Câu chuyện về mẹ Việt Nam anh Hùng Trần Thị Mít
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, nếu Quảng Nam có mẹ Nguyễn Thị Thứ là biểu tượng của sự hy sinh vô bờ bến thì vùng đất Quảng Trị nắng cháy cũng có một người mẹ huyền thoại với cuộc đời là một bản anh hùng ca bất diệt, đó chính là Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Mít. Cuộc đời của mẹ không chỉ là một câu chuyện về những nỗi đau chồng chất, mà còn là minh chứng sống động nhất cho cốt cách kiên trung, bất khuất của người phụ nữ Việt Nam, người đã nén dòng lệ vào trong để dâng hiến tất thảy những gì quý giá nhất cho khát vọng độc lập, tự do của dân tộc.
Mẹ Trần Thị Mít sinh năm 1891 tại làng Hậu Kiên, xã Triệu Thành, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Sinh ra và lớn lên trên dải đất miền Trung khắc nghiệt, nơi nắng lửa mưa dầu và gió Lào thổi rát, mẹ mang trong mình vẻ đẹp mộc mạc, bền bỉ của người phụ nữ nông thôn Việt Nam. Cuộc đời mẹ gắn liền với luỹ tre xanh, gốc đa bến nước và những buổi sớm hôm trên đồng ruộng. Thế nhưng, giữa bối cảnh đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh, người phụ nữ nhỏ nhắn ấy đã chọn cho mình một lối sống thanh cao và đầy dũng khí. Mẹ không trực tiếp cầm súng trên chiến trường, nhưng chính ngôi nhà và tấm lòng của mẹ đã trở thành một pháo đài vững chắc, một hậu phương không bao giờ gục ngã trước sức mạnh bạo tàn của kẻ thù.
Thông tin về sự hy sinh của mẹ Mít là một con số khiến bất cứ ai khi nghe đến cũng phải bàng hoàng và rơi nước mắt. Mẹ đã chín lần tiễn biệt những người thân yêu nhất ra đi mãi mãi. Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, mẹ đã hiến dâng sáu người con trai ruột thịt, một người con rể và hai người cháu nội cho sự nghiệp cách mạng. Những người con của mẹ gồm: Trần Nhương, Trần Trung, Trần Di, Trần Thuyết, Trần Thu và Trần Suyết. Mỗi người con ra đi là một lần mẹ tiễn biệt một phần máu thịt của chính mình. Có những người con hy sinh khi tuổi đời còn xanh, chưa kịp lập gia đình, có những người ngã xuống ngay trên mảnh đất quê hương khi đang cầm súng bảo vệ từng tấc đất của làng Hậu Kiên. Đau đớn hơn cả là cảnh ngộ "người đầu bạc tiễn kẻ đầu xanh", nỗi đau ấy cứ chồng chất qua hai thế hệ, khi cả con rể và các cháu nội cũng nối tiếp cha anh lên đường rồi nằm lại nơi chiến trường xa xôi.
Không chỉ hy sinh về mặt tình cảm, mẹ Mít còn là một nhân chứng sống cho lòng kiên trung đối với Đảng và Cách mạng. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt nhất tại vùng đất lửa Quảng Trị, ngôi nhà của mẹ chính là trạm dừng chân, là nơi nuôi giấu cán bộ và bộ đội nằm vùng. Mẹ đã bí mật đào hầm ngay trong vườn nhà, dưới những bụi tre hay góc bếp để che chở cho các chiến sĩ giải phóng. Giữa vòng vây dày đặc của quân thù với những đợt càn quét, bắt bớ gắt gao, mẹ vẫn bình tĩnh, mưu trí làm công tác liên lạc, tiếp tế lương thực và cảnh giới. Có những lúc quân giặc ập vào nhà tra khảo dã man, dùng mọi cực hình hòng khuất phục người mẹ già yếu để tìm ra dấu vết căn hầm bí mật, nhưng mẹ vẫn một lòng sắt son, không hé môi nửa lời. Tấm lòng của mẹ giống như ngọn đèn giữa đêm giông bão, thầm lặng tỏa sáng để soi đường cho những người con cách mạng tìm về.
Nỗi đau của mẹ Mít mang màu sắc bi tráng và thiêng liêng. Người ta thường nhắc đến hình ảnh mẹ ngồi lặng lẽ bên hiên nhà, nhìn về phía xa xăm như đang ngóng đợi tiếng bước chân quen thuộc của các con trở về. Nhưng thực tâm, mẹ hiểu rằng sự ra đi của các con mẹ là vì một lý tưởng lớn lao hơn, vì sự bình yên của biết bao gia đình khác trên dải đất hình chữ S này. Mẹ không bao giờ hối tiếc về những gì mình đã cống hiến. Với mẹ, việc các con hy sinh là một niềm tự hào đau đớn, một sự hiến dâng cao cả cho Tổ quốc. Tinh thần ấy đã lan tỏa, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, thôi thúc người dân Triệu Phong nói riêng và Quảng Trị nói chung đứng lên chiến đấu, không khuất phục trước bom đạn kẻ thù.
Năm 1994, ghi nhận những cống hiến hy sinh vô bờ bến ấy, Nhà nước đã truy tặng mẹ Trần Thị Mít danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Dù mẹ đã về cõi vĩnh hằng, nhưng tên tuổi và cuộc đời của mẹ đã được khắc ghi vào sử sách, trở thành biểu tượng vĩnh cửu của người phụ nữ Việt Nam "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang". Hình ảnh mẹ Mít cùng với mẹ Thứ và hàng vạn bà mẹ Việt Nam anh hùng khác chính là cái gốc rễ sâu bền nhất giữ cho cây đại thụ dân tộc luôn xanh tươi qua mọi cơn bão táp của lịch sử.
Cuộc đời của mẹ Trần Thị Mít là bài học sâu sắc nhất về lòng yêu nước và sự hy sinh. Mỗi khi nhắc đến mẹ, thế hệ trẻ hôm nay không khỏi xúc động và tự hào. Mẹ là hiện thân của đất mẹ Quảng Trị – tuy khô cằn sỏi đá nhưng lại nuôi dưỡng những tâm hồn cao thượng và ý chí sắt đá. Viết về mẹ là một cách để chúng ta nhắc nhở chính mình về giá trị của cuộc sống yên bình hôm nay, một nền hòa bình được đánh đổi bằng xương máu và sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ vĩ đại. Tượng đài về mẹ không chỉ được xây dựng bằng đá, bằng đồng mà đã được tạc vào trái tim của mọi người dân Việt Nam, trường tồn cùng thời gian và non sông gấm vóc. Mẹ đã hóa thân vào từng ngọn cỏ, lá cây, vào dòng sông Thạch Hãn hiền hòa, để mãi mãi che chở cho các thế hệ con cháu về sau.
