Câu chuyện về người thủ lĩnh nghĩa quân Bãi Sậy - Nguyễn Thiện Thuật
Lịch sử đấu tranh chống thực dân Pháp của dân tộc Việt Nam ghi nhận nhiều vị lãnh tụ đã đứng lên lãnh đạo nhân dân bảo vệ độc lập của đất nước. Trong số đó, Nguyễn Thiện Thuật là một trong những thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào Cần Vương ở Bắc Bộ. Với lòng yêu nước sâu sắc, tài tổ chức và ý chí kiên cường, ông đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy trở thành một trong những phong trào kháng chiến tiêu biểu cuối thế kỷ XIX.
Nguyễn Thiện Thuật sinh năm 1844 tại làng Xuân Dục, tỉnh Hưng Yên. Ông đỗ Cử nhân và từng đảm nhiệm nhiều chức vụ dưới triều Nguyễn. Trong suốt thời gian làm quan, ông nổi tiếng là người thanh liêm, cương trực và luôn đặt lợi ích của đất nước lên trên hết. Trước cảnh thực dân Pháp từng bước xâm lược Việt Nam, ông luôn trăn trở và nuôi ý chí đứng lên đấu tranh để bảo vệ quê hương.
Năm 1885, hưởng ứng Chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi, Nguyễn Thiện Thuật quyết định từ bỏ con đường quan trường để lãnh đạo nhân dân kháng chiến chống thực dân Pháp. Ông chọn vùng Bãi Sậy thuộc Hưng Yên làm căn cứ hoạt động. Với hệ thống lau sậy, đầm lầy và kênh rạch chằng chịt, nơi đây trở thành địa bàn thuận lợi để nghĩa quân tổ chức chiến đấu theo lối du kích, phát huy lợi thế địa hình trước lực lượng địch đông và trang bị hiện đại hơn.
Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Thiện Thuật, nghĩa quân Bãi Sậy liên tiếp tổ chức nhiều trận phục kích và tập kích bất ngờ, gây cho quân Pháp nhiều tổn thất. Bên cạnh việc chỉ huy chiến đấu, ông đặc biệt chú trọng xây dựng lực lượng, củng cố lòng tin của nhân dân và giữ nghiêm kỷ luật trong nghĩa quân. Nhờ sự đoàn kết giữa nghĩa quân và nhân dân địa phương, phong trào Bãi Sậy đã tồn tại bền bỉ trong nhiều năm, trở thành một trong những thách thức lớn đối với chính quyền thực dân.
Trước sự phát triển của phong trào, thực dân Pháp nhiều lần huy động lực lượng lớn mở các cuộc càn quét nhằm tiêu diệt nghĩa quân. Tuy nhiên, với tài thao lược và sự am hiểu địa hình của Nguyễn Thiện Thuật, quân Pháp không thể nhanh chóng dập tắt cuộc khởi nghĩa. Uy tín và tài năng của ông khiến đối phương luôn dè chừng, còn nhân dân Bắc Bộ thì kính trọng gọi ông là "Tán Thuật" hay "Bắc Kỳ Hiệp thống quân vụ đại thần".
Đến năm 1892, trước tương quan lực lượng ngày càng bất lợi và để bảo toàn lực lượng, Nguyễn Thiện Thuật sang Trung Quốc tiếp tục tìm đường cứu nước. Dù phải sống những năm cuối đời nơi đất khách và qua đời vào năm 1926, ông vẫn luôn hướng về quê hương, mang theo khát vọng giành lại độc lập cho dân tộc.
Ngày nay, cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy được đánh giá là một trong những phong trào Cần Vương tiêu biểu nhất ở đồng bằng Bắc Bộ, góp phần khẳng định tinh thần đấu tranh bền bỉ của nhân dân Việt Nam trước ách đô hộ của thực dân Pháp. Tên tuổi Nguyễn Thiện Thuật được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên khắp cả nước, thể hiện sự ghi nhận của các thế hệ đối với những đóng góp của ông.
Hơn một thế kỷ đã trôi qua, nhưng hình ảnh người thủ lĩnh nghĩa quân Bãi Sậy vẫn luôn sống mãi trong lòng nhân dân. Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Thiện Thuật là minh chứng cho lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần không khuất phục trước ngoại xâm. Đó cũng là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay biết trân trọng những hy sinh của cha ông, tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, trách nhiệm và cống hiến để xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh.
