CÂU CHUYỆN VỀ LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ ƠN

Nguyễn Thị Ơn sinh ra trong một gia đình nông dân ngèo yêu nước. Năm 13 tuổi, đồng chí tham gia sinh hoạt Đội thiếu niên cứu quốc. Được Đảng giác ngộ, 17 tuổi chị thoát ly tham gia hoạt động cách mạng.

Từ tháng 2-1949 đến tháng 7-1954, đồng chí Nguyễn Thị Ơn làm giao thông liên lạc cho các đồng chí lãnh đạo của xã Linh Hà, sau này là xã Linh Quang, nắm tình hình địch ở các thôn vùng biển An Trung, Hà Lợi, Hà Lộc…để phản ánh cho du kích, bộ đội.

Tháng 5-1954 đồng chí tham gia Đoàn thanh niên cứu quốc, làm giao liên trên đường dây liên lạc Bắc - Nam tuyến vùng biển, chuyển tài liệu, thư từ, báo chí cho các đồng chí lãnh đạo của tỉnh, của huyện từ Nam sông Bến Hải đến An Trung qua các thôn vùng biển của huyện Triệu Phong. Thời gian này, Mỹ - ngụy tiến hành đàn áp đẫm máu, bắt bớ hàng loạt những người kháng chiến cũ, nhiều tổ chức cơ sở của Đảng bị mất liên lạc, tan vỡ. Với những kinh nghiệm làm giao liên trong kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần củng cố, xây dựng lại hệ thống tổ chức cơ sở của Đảng ở miền biển hai huyện Gio Linh và Triệu Phong ngày càng lớn mạnh.

Từ tháng 5-1958, đồng chí Nguyễn Thị Ơn bị địch bắt khi đang trên đường chuyển tài liệu, thư từ về cơ sở. Trong nhà tù Mỹ - ngụy, kẻ thù đã tìm mọi cách dụ dỗ, tra tấn hết sức dã man nhưng đồng chí quyết một lòng son sắt không khai báo điều gì. Đồng chí đã mưu trí cởi trói cho đồng chí Nguyễn Chuân (Huyện ủy viên, chỉ đạo phong trào cách mạng vùng biển Gio Linh) trốn thoát. Trong hơn hai năm từ nhà lao Gio Linh đến nhà lao Quảng Trị, kẻ thù tra tấn, hành hạ. giam cầm đến kiệt sức với bao nhục hình nhưng chỉ càng nung nấu thêm ý chí cách mạng của người chiến sĩ cách mạng trung kiên.

Tháng 1-1961, đồng chí Nguyễn Thị Ơn ra tù nhưng hàng năm đến ngày “quốc hận” 21-7 và các ngày lễ lớn của ta, Mỹ - ngụy lại bắt, tra hỏi, đánh đập đồng chí. Đồng chí tìm đủ mọi cách liên lạc, móc nối với các tổ chức đảng, tiếp tục hoạt động trong lòng địch. Cấp trên nhiều lần cho đồng chí ra Bắc an dưỡng, học tập nhưng đồng chí đều xin ở lại chiến đấu. Sống trong ấp chiến lược, đồng chí âm thầm che chở, nuôi dưỡng các đồng chí cán bộ huyện hoạt động bí mật, rải truyền đơn lên chợ Đông Hà, trụ sở địch ở Nhĩ Thượng…Là phó Bí thư Chi bộ, đồng chí cùng các đảng viên ở Chi bộ thôn An Trung xây dựng cơ sở cốt cán, chuẩn bị lực lượng chờ cơ hội vùng lên, đấu tranh quyết liệt trên ba mũi giáp công: quân sự, chính trị, binh vận giành nhiều thắng lợi. Tháng 5-1964, sau khi tham gia lãnh đạo trận mở đầu phá ấp chiến lược ở An Trung thắng lợi, đồng chí đã cùng toàn dân hăng hái tham gia chiến dịch, đồng khởi phá ấp chiến lược trong toàn xã.

Tháng 7-1966, trong khi hoạt động, đồng chí bị bọn địch ở đồn Cửa Việt theo dõi, vây bắt. Biết đồng chí nắm toàn bộ mạng lưới hoạt động của ta, bọn địch tìm mọi cách dụ dỗ, tra tấn đến kiệt sức, bại liệt cả hai chân nhưng đồng chí một mực không khai. Ngày 26-10-1966, kẻ thù bất lực đưa đồng chí Ơn về nhà, bắt trói mẹ của đồng chí để uy hiếp. Đồng chí đã nói với mẹ: “Mẹ ơi, thà chết vinh còn hơn sống nhục”. Tức tối, địch đã kéo đồng chí lên đồi cát sau nhà bắn chết. Bằng chút sức lực cuối cùng, đồng chí hô vang “Đảng Lao động Việt Nam muôn năm!”, “Hồ Chủ tịch muôn năm!”. Khâm phục trước sự hy sinh anh dũng của người con yêu quý quê hương An Trung, nhân dân đã đấu tranh đòi bảo vệ thi hài của đồng chí, tổ chức mai táng chu toàn.

Đồng chí được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất.

Ngày 8-11-2000, đồng chí Nguyễn Thị Ơn được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.