CÂU CHUYỆN VỀ NỮ ANH HÙNG - TRẦN THỊ LÝ

TRẦN THỊ LÝ: HUYỀN THOẠI “MÌNH ĐỒNG DA SẮT” VÀ SỨC MẠNH PHI THƯỜNG KHUẤT PHỤC CÁC ĐÒN TRA TẤN TÀN KHỐC NHẤT

Mảnh đất Điện Bàn, Quảng Nam vốn là nơi "địa linh nhân kiệt", nơi sinh ra những người con có dòng máu kiên trung, bất khuất. Trong số những người con anh dũng ấy, có một người phụ nữ mà tên tuổi của bà đã trở thành danh từ chung đại diện cho ý chí quật cường của cả một dân tộc trước bạo tàn: Nữ anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Trần Thị Lý (tên khai sinh là Trần Thị Nhâm). Bà chính là cháu gái của nhà cách mạng kính yêu Trần Cao Vân.

Tuổi thơ nhuộm lửa chiến tranh và lý tưởng cứu quốc

Bà Trần Thị Lý sinh ngày 30/12/1933 tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Thừa hưởng bầu máu nóng yêu nước của dòng họ, ngay từ năm 12 tuổi, khi nhiều đứa trẻ khác còn đang trong vòng tay cha mẹ, cô bé Nhâm đã sớm giác ngộ cách mạng, tích cực tham gia vào phong trào Thiếu nhi cứu quốc tại địa phương.

Với sự nhanh nhẹn, mưu trí và lòng nhiệt huyết, bà sớm trưởng thành và được giao trọng trách làm cán bộ phụ nữ huyện Điện Bàn. Năm 1950, khi vừa tròn 17 tuổi, bà vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ đây, người con gái Quảng Nam bắt đầu chuỗi ngày hoạt động nằm vùng vô cùng nguy hiểm, nhận nhiệm vụ làm giao liên bí mật, đưa đón cán bộ qua sông, vận chuyển tài liệu mật giữa lòng địch.

Địa ngục trần gian và những ngón đòn tra tấn phi nhân tính

Trong giai đoạn từ năm 1950 đến 1956, do sự chỉ điểm của mật thám, bà Trần Thị Lý bị địch bắt tổng cộng 3 lần. Hai lần đầu, bằng sự khôn khéo và lý lẽ sắc bén, bà đều vượt qua và tìm cách bắt liên lạc lại với tổ chức để tiếp tục chiến đấu. Thế nhưng, lần bị bắt thứ ba vào năm 1956 đã mở đầu cho một chương đời đen tối và đau đớn nhất, nhưng cũng hiển hách nhất của bà.

Để khuất phục người giao liên nắm giữ nhiều bí mật của Huyện ủy Điện Bàn, chính quyền Mỹ - Diệm đã dùng đến những ngón đòn tra tấn dã man và phi nhân tính nhất của thời đại. Chúng dùng dòng điện cao thế giật bà đến chết đi sống lại, dùng dùi sắt đâm vào da thịt, đổ nước xà phòng đặc vào thực quản rồi giẫm lên bụng cho trào ra ngoài.

Tàn nhẫn hơn, những tên cai ngục mất hết nhân tính còn dùng dao cắt đi một phần ngực, dùng lửa nung đỏ để đốt cháy bộ phận sinh dục của bà. Những trận đòn roi liên miên, tàn độc đã cướp đi vĩnh viễn khả năng làm mẹ của người con gái đang tuổi đôi mươi thanh xuân đẹp nhất.

Thế nhưng, kẻ thù đã hoàn toàn bất lực. Trước mọi cực hình bẻ gãy thể xác, câu trả lời duy nhất chúng nhận được từ Trần Thị Lý chỉ là một cái lắc đầu và ánh mắt căm thù rực lửa. Bà kiên quyết bảo vệ đến cùng mạng sống của đồng đội và sự an toàn của tổ chức. Đến mức cuối cùng, thấy bà thân tàn ma dại, hơi thở chỉ còn thoi thóp, bọn cai ngục tưởng bà đã chết nên đã nhẫn tâm quăng thân xác bà ra bãi rác phía sau nhà lao.

Sự hồi sinh kỳ diệu và "Người con gái Việt Nam" trong thơ ca

Lịch sử đã mỉm cười với người con gái kiên trung ấy. Giữa bãi rác lạnh lẽo, các đồng đội của bà đã bí mật đột nhập, cứu bà về vùng căn cứ an toàn. Sau đó, bà được tổ chức chuyển ra miền Bắc để chữa trị vết thương.

Năm 1958, khi đến thăm bà trên giường bệnh tại bệnh viện quân y, nhà thơ Tố Hữu đã không cầm được nước mắt khi chứng kiến một cơ thể nhỏ bé mang trên mình hàng trăm vết thương rạch nát, rỉ máu. Quá xúc động trước ý chí phi thường ấy, ông đã viết nên bài thơ bất hủ “Người con gái Việt Nam”, đưa tên tuổi Trần Thị Lý vang danh khắp năm châu, trở thành biểu tượng cho sức mạnh kiên cường của người phụ nữ Việt Nam:

“Em là ai? Cô gái hay nàng tiên? Áo em rách nát gọi là khiên Đầu em có đội vương miện bạc? Mà ánh ngời lên ánh mắt nhìn... Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm giông? Thịt da em hay là sắt, là đồng?”

Trở về đất mẹ và tượng đài bất tử

Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, bà Trần Thị Lý chọn trở về sống lặng lẽ tại thành phố Đà Nẵng. Dù chịu nhiều đau đớn, bệnh tật hành hạ mỗi khi trái gió trở trời do di chứng tra tấn năm xưa, cuộc sống đời thường lại gặp không ít khó khăn về kinh tế, nhưng bà vẫn giữ vẹn nguyên phẩm chất thanh cao, trong sáng của một người chiến sĩ cách mạng.

Năm 1992, ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh không thể đong đếm của bà, Nhà nước đã trang trọng phong tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cũng trong năm định mệnh ấy, do những vết thương cũ tái phát quá nặng, bà đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 59, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng bào cả nước.

Bà Trần Thị Lý đã ra đi, nhưng câu chuyện về người con gái "mình đồng da sắt" của Quảng Nam vẫn mãi là ngọn đuốc sáng ngời về lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc. Tên của bà đã được đặt cho những cây cầu, những con đường lớn ở Đà Nẵng và Quảng Nam, như một sự tri ân vĩnh cửu của hậu thế đối với một huyền thoại.