CÂU CHUYỆN VỀ NHÀ TÌNH BÁO PHẠM XUÂN ẨN

Phạm Xuân Ẩn (12/9/1927 – 20/9/2006), tên khai sinh là Phạm Văn Thành, là một Thiếu tướng tình báo người Việt Nam, có các biệt danh là X6, Trần Văn Trung hoặc Hai Trung. Phạm Xuân Ẩn sinh ra tại xã Bình Trước, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, trong một gia đình một viên chức cao cấp của chính quyền thuộc địa. Ông làm nhà báo và phóng viên cho hãng tin Reuters, tạp chí Time và tờ báo New York Herald Tribune. Ông là một nhà báo xuất sắc, đến mức không ai có thể nghi ngờ. Cũng với công việc làm báo, ông thu thập được nhiều nguồn tin, phụng sự cho lý tưởng. Sống giữa hai chiến tuyến, ông vẫn giữ vẹn nguyên nhân cách, bản lĩnh và niềm tin vào ngòi bút.

Việc thu thập thông tin đã khó, việc truyền thông tin về cho Trung ương Đảng còn khó hơn. Ông thường sẽ ghi chép thông tin hoặc chụp ảnh các văn kiện tại nhà vào ban đêm, để tránh việc bị theo dõi và bị phát hiện ông đã nuôi một con chó bec-giê. Con chó này sẽ giúp ông canh giữ trong lúc ông chụp tài liệu. Mọi chuyện diễn ra rất suôn sẻ cho đến một buổi sáng thì tự nhiên ông nghe thấy cô con gái của mình kể với cậu con trai rằng : đêm qua lúc tỉnh giấc cô có nhìn thấy ba viết tài liệu bằng một loại mực gì đó cứ viết xong là chữ biến mất. Ông Ẩn nghe xong tin đó thì rụng rời hết cả tay chân, ông không thể ngờ nổi là đứa con gái nó lại biết việc mình đang làm, rất có thể là lúc nửa đêm khi nó thức dậy đi vệ sinh thấy ông đang làm nên tò mò đứng xem, con bec-giê thì thấy người quen nên không sủa. Ông Ẩn lần đó sợ xanh mặt, nhỡ cô con gái đi kể chuyện ở trường lớp thì lộ ngay là ông làm tình báo. Chính vì thế mà ngay tối hôm đó ông đã nghĩ ra cách để lừa đứa con gái mình. Ông đặt một ngọn đèn sáng trước mặt rồi bảo cô con gái nhìn vào tờ giấy mà ông vừa viết bằng mực thông thường. Tất nhiên là trong vài phút đầu cô con gái sẽ không nhìn thấy gì cả do mắt còn bị chói sáng dần dần mắt làm quen được rồi thì mới thấy mực, thao tác xong ông mới ân cần nói với cô con gái rằng: “đây là nguyên nhân tối qua con thức giấc và thấy ba viết nhưng không thấy chữ, con đi từ trong tối ra chỗ sáng và tưởng là giấy không có chữ, lúc đó con bị hoa mắt nên mới thấy vậy, chứ thực chất ba viết bằng mực thường chứ không có gì cao siêu cả”. Rất may là kể từ đó ông Ẩn không thấy cô bé nói gì đến loại mực đặc biệt kia nữa.

Trong suốt thời gian hoạt động tình báo, ông luôn mang theo thuốc độc trong ve áo để tránh phải chịu cực hình khi bị bắt. Mỗi một ngày tỉnh dậy ông đều sẵn sàng chuẩn bị cho cái chết của mình. Sở dĩ có điều này là vì trong nghề tình báo của ông có một nguyên tắc bất di bất dịch, nếu như bị bắt không trốn được thì chết là giải pháp tốt nhất, lúc đó chết là để bảo vệ nguồn tin, cái gì cũng có thể khai nhưng nguồn tin thì không được tiết lộ. Lý do thứ hai là ông Ẩn hiểu rằng chả có gì khốn nạn hơn việc tình báo bị tra tấn cả, nó dã man hơn người thường bị tra tấn gấp nghìn lần, vậy nên nếu bị bắt thì chết còn tốt hơn sống.

Cuộc đời của ông lúc nào cũng phải cảnh giác với địch đã đành thế nhưng ngoài ra thì còn phải cảnh giác với tấm chân tình của đồng đội. Hôm đó là tết, chính vì thế mà anh em trong chiến khu muốn gửi quà tết ra để biếu ông Ẩn. Biết là ông thích chim chóc thế nên đã biếu ông một cành mai rừng đẹp không tài nào chê nổi, nhìn qua ai cũng tưởng ông Ẩn sẽ thích thế nhưng ngay lập tức ông đã gạt đi luôn vì tặng cành mai ấy không khác gì đẩy ông vào chỗ chết. Đơn giản vì cành mai ấy chỉ mọc trong rừng sâu, chỉ có vùng giải phóng mới có mà thôi, ông Ẩn đang là người của Mỹ bây giờ mang cành mai ấy về để vườn thì chết chắc.

Hết cây mai thì lại đến chuyện cái máy ảnh, lần đấy ông bí mật xuống căn cứ của mình để gửi tài liệu. Ở trong chiến khu thì quân mình bắt được một tên lính Mỹ có cả một chiếc máy ảnh vô cùng đắt tiền. Biết là những người như ông Ẩn rất cần vật dụng này để còn chụp tài liệu, chính vì thế mà các đồng chí nhà mình cứ dúi vào tay bắt ông cầm về làm công cụ để tác nghiệp. Ông Ẩn ngày đó nhìn thấy máy ảnh thì thích lắm, vì cái thời đó mà có máy ảnh riêng để chụp thì rất xịn. Thế nhưng rất may là ông Ẩn rất tỉnh táo để không cầm về, đơn giản vì ông đã suy luận một cách rất lôgic rằng bây giờ lính Mỹ bị bắt thế xong mình cầm máy ảnh của nó về Sài Gòn để dùng thế thì khác gì lạy ông tôi ở bụi này. Máy ảnh ngày đó hiếm như những chiếc phi cơ riêng bây giờ vậy, người ta thuộc lòng tên của từng chủ máy. Bây giờ địch nó tra ra máy ảnh ông cầm trên tay là máy cũ thế là dở rồi, máy này gốc là của người đang mất tích lúc đó lại thành to chuyện.

Điều mà không ai biết là mỗi cuộc trò chuyện, mỗi bản tin, mỗi nhận định mà ông nghe được đều trở thành những mảnh ghép quan trọng phục vụ cho công việc tình báo. Ông không chỉ thu thập thông tin, mà còn phân tích chúng một cách sắc bén, giúp phía cách mạng hiểu rõ hơn về chiến lược và ý đồ của đối phương. Điều đáng khâm phục ở Phạm Xuân Ẩn không chỉ là lòng dũng cảm mà còn là sự kiên trì và bản lĩnh. Ông phải sống giữa “hai thế giới” hoàn toàn đối lập: một bên là đồng nghiệp, bạn bè mà ông quý mến; một bên là nhiệm vụ thiêng liêng đối với đất nước. Dù vậy, ông vẫn giữ được sự bình tĩnh, tỉnh táo và không để lộ bất kỳ sơ hở nào.

Khép lại hành trình cuộc đời của Phạm Xuân Ẩn, ta càng thấm thía hơn giá trị của sự hy sinh thầm lặng và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. Không chỉ là một nhà báo tài năng mà ông còn là người chiến sĩ tình báo kiên cường, đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của dân tộc. Những đóng góp to lớn ấy, dù diễn ra trong âm thầm, vẫn mãi là niềm tự hào và biết ơn sâu sắc của các thế hệ hôm nay và mai sau. Cái tên ấy sẽ luôn được trân trọng, như biểu tượng của trí tuệ, bản lĩnh và lòng yêu nước bất diệt.