Đặc biệt, bằng sự thông minh, khôn khéo, gan dạ, đồng chí đã trực tiếp chuyển truyền đơn, thư kêu gọi, thư cảnh báo của cách mạng đến sở chỉ huy và nhà riêng của nhiều tên ngụy quân, ngụy quyền khiến chúng hoang mang, lo sợ. Trong quá trình hoạt động, đồng chí đã giáo dục, cảm hóa và xây dựng được một số cơ sở nội tuyến trong hậu cứ Sư đoàn 23 và Tiểu đoàn 232 pháo binh của địch.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân (1968), thực hiện chủ trương đánh vào cơ quan đầu não và căn cứ quân sự quan trọng của địch nhằm làm suy sụp tinh thần của ngụy quân, ngụy quyền, đồng chí Nguyễn Sen nhận nhiệm vụ đánh vào Sư đoàn 23 ngụy. Sáng ngày 27-1-1968 (3 ngày trước khi nổ ra cuộc tiến công), phòng hành quân Sư đoàn 23 và Tiểu khu Đắc Lắc có cuộc họp đột xuất, quan trọng bàn về kế hoạch quân sự trong tết nguyên đán. Thời điểm này, không thể xin ý kiến chỉ đạo của Thị ủy, Nguyễn Sen báo cáo với đồng chí phụ trách trong nội thị và quyết tâm thực hiện phương án tiêu diệt địch ngay trong phòng họp. Đúng 7 giờ, khi cuộc họp bắt đầu, đồng chí mang chất nổ hẹn giờ đã được ngụy trang thành những cây thuốc lá đặt vào bàn nước ngay tại cửa ra vào phòng họp rồi lấy một cây thuốc lá thật, bình tĩnh bóc từng gói đi mời một số sĩ quan dự họp, sau đó đặt những gói còn lại trên số chất nổ nên không tên nào nghi ngờ. Gần 30 phút sau, khi Nguyễn Sen đánh xe ra khỏi trạm gác Duy Hòa thì một tiếng nổ lớn bùng lên trong Sư đoàn 23 ngụy đã đánh sập toàn bộ tòa nhà, tiêu diệt 60 tên địch, trong đó phần lớn là sĩ quan và một số binh lính. Trận đánh gây tổn thất và kinh hoàng trong lực lượng địch, khiến chúng hoang mang cực độ.

Sau trận đánh, đồng chí Nguyễn Sen nhận nhiệm vụ dẫn đường cho Tiểu đoàn 301 (thuộc lực lượng vũ trang tỉnh) đánh vào Buôn Ma Thuột. Sau khi cùng Tiểu đoàn 301 đánh chiếm được Ty Ngân khố, Tòa thị chính, đồng chí dẫn đường cho đơn vị đánh sang Sư đoàn 23 thì bị thương nặng. Sau khi chữa trị, đồng chí được điều về Ban Binh vận tỉnh Quảng Trị.

Tháng 5-1968, đồng chí Nguyễn Sen nhận nhiệm vụ tại Ban Binh vận H6, là Phó Bí thư Chi bộ công tác, trực tiếp bám địa bàn thôn Kiên Cường (nay thuộc xã Hòa Thuận, thành phố Buôn Ma Thuột), là đầu mối duy nhất để phát triển công tác vào nội thị. Đồng chí đã tham gia xây dựng lực lượng chính trị, duy trì phong trào cách mạng, phát hiện và rút 6 thanh niên tại chỗ tham gia đội công tác và lực lượng vũ trang, bồi dưỡng kết nạp 2 đảng viên, giáo dục, cảm hóa hàng chục binh lính ngụy, phối hợp với du kích tiêu diệt 2 tên tề điệp ác ôn. Đồng chí trực tiếp huy động lương thực, hậu cần bảo đảm toàn bộ nguồn cung cấp cho lực lượng hoạt động tại căn cứ, tiến hành mở đường từ căn cứ vào nội thị, bảo đảm hành lang an toàn để xâm nhập vào nội thị Buôn Ma Thuột.

Đặc biệt, đồng chí Nguyễn Sen đã không ngại hy sinh nghiên cứu phá mìn Clâymo của địch, loại mìn chúng sử dụng để ngăn chặn lực lượng của ta phát triển vào nội thị, gây nên nhiều tổn thất cho chúng.

Sáng ngày 11-4-1972, trên đường đi công tác vào nội thị thì đồng chí bị địch bao vây, Nguyễn Sen đã kiên cường chiến đấu và anh dũng hy sinh. Địch cột xác đồng chí sau xe quân sự kéo đi khắp các ấp rồi kéo lên cầu 14, sau đó treo ở hàng rào ấp chiến lược để trả thù và hù dọa dân chúng. Đêm hôm đó, nhân dân và du kích thôn Kiên Cường đã đột nhập mang xác đồng chí về mai táng.

Đồng chí được tặng thưởng Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huân chương Giải phóng hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba,…

Ngày 23-2-2010, đồng chí Nguyễn Sen được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.