Câu chuyện về Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ

Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Năm 18 tuổi, Mẹ kết hôn với ông Lê Tự Trị. Hai năm sau, Mẹ sinh người con đầu lòng là chị Lê Thị Trị, còn gọi là Hai Trị. Sau đó, gia đình Mẹ có tất cả 12 người con, gồm 1 con gái và 11 con trai.

Trong hoàn cảnh cuộc sống nhiều khó khăn, thiếu thốn, Mẹ vẫn nuôi dạy các con khôn lớn. Khi đất nước bước vào những năm tháng kháng chiến, theo tiếng gọi của Tổ quốc, Mẹ lần lượt động viên 9 người con trai lên đường tham gia chiến đấu. Người con gái lớn ở lại cùng Mẹ vừa sản xuất, vừa tham gia nuôi giấu cán bộ, du kích và bộ đội.

Nỗi đau đầu tiên đến với Mẹ vào ngày 18/6/1948, khi người con trai thứ hai là chiến sĩ giao liên Lê Tự Xuyến bị thực dân Pháp bắn ngay tại đầu làng trong lúc làm nhiệm vụ. Chưa kịp nguôi ngoai nỗi đau, ngày 5/10/1948, người con Lê Tự Hàn Anh hy sinh khi đang tải thương. Chỉ mười ngày sau, người con Lê Tự Hàn Em tiếp tục ngã xuống trong một trận chống càn. Trong vòng bốn tháng, Mẹ mất ba người con. Đến đầu tháng 4/1954, người con trai Lê Tự Lem, khi vừa tròn 20 tuổi và đang tham gia bộ đội huyện, cũng hy sinh trong lúc chiến đấu.

Dù đau thương chồng chất, Mẹ vẫn tiếp tục động viên những người con khác lên đường làm nhiệm vụ. Mỗi lần nhận tin con hy sinh, Mẹ lặng lẽ chịu đựng nỗi đau và tiếp tục sống, tiếp tục ủng hộ sự nghiệp kháng chiến của dân tộc.

Ở hậu phương, khu vườn nhà Mẹ trở thành nơi hoạt động bí mật của cách mạng. Trong vườn có 5 hầm bí mật được đào dưới bụi tre, gốc mít, nơi Mẹ và con gái Lê Thị Trị nuôi giấu hàng nghìn lượt cán bộ, bộ đội và du kích. Trên miệng hầm, Mẹ trồng cỏ để ngụy trang và cho bò ăn. Khi không có địch, hai mẹ con mở hé cửa hầm cho người ở dưới dễ thở; khi có động, Mẹ giả vờ dắt bò, cắt cỏ để chỉnh sửa lại miệng hầm, tránh sự phát hiện của kẻ thù.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, nỗi đau vẫn tiếp tục đến với gia đình Mẹ. Tháng 9/1966, người con Lê Tự Nự hy sinh. Năm 1972, hai người con khác là Lê Tự Mười và Lê Tự Trịnh cũng ngã xuống. Năm 1974, người con Lê Tự Thịnh, Đại đội trưởng bộ đội ở Duy Xuyên, hy sinh trong một trận công đồn. Người con trai cả của Mẹ là Lê Tự Chuyển, chiến sĩ biệt động Sài Gòn, hy sinh vào đúng 9 giờ sáng ngày 30/4/1975 trên cầu Rạch Chiếc, khi chỉ còn vài giờ nữa là đất nước hoàn toàn thống nhất.

Trong suốt 30 năm kháng chiến, gia đình Mẹ phải chịu đựng những mất mát vô cùng lớn khi “chín người con ra đi không một người trở về”. Không chỉ các con, người con rể của Mẹ là ông Ngô Tường – người tham gia cách mạng từ thời chống Pháp – cũng bị bắt năm 1956. Dù bị tra tấn dã man, ông vẫn không khai báo. Sau khi bị đánh đập đến kiệt sức, ông qua đời và được chôn tại bãi cát Cẩm Hà (Hội An).

Hai cháu ngoại của Mẹ là Ngô Thị Cúc và Ngô Thị Điểu cũng tham gia lực lượng cách mạng từ sớm. Tháng 8/1970, Ngô Thị Điểu bị lính Mỹ đưa lên máy bay để tra hỏi và qua đời trước khi bị thẩm vấn. Năm 1973, Ngô Thị Cúc hy sinh trong một chuyến công tác vào vùng địch hậu.

Với những hy sinh to lớn đó, ngày 17/12/1994, Mẹ Nguyễn Thị Thứ được Chủ tịch nước và Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Ngày 27/7/2009, tỉnh Quảng Nam khởi công xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng tại Núi Cấm, thôn Phú Thạnh, xã Tam Phú, thành phố Tam Kỳ, lấy nguyên mẫu từ hình tượng của Mẹ Nguyễn Thị Thứ. Từ tháng 12/2011, tại thị trấn Vĩnh Điện, huyện Điện Bàn cũng có một con đường mang tên Mẹ Thứ.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ qua đời lúc 1 giờ 40 phút ngày 10/12/2010, thọ 106 tuổi và được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Điện Bàn.

Cuộc đời của Mẹ Nguyễn Thị Thứ là minh chứng cho sự hy sinh thầm lặng nhưng vô cùng to lớn của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh. Tên tuổi và tấm gương của Mẹ mãi mãi được nhắc đến như một biểu tượng sáng ngời trong lịch sử dân tộc Việt Nam.