Câu chuyện về Những ngày rực rỡ ở Gò Hà_ Gò Cầm_Gò Liên
Buổi chiều tháng ba, Đà Nẵng dịu nắng. Trên tuyến đường mới dẫn về ngoại ô, nơi những cánh đồng Hòa Liên trải dài đến tận chân núi, bác Nguyễn Văn Sơn – một cựu thanh niên xung phong dáng người rám nắng – chống chiếc gậy gỗ, đứng lặng nhìn về phía xa.
Nơi ấy, hơn năm mươi năm trước, là địa bàn lửa mà tuổi trẻ ông đã gửi lại một phần.
1. Tuyến Gò Hà – nơi ngày nào cũng rền bom
Năm 1966, Sơn mới mười bảy tuổi, vừa rời thửa ruộng của gia đình ở Điện Bàn đã vội khoác ba lô gia nhập lực lượng TNXP để phục vụ tuyến Gò Hà.
Gò Hà lúc đó là điểm giao liên nối Đà Nẵng – Quảng Nam, là nơi tập kết hàng quân nhu và tiếp viện cho chiến trường Khu 5. Máy bay Mỹ đánh phá hằng ngày hòng cắt đứt đường tiếp vận.
Tiểu đội của Sơn được giao nhiệm vụ vá đường, chuyển gạo và tải thương.
Có hôm trời chiều sầm lại, tiếng động cơ C130 rung cả đất.
— Nằm xuống! Bom chùm!
Anh Quảng – tiểu đội trưởng – hét lớn.
Máy bay trút bom xuống khu gò, đất đá tung mù. Khi khói vừa tan, cả đội lại bật dậy, kiểm tra hố bom, chạy nhanh ra kéo những thùng hàng còn nguyên vẹn.
— Để chậm là tối nay bộ đội phía dưới không có cơm ăn!
Sơn vừa thở dốc vừa hô anh em.
Những đêm trời quang, trăng đổ xuống mặt gò như tấm lụa bạc. Đội TNXP làm việc thâu đêm, không ai kịp nhớ mình còn tuổi trẻ bao nhiêu.
2. Hòa Cầm – điểm tiếp vận giữa vùng pháo kích
Năm 1968, Sơn được điều về Hòa Cầm, tuyến vận tải trung chuyển giữa thành phố và vùng tây Quảng Nam. Đây là “điểm nóng”, mỗi ngày phải đối mặt với pháo kích từ phía địch.
Hôm ấy, trời oi ả. Cả đội đang chuyển thóc vào kho tạm gần bờ sông Cẩm Lệ thì pháo 105 ly bất ngờ dội xuống.
— Sơn! Coi chừng!
Tiếng cô gái tên Hường hô lên.
Sơn chưa kịp quay lại thì một mảnh pháo xé gió. Hường lao tới, đẩy Sơn vào hầm trú tạm. Mảnh pháo sượt qua vai Hường. Máu thấm áo.
Sơn run lên:
— Răng mi dại rứa? Lỡ chết thì mô?
Hường cười, gương mặt nhợt nhưng đôi mắt vẫn sáng:
— Mi sống được, mi sẽ còn khiêng hàng, còn cứu người. Tau trúng đạn chút thôi. Tụi mình là TNXP mà!
Vết thương khiến Hường phải nằm lại trạm y tế gần một tháng, nhưng vừa lành cô lại xin trở về tiểu đội. Những người như Hường, Sơn đều tin một điều giản dị: chừng nào con đường chưa thông, họ chưa thể nghỉ.
3. Hòa Liên – ngã ba khói lửa của vùng ven Đà Nẵng
Những năm 1970–1972, tuyến Hòa Liên là nơi địch tập trung đánh phá dữ dội, vì đây là trục hậu cần đưa hàng về căn cứ phía tây.
Một buổi tối tháng chạp, trời lạnh, sương xuống dày. Sơn cùng đội đang kéo một chuyến vận tải gạo vào kho bí mật trong thôn Liên Khương. Đường chỉ là vệt đất nhỏ len giữa cánh đồng, lầy lội vì mưa.
Đột nhiên, pháo sáng rực trời. Máy bay AC-130 quần đảo, quét đạn vào bờ ruộng.
— Tắt đèn! Nằm xuống! Giữ im lặng!
Anh Quảng ra hiệu.
Tiếng đạn cày nát mặt đất, bùn đất bắn đầy mặt. Một đoàn xe bò chở hàng phía sau bị dính đạn, hai TNXP ngã xuống. Sơn và Hường lao lại kéo người bị thương vào hầm trú ẩn, vừa kéo vừa bám đất để khỏi bị ánh pháo sáng phát hiện.
Đêm đó, họ mất ba người.
Nhưng đến khi pháo ngừng, cả đội vẫn quay trở lại, lặng lẽ đưa hết những bao gạo còn sót vào kho, vì ngày mai bộ đội sẽ hành quân qua sông Túy Loan.
Không ai nói câu nào. Chỉ có tiếng gió rít qua hàng tre và tiếng thở gấp của những con người còn sống.
4. Ngày trở về
Chiến tranh kết thúc. Sơn trở về Hòa Vang, lập gia đình, làm ruộng, rồi làm thợ mộc.
Mỗi lần đi ngang tuyến Gò Hà, Hòa Cầm, Hòa Liên, ông lại dừng xe, nhìn một hồi thật lâu.
Vợ ông từng hỏi:
— Ông còn nhớ chuyện cũ hoài rứa chi?
Sơn chỉ cười:
— Quên răng được… Ở đó còn mồ hôi, máu và tuổi trẻ của tụi tui.
Giờ đây, những tuyến đường ấy đã rộng mở, xe cộ qua lại tấp nập, nhà cửa sáng đèn. Không ai nghĩ rằng dưới lớp nhựa đường phẳng lì, ngày xưa từng là hố bom nối hố bom.
Ông Sơn đứng nhìn dòng người qua lại, khẽ nói:
— Tụi bây yên nghỉ đi. Thành phố mình sống được là nhờ những đôi tay TNXP năm xưa góp sức
Gió từ đồng Hòa Liên thổi qua, mát rượi.
Một phần ký ức của ông, cũng theo gió mà sáng lên giữa hoàng hôn Đà Nẵng.
* Qua câu chuyện trên có thể nhận thấy rằng tuổi trẻ đẹp nhất khi biết :
1. Sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng
2. Kiên trì, không bỏ cuộc trước khó khăn, thử thách
3. Dũng cảm vượt qua nổi sợ hãi và áp lực
4. Đoàn kết và biết giúp đỡ lẫn nhau
5. Trân trọng hòa bình và giá trị cuộc sông
6. Sống có lí tưởng, ước mơ và mục tiêu rõ ràng
7. Giữ tinh thần cống hiến cho thời bình
